• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kamieniec Podolski



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Józef Apolinary Rolle, Antoni Józef Rolle (ur. 26 września 1830 w Henrykówce(ukr.) koło Szarogrodu, zm. 21 stycznia 1894 w Kamieńcu Podolskim) – polski lekarz psychiatra, historyk amator, autor wielu opracowań medycznych oraz historycznych poświęconych kresom multańskim. Absolwent Uniwersytetu Kijowskiego, przez większość życia mieszkał w Kamieńcu Podolskim.Michał Kuczyński herbu Ślepowron (ur. ok. 1715 – zm. 1778) – generał-lejtnant wojsk polskich od 1773, pułkownik 8. Regimentu Pieszego Buławy Polnej Koronnej, stacjonującego w Kamieńcu Podolskim.
    Francuska mapa Kamieńca Podolskiego z 1691 r.
    Miasto na mapie Wacława Grodeckiego, Poloniae finitimarumgue locarum descriptio

    Kamieniec Podolski (ukr. Кам'янець-Подільський, Kamjaneć-Podilśkyj) – miasto na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, nad Smotryczem, siedziba administracyjna rejonu kamienieckiego. W 2015 roku liczyło ok. 102 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, elektrotechnicznego, spożywczego (głównie winiarski), włókienniczego i materiałów budowlanych. W mieście działa Narodowy Uniwersytet im. Iwana Ohijenki (od 1918 roku) oraz Państwowy Uniwersytet Rolniczo-Techniczny. Stolica diecezji kamienieckiej (1378) i eparchii kamieniecko-podolskich (prawosławnej i greckokatolickiej).

    Marcin Kazmierz Kątski herbu Brochwicz (ur. 1635 w Kątach, w ziemi sądeckiej - zm. 1710 w Kamieńcu Podolskim) − kasztelan krakowski, wojewoda kijowski, generał artylerii koronnej.Jan de Matha, Jan z Mathy lub z Matty (ur. 23 czerwca 1150 w Faucon – zm. 17 grudnia 1213 w Rzymie) – założyciel Zakonu Przenajświętszej Trójcy od Wykupu Niewolników.

    Najcenniejszym zabytkiem Kamieńca jest zespół urbanistyczno-architektoniczny Starego Miasta i twierdzy w Kamieńcu Podolskim. W XIX wieku śródmieście przeniesiono na Nowe Miasto.

    Podczas walki o niepodległość Ukrainy w latach 1917–1921 miasto przez pewien czas było faktyczną stolicą Ukraińskiej Republiki Ludowej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Jar Smotrycza w Kamieńcu Podolskim

    W pierwszych wiekach naszej ery, na miejscu dzisiejszego Kamieńca Podolskiego, istniała forteca zwana Klapidava (także zwana Petridavą), która prawdopodobnie została zniszczona przez Hunów. Pierwsza wzmianka o mieście w źródłach ormiańskich pochodzić miała z 1062 roku i mówić o Kamieńcu jako o ormiańskiej faktorii handlowej. Prawdopodobnie założycielami Kamieńca Podolskiego byli litewscy Koriatowicze. Możliwe, że niedługo potem miasto zostało tymczasowo opanowane przez Kazimierza Wielkiego, następnie znajdowało się ponownie pod rządami władających Podolem litewskich książąt Koriatowiczów starających się zachować maksimum niezależności dzięki politycznemu balansowi pomiędzy Polską (okresowo w latach 1366–1370 byli lennikami Kazimierza Wielkiego), Wielkim Księstwem Litewskim oraz Węgrami. Z 1375 roku pochodzi pierwsza wzmianka o obecności w Kamieńcu zakonu dominikanów i ich klasztoru pod wezwaniem św. Mikołaja. W 1378 roku miasto zostało siedzibą nowej katolickiej diecezji podolskiej. Po usunięciu Koriatowiczów przez Witolda, działającego z inspiracji Jagiełły (1394 rok), Kamieniec Podolski przechodził z rąk do rąk: w latach 1395–1399 był w rękach polskich (władał nim Spytko II z Melsztyna), w latach 1399–1402 w rękach Wielkiego Księstwa Litewskiego pod rządem Świdrygiełły, w latach 1402–1411 ponownie w rękach polskich, w latach 1411–1430 przejęło władzę nad nim Wielkie Księstwo Litewskie.

