• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kamienista

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Hlińska Przełęcz (słow. Hlinské sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Kamienistą (2121 m) i Smreczyńskim Wierchem (2066 m). Znajduje się na wysokości 1907 m n.p.m. i zbudowana jest ze skał krystalicznych. Od polskiej strony jej zbocza opadają do Dolinki (odgałęzienie Doliny Pyszniańskiej), od strony słowackiej do Zawratu Kokawskiego, będącego odgałęzieniem doliny Hliny. Nazwa przełęczy pochodzi od doliny Hliny. Ze względu na swoją wysokość i niewygodne podejścia przełęcz ta nie była używana jako droga na drugą stronę Tatr.
    Pyszniańska Przełęcz (słow. Pyšné sedlo, niem. Kamenistasattel, węg. Kamenista-hágó) – znajdująca się na wysokości 1788 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr, pomiędzy Kamienistą (2126 m) i Błyszczem (2159 m) w Tatrach Zachodnich.

    Kamienista (słow. Veľká Kamenistá) – dwuwierzchołkowy szczyt (2126 m i 2122 m) w głównej grani Tatr Zachodnich. Od sąsiadującego na zachód Błyszcza (2159 m) oddzielony jest Pyszniańską Przełęczą (1788 m), od sąsiadującego na wschód Smreczyńskiego Wierchu (2066 m) – Hlińską Przełęczą (1906 m). Po szczytach tych i przełęczach przebiega granica polsko-słowacka, wyższy wierzchołek leży jednak po stronie słowackiej. Niższy wierzchołek leży w grani głównej i na granicy. Jest zwornikiem, od którego na południową, słowacką stronę odchodzi długi grzbiet Hlina.

    Podbańska (słow. Podbanské, węg. Podbanszkó) – osiedle u południowego podnóża Tatr na Słowacji, położone przy Tatrzańskiej Drodze Młodości, 16 km na zachód od Szczyrbskiego Jeziora. Administracyjnie należy do miasta Wysokie Tatry i jest jego najbardziej na zachód wysuniętą częścią. Zamieszkane jest przez 57 osób (2006 r.).Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).

    Szczyt wznosi się nad 3 dolinami: Doliną Pyszniańską, Doliną Kamienistą i doliną Hliną. Z grani pomiędzy wierzchołkiem Kamienistej a Hlińską Przełęczą odchodzi w północno-zachodnim kierunku drugi grzbiet zwany Dolinczańskim Grzbietem. Z przeciwnej strony, z grani pomiędzy wierzchołkami Kamienistej a Pyszniańską Przełęczą opada jeszcze jeden, niski i krótki Babi Grzbiet. Na północną, polską stronę Kamienista opada 500-metrowej wysokości bardzo stromym stokiem do Doliny Pyszniańskiej (odgałęzienie górnej części Doliny Kościeliskiej). W ścianę tę wcięty jest długi żleb Babie Nogi, z którego wypływają źródła Babiego Potoku.

    Dolina Pyszniańska, nazywana także Pyszną Doliną – górna część walnej Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich.Kozica, kozica północna (Rupicapra rupicapra) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), zamieszkujący wysokie góry, takie jak Alpy, Kaukaz, Taurus, Bałkany, Karpaty Wschodnie oraz Tatry. Jeden z dwóch gatunków z rodzaju Rupicapra (drugi to kozica pirenejska, występująca w Pirenejach, Apeninach i Górach Kantabryjskich).

    Kamienista zbudowana jest ze skał metamorficznych i alaskitów. Według Maksymiliana Nowickiego (1876 r.) występujące na Kamienistej spękania to przykład rozsadzającego działania wody. W północno-wschodnią grań, biegnącą w kierunku Smreczyńskiego Wierchu, wcina się potężny Hliński Rów – największy rów grzbietowy w Tatrach. Dawniej Kamienista aż po wierzchołek była wypasana (tereny pasterskie Hali Pysznej). Z rzadkich roślin rośnie tu ukwap karpacki, w Polsce występujący tylko w Tatrach.

    Żleb (kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.Alaskit - skała plutoniczna zbudowana ze skaleni alkalicznych, kwarcu i znikomych ilości składników ciemnych; są to skały samodzielnych masywów, pni i małych intruzji; dzielą się na bezalbitowe kalialaskity lub ortoalaskity oraz właściwe (ze skalenia potasowego i albitu). Tworzy brzeżne partie masywów granitowych, czasem samodzielne drobne intruzje. Pospolity, w Polsce występuje w Tatrach Zachodnich (m.in. na Giewoncie).

    Pierwsze wejście zimowe – Mariusz Zaruski z innymi w 1909 r. Odnotowali, że na szczycie zobaczyli stadko 11 kozic. Obecnie szczyt jest niedostępny turystycznie (obszar ochrony ścisłej „Pyszna, Tomanowa, Pisana”). Na pobliską Pyszniańską Przełęcz prowadzi po słowackiej stronie niebieski szlak turystyczny z Podbańskiej (słow. Podbanské).