    Pisarz polny, łac. notarius campestris – urząd wojskowy w I Rzeczypospolitej. Na Litwie był pisarz polny litewski, a w Koronie pisarz polny koronny.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    W granicach Korony Królestwa Polskiego[ | edytuj kod]

    Rządy polskie ustabilizowały się w Kamieńcu od 1430 roku, gdy został ponownie przyłączony do Polski i zostały utrwalone w 1434 roku, gdy został stolicą nowo utworzonego województwa podolskiego. W tamtych czasach miasto zaczęło przeżywać szybki rozwój dzięki nadaniu mu praw miejskich magdeburskich w 1432 roku i licznych przywilejów, w tym nadaniu przez króla Zygmunta I przywileju przymusu drożnego oraz nadaniom ziemskim w okolicy. Następny król Polski Zygmunt II August zwolnił mieszczan Kamieńca od ceł wewnętrznych i zezwolił im na handel bydłem na terenie całej Rzeczypospolitej. Z kolei król Zygmunt III Waza obdarzył mieszczan przywilejem zrównującym ich ze wszystkimi przywilejami miasta Lwowa. W związku z zagrożeniem tatarsko-tureckim miasto, od początków XVII wieku, określano jako urbs antemurale christianitatis (przedmurze chrześcijaństwa) oraz jako „Bramę do Polski”. Pomimo oblężeń, Kamieniec dalej przeżywał rozkwit. Od 1570 roku do połowy XVII wieku liczba mieszkańców wzrosła z 3 tys. do 10 tys.; działało w nim 16 cechów z 390 rzemieślnikami. Handel odbywał się na trzech dorocznych jarmarkach, przypadających na: św. Jerzego (czterotygodniowy), św. Jana Chrzciciela (tygodniowy) i nazajutrz po święcie Narodzenia Najświętszej Marii Panny (czterotygodniowy). Kamieniec był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwa w akcie wyboru króla. Od XV wieku aż do rozbiorów, był siedzibą sądów szlacheckich: ziemskiego i grodzkiego. 23 stycznia 1510 roku zawarto tu pokój. Z uwagi na obronne położenie w zakolu rzeki Smotrycz, rozbudowaną sieć fortyfikacji i odparcie licznych oblężeń, powszechnie uważano go za najpotężniejszą warownię Rzeczypospolitej na Kresach Wschodnich. Po 1617 roku zbudowano Nowy Zamek, który skutecznie zniechęcił do ataków na miasto wojska tureckie sułtana Osmana II. W 1633 roku nie zdobył miasta także bejlerbej Bośni Mehmed Abazy pasza w trakcie tzw. wojny z Abazy paszą.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Eparchia kamieniecko-podolska – katolicka eparchia obrządku bizantyjsko-ukraińskiego z siedzibą w Chmielnickim, na Ukrainie. Biskupstwo jest sufraganią archieparchii tarnopolsko-zborowskiej.
    Historyczny herb miasta

    Systematycznie rozbudowywano umocnienia miejskie, na tyle skutecznie, że nie potrafili ich zdobyć zbuntowani Kozacy w 1648 roku pod wodzą Maksyma Krzywonosa, a także Iwana Bohuna i Dżerdżelii w 1651 roku, w 1652 roku Tymoszy Chmielnickiego oraz oddziały pod wodzą Bohdana Chmielnickiego w 1652 roku, który musiał odejść spod murów miasta po bezskutecznych atakach. W 1655 roku Bohdan Chmielnicki ponownie oblegał miasto razem ze sprzymierzonymi z nim wojskami moskiewskimi, ale pomimo dziewięciu szturmów w ciągu trzech tygodni, także nie zdobył miasta. W 1666 roku Ormianie zawarli w Kamieńcu Podolskim unię z katolikami.

    Matka Boża (skr. MB), Theotokos (gr. Θεοτόκος), pot. Matka Boska, Boża Rodzicielka, Bogurodzica a. Bogarodzica – jeden z dwóch (obok „Najświętsza Maryja Panna”) oficjalnych tytułów Marii z Nazaretu, matki Jezusa, używany m.in. w Kościele katolickim i Kościołach prawosławnych (cs. Boharodzica). W wersji współczesnej tytuł ten brzmiałby Matka Boga.Diecezja kamieniecka (łac. Dioecesis Camenecensis) – diecezja rzymskokatolicka na Ukrainie. Wchodzi w skład metropolii lwowskiej. Od 1991 r. używana jest też nazwa: diecezja kamieniecko-podolska.

    W czasie wojen polsko-tureckich w II połowie XVII wieku, 12 sierpnia 1672 sułtan Mehmed IV oblegał Kamieniec z armią, której liczebność ocenia się na od 100 do 300 tys. żołnierzy, wyposażoną m.in. w nowoczesną, obsługiwaną przez Francuzów, artylerię (przy założeniu liczebności wojsk tureckich na 150 tys. stosunek sił wynosił 75:1 – załoga polska liczyła 1600–2000 osób, z czego zaledwie 4 puszkarzy). Po krótkim oblężeniu, 26 sierpnia 1672 roku Polacy poddali, na honorowych warunkach, Kamieniec oblegającym. Podczas ewakuacji zamku nastąpił przypadkowy wybuch w prochowni, co interpretowano później jako gest rozpaczy majora artylerii kamienieckiej Hejkinga (Sienkiewiczowskiego Ketlinga), który miał podpalić 200 beczek prochu, zabijając przy tym 500 do 800 ludzi, głównie komputowych Kozaków. W wybuchu zginął m.in. komendant obrony twierdzy, pułkownik Jerzy Wołodyjowski. Upadek Kamieńca Podolskiego odbił się głośnym echem w całej Rzeczypospolitej, wzbudzając obawy przed dalszą ekspansją Turcji.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

    Epizod osmański[ | edytuj kod]

    Na mocy zawartego przez Michała Korybuta-Wiśniowieckiego traktatu w Buczaczu Kamieniec, wraz z Podolem i województwem bracławskim, należał w latach 1672–1699 do imperium osmańskiego jako czternasta w Europie prowincja – ejalet kamieniecki. W Kamieńcu (stolicy ejaletu) ulokowano potężny, jeden z pięciu największych – obok Belgradu, Budy, Kandii i Bagdadu – garnizonów tureckiego imperium. W czasie okupacji Kamieńca przez Turcję, wojska polskie podejmowały próby jego odbicia; m.in. przeprowadzono nieskuteczne oblężenie w 1687 roku pod wodzą królewicza Jakuba Sobieskiego. Po opuszczeniu Kamieńca rolę kluczowego punktu obrony tego regionu Rzeczypospolitej sprawowały zbudowane nieopodal, przy ujściu Zbrucza do Dniestru, z polecenia Sobieskiego Okopy Świętej Trójcy.

    Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim – rzymskokatolicka świątynia w Kamieńcu Podolskim wybudowana za czasów biskupa Jakuba Buczackiego w XVI wieku w stylu renesansowym, w latach 1646-1648 została przebudowana w stylu barokowym. W 1672, podczas okupacji tureckiej tych ziem, obok przekształconej w meczet świątyni dobudowano minaret. Po odzyskaniu przez Rzeczpospolitą Kamieńca 23 września 1699 miał tu miejsce obrzęd oczyszczenia katedry. 10 maja 1756 roku na minarecie ustawiono sprowadzoną z Gdańska miedzianą figurę Matki Boskiej o wysokości 4,5 metra. 1 czerwca 1820r. w podstawę posągu uderzył piorun, który przeszedł przez wnętrze minaretu do dołu i wywołał w kościele pożar, który jednak szybko ugaszono.Rynek Polski w Kamieńcu Podolskim – rynek w Kamieńcu Podolskim, na Starym Mieście, wytyczony w czasie lokacji miasta na prawie magdeburskim w 1374.