    Smreczyński Wierch (słow. Smrečiny, Smrečinský vrch) – szczyt górski o dwu wierzchołkach (2068 i 2066 m), znajdujący się w grani głównej Tatr Zachodnich, na granicy polsko-słowackiej.Dolina Hlina (słow. dolina Hliná) – boczne odgałęzienie Doliny Cichej Liptowskiej (Tichá dolina) w Tatrach Zachodnich na Słowacji. Odchodzi w jej środkowej części początkowo w kierunku północno-zachodnim. Głębiej dolina skręca na północ.

    Przypisy

    1. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 54. ISBN 83-01-13184-5.
    2. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    3. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Maksymilian Nowicki (Siła-Nowicki) (ur. 9 października 1826 w Jabłonowie w powiecie kołomyjskim, zm. 30 października 1890 w Krakowie) – zoolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, badacz fauny i flory tatrzańskiej, pionier ochrony przyrody w Polsce, współtwórca Towarzystwa Tatrzańskiego. Ojciec Franciszka Henryka Nowickiego, poety, taternika i działacza socjalistycznego, projektodawcy Orlej Perci.Zwornik, punkt zwornikowy – miejsce zbiegu przynajmniej trzech wypukłych form ukształtowania terenu jak: grzbiet, grań, żebro czy też filar. Najczęściej jest to wierzchołek, choć może to być też przełęcz.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Babi Potok – potok, dopływ Pyszniańskiego Potoku. Ma źródło na wysokości 1780 m na północnych stokach Kamienistej w żlebie Babie Nogi w Tatrach Zachodnich. Jest to najwyżej położone źródło w całych polskich Tatrach Zachodnich. W korycie potoku znajdują się liczne progi skalne, a na nich niewielkie wodospady. W obrębie żlebu koryto wyżłobione jest w materiale akumulacyjnym, w którym potok często gubi wodę. Niżej potok spływa głębokim korytem pomiędzy Babim Grzbietem i Dolinczańskim Grzbietem. Opływa po wschodniej stronie Niżnią Pyszną Polanę i uchodzi do Pyszniańskiego Potoku jako jego prawy dopływ. Następuje to na wysokości 1205 m, w miejscu o współrzędnych 49°12′51″N 19°51′16″E/49,214167 19,854444. Tuż przed ujściem potok traci wodę w morenie i stożku napływowym, wskutek czego odcinek ujściowy nie posiada powierzchniowego odwodnienia.
    Hlina (słow. Grešovo) – długa, południowo-wschodnia grań Kamienistej w słowackich Tatrach Zachodnich. Kończy się wierzchołkiem Hlińskiego Wierchu (1853 m). Oddziela Dolinę Kamienistą od doliny Hliny z jej górną odnogą – Zawratem Kokawskim. Na długości około 3 km od wierzchołka Kamienistej (2121 m) aż do Hlińskiego Wierchu Hlina biegnie w prostej linii, nie tworząc żadnych odgałęzień. Od strony Doliny Kamienistej w jej stokach brak wyraźniejszych żlebów, natomiast od strony doliny Hliny są trzy głębsze żleby. Zarówno do Doliny Kamienistej, jak i doliny Hliny zimą schodzą z grzbietu Hliny lawiny. Grzbiet Hliny i górna część jej stoków są piarżysto-trawiaste.
    Hliński Rów – największy rów grzbietowy w Tatrach. Ciągnie się wzdłuż grani głównej Tatr Zachodnich w okolicach Hlińskiej Przełęczy, pomiędzy Kamienistą a Smreczyńskim Wierchem. Długość rowu wynosi 720 m (według Justyny Żyszkowskiej 830 m), szerokość niecałe 100 m, a maksymalna głębokość 31 m. Jego przedłużeniem jest rów zboczowy w zachodnich zboczach Smreczyńskiego Wierchu, o długości 200 m. Dnem Hlińskiego Rowu przebiega granica polsko-słowacka, pod Małą Kamienistą (zwornikiem dla Dolinczańskiego Grzbietu) przechodząc na jego północno-zachodnie ograniczenie.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Ukwap karpacki (Antennaria carpatica) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Po raz pierwszy został znaleziony i opisany w Tatrach przez Görana Wahlenberga (1780–1851), który jako pierwszy opisał rośliny Tatr.
    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.
    Dolinczański Grzbiet – długi, boczny grzbiet w polskich Tatrach Zachodnich, odchodzący w północno-zachodnim kierunku od grani głównej pomiędzy szczytem Kamienistej a Hlińską Przełęczą. Opada do Doliny Pyszniańskiej. Jego wschodnie stoki opadają do Dolinki (odgałęzienie Doliny Pyszniańskiej), zachodnie do wielkiego żlebu Babie Nogi wciętego w północne stoki Kamienistej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.