    Powrót do Polski[ | edytuj kod]

    Zgodnie z postanowieniami pokoju w Karłowicach, 22 września 1699 roku komisarze polscy z generałem artylerii koronnej Marcinem Kątskim na czele przejęli klucze od zamku i miasta od ostatniego tureckiego baszy Kamieńca (1689-99) Mustafy Kahramana. Przejęte miasto było bardzo zrujnowane i wyludnione. Liczba budynków zmniejszyła się z blisko 800 do zaledwie ponad 170. W celu przyśpieszenia odbudowy, sejm zwolnił miasto, na 10 lat, od podatków.

    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

    Pozostałością z czasów tureckich w Kamieńcu jest minaret przy katedrze śś. Piotra i Pawła. Po odzyskaniu miasta w 1699 roku, zgodnie z traktatem pokojowym, minaret z półksiężycem pozostawiono. Ustawiono na nim drewnianą figurę Matki Boskiej. W 1756 roku zastąpiono ją sprowadzoną z Gdańska, wykonaną ze stopu miedzi i srebra, mierzącą 4,5 m, pozłacaną rzeźbą Matki Boskiej stojącej na kuli i Księżycu. Katedra kamieniecka jest jedynym na świecie kościołem katolickim, przed którym stoi minaret. W kościele dominikanów zachowała się z kolei kamienna konstrukcja ambony (minbar) z czasów tureckich.

    Wojsko komputowe – rodzaj wojsk w Polsce w XVII i XVIII wieku. W zależności od potrzeby tworzono oddziały zarówno w autoramencie narodowym, jak i cudzoziemskim.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    W roku 1700 starosta kamieniecki gen. Marcin Kątski powołał pierwszego komendanta twierdzy, którym został mjr Jan Gerard Koszkiel. W tym samym roku powstała w mieście pierwsza apteka, zlokalizowana przy kolegium jezuickim. W 1734 roku, w czasie Wojny o sukcesję polską podczas której miasto opowiedziało się po stronie Stanisława Leszczyńskiego, komendę nad twierdzą przejął pisarz polny koronny Wacław Rzewuski, który wzmocnił twierdzę i miasto dodatkowo je fortyfikując i zwiększając ilość jej dział z 115 do 236.

    Symon Wasylowycz Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра; ur. 10 maja/22 maja 1879 w Połtawie, zm. 25 maja 1926 w Paryżu) – ukraiński polityk socjaldemokratyczny i narodowy, naczelny dowódca wojsk URL, pisarz, dziennikarz, publicysta, prezydent Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919–1926 (od 1921 r. na uchodźstwie).Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

    Podczas bezkrólewia po śmierci Augusta III Sasa pod Kamieniec podeszły wojska rosyjskie pod dowództwem Michała Daszkowa, które w nocy z 27 na 28 lipca 1764 roku przystąpiły do bombardowania miasta bronionego przez komendanta Michała Kuczyńskiego, które trwało do 30 lipca, po czym Rosjanie wycofali się.

    W 1 połowie XVIII wieku miasto nie zdołało odzyskać pozycji handlowej jaką miało przed okupacją turecką, jednakże doceniano jego strategiczne położenie, dlatego z polecenia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego podjęto prace modernizacyjne fortyfikacji zamku i miasta, głównie według planów architekta Jana de Witte.

    Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān – "ten, który ma władzę") – tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.

    W dniach 11–16 listopada 1781 roku miasto podejmowało uroczyście króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, dla którego komendant de Witte ozdobił Bramę Zamkową oraz wzniesiono przy katedrze bramę triumfalną. Król zatrzymał się w należącej do komendanta kamienicy Szadbeja przy rynku, na której umieszczono później kamienną tablicę z datą przybycia i odjazdu króla. W 1771 i 1774 roku Kamieniec nawiedziły pożary, w wyniku których miało zniszczeniu ulec prawie ¹⁄₃ miasta. W maju 1787 roku król powołał komisję na czele z biskupem Adamem Stanisławem Krasińskim, która miała podjąć działania w celu umocnienia twierdzy. W wyniku jej działań, oprócz wcześniejszego przekazania garnizonowi kolegium, kościoła i klasztoru Jezuitów, przekazano na potrzeby wojska także klasztor i Kościół Franciszkanów oraz kościółek św. Katarzyny. W dniu 12 października 1789 roku komendantem twierdzy został mianowany generał Józef Orłowski, który dokonał naprawy murów, mostów, wykopał nowe studnie i wybudował dwie nowe baterie przy Bramie Królewskiej. W październiku 1791 inspekcji twierdzy dokonał Tadeusz Kościuszko.

    Antoni Polikarp Złotnicki (ok. 1750-1830), poseł województwa podolskiego na Sejm Czteroletni od 1790 roku, chorąży czerwonogrodzki, przeciwnik Konstytucji 3 Maja, konfederat targowicki, konsyliarz konfederacji generalnej koronnej, marszałek konfederacji województwa podolskiego, brygadier targowickiej formacji Brygady Kawalerii Narodowej "Złotej Wolności" pod Imieniem Województwa Podolskiego.Smotrycz (ukr. Смотрич) – rzeka w obwodzie chmielnickim Ukrainy, lewy dopływ Dniestru, przepływa przez Kamieniec Podolski. Długość - 169 km, powierzchnia zlewni - 1800 km².

    W zaborze rosyjskim[ | edytuj kod]

    Kamieniec ok. 1906 roku

    Po upadku Konstytucji 3 Maja i rocznej blokadzie miasta w dniu 21 kwietnia 1793 roku komendant Antoni Złotnicki poddał twierdzę wojskom rosyjskim gen. Wilhelma Derfeldena, pomimo rozkazu obrony Kamieńca za wszelką cenę jaki otrzymał od hetmana Seweryna Rzewuskiego. W wyniku II rozbioru Polski w 1793 roku Kamieniec Podolski znalazł się w granicach Rosji i w 1797 roku stał się siedzibą guberni podolskiej, a później tylko powiatu kamienieckiego. W 1798 roku szlachcic Antoni Żmijewski założył w mieście (w dawnym budynku kapituły unickiej) polski teatr (teatr kamieniecki). Wygląd gmachu nie wyróżniał się niczym stylowym, a sam teatr mieścił się w nim do 1803, kiedy to został przeniesiony na plac ormiański.

    Jerzy Wołodyjowski (ur. w Makowie na Podolu w 1620, zm. 26 sierpnia 1672 w Kamieńcu Podolskim) – szlachcic polski herbu Korczak, stolnik przemyski, żołnierz i zagończyk, rotmistrz, od 1669 pułkownik, kawalerzysta w chorągwi hetmana Jana Sobieskiego.Bohdan Zenobi Chmielnicki (ukr. Богдан Теодор Зиновій Хмельницький, ur. 1595 najprawdopodobniej w Czehryniu koło Kijowa, zm. 6 sierpnia 1657 w Czehryniu, pochowany w Subotowie) – hetman zaporoski, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej w latach 1648-1654, bohater narodowy Ukrainy.

    Latem 1862 r. wybuchł w mieście wielki pożar, który strawił ok. 40 domostw, w tej liczbie całą prawą stronę ul. Pocztowej. Po raz pierwszy do pożaru doszło w nocy z 11. na 12. lipca, a po raz kolejny 31. lipca i 1. sierpnia, kiedy to ogień pojawił się ponownie w kilku punktach miasta, jednak został ugaszony. Pożar został rozniesiony na całe centrum miasta przez silny wiatr, a gonty, którymi pokryta była większa liczba domostw ułatwiły rozprzestrzenianie się ognia.

    Baszta Stefana Batorego, największa z baszt Kamieńca Podolskiego. Jej inne nazwy to Królewska, Kuśnierska, Siedmiopiętrowa. Pochodzi z XVI wieku.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    W 1914 roku miasto zyskało połączenie kolejowe z Płoskirowem, a w 1916 roku z Łargą.

    Okres międzywojenny i II wojna światowa[ | edytuj kod]

    W okresie wojny polsko-bolszewickiej miasto od 16 listopada 1919 roku do 12 lipca 1920 roku pozostawało pod polską administracją. Było wówczas stolicą okręgu podolskiego. Od czerwca do 16 listopada 1920 roku było siedzibą Ukraińskiej Republiki Ludowej i rządu Petlury. W 1920 roku znalazło się na terenie radzieckiej Ukrainy, choć bolszewicy planowali oddać miasto Polsce. W 1939 roku, mimo że Kamieniec już od 146 lat formalnie nie należał do państwa polskiego, tamtejsza społeczność polska nadal stanowiła około 20% mieszkańców miasta. W latach 1920–1941 Kamieniec Podolski był siedzibą obwodu w Ukraińskiej Republice Radzieckiej, przeniesioną wiosną 1941 roku do Płoskirowa.

    Kościół pw. św. Mikołaja i klasztor Dominikanów w Kamieńcu Podolskim – zabytkowy zespół w Kamieńcu Podolskim. Seweryn Rzewuski herbu Krzywda, krypt.: S. R. S. D. G. M. W. K. I. K. Mci; S. R. S. D. GM. Poseł Podolski Współwięzień, (ur. 13 marca 1743 w Podhorcach, zm. 11 grudnia 1811 w Wiedniu) – hetman polny koronny, generał wojsk koronnych, jeden z przywódców konfederacji targowickiej. Pisarz polityczny, mówca, poeta, a nawet dramatopisarz(?).

    W 1941 roku w Kamieńcu Niemcy dokonali masakry, mordując ponad 20 tysięcy Żydów.

     

  • Twierdza
  • Twierdza w Kamieńcu Podolskim

  • Baszta Papieska

  • Baszta Tęczyńska

  • Kołpak

  • Baszta Komendancka

  • Baszta

    Stare Miasto (ukr. Старе Місто) – najstarsza dzielnica Kamieńca Podolskiego, położona w meandrze Smotrycza, na wschód od Starego Zamku; pełni funkcje mieszkaniowo-usługowe.Miasto królewskie – historyczna jednostka osadnicza, miasto zlokalizowane na gruntach należących do króla (królewszczyźnie).
  • Baszta Denna

  • Baszta

  • Przejście między basztami

  • Brama

  • Dziedziniec twierdzy kamienieckiej

  • Zabytki
  • Ratusz Polski i Studnia Ormiańska na Rynku Polskim

  • Cerkiew św. Jerzego (Grigorijewska) na terenie Pol­skich Folwarków

  • Kościół Trynitarzy pw. Świętej Trójcy z 1750 r.

    Ukraińska Republika Ludowa (ukr. Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich (obok ZURL) powstałych w wyniku I wojny światowej.Ratusz Polski (Ratusz Lacki) – budynek jednego z trzech magistratów Kamieńca Podolskiego znajdujący się na Rynku Polskim. Pozostałymi były ratusze Ruski i Ormiański. Do końca XVII w. mieścił również magistrat ruski. Wzniesiony pod koniec XIV w. Mieszanka stylów renesansu, baroku i empire na dawnych, gotyckich fundamentach.
  • Klasztor oo. dominikanów z kościołem św. Mikołaja

  • Katedra rzymskokatolicka pw. śś. Piotra i Pawła

  • Baszta Batorego, wzniesiona w drugiej połowie XVI w.

  • Cerkiew św.Trójcy, oo. bazylianów

  • Łuk Triumfalny króla Stanisława Augusta przy katedrze

    Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.Dniestr (ukr. Дністер, rum. Nistru, w starożytności gr. Tyras lub Nester), rzeka płynąca przez Ukrainę i Mołdawię (a w praktyce będąc granicą mołdawsko-naddniestrzańską). Rzeka należy do zlewiska Morza Czarnego. Długość - 1352 km, powierzchnia zlewni - ok. 68 tys. km².
  • Dzwonnica nie­istniejącej ka­tedry or­miańskiej pw. św. Mikołaja oraz przedsionek

  • Zabytki[ | edytuj kod]

    istniejące:

  • Stary Zamek i Nowy Zamek
  • Most Turecki
  • Katedra rzymskokatolicka pw. śś. Piotra i Pawła z 1483 roku, z dobudowanym w 1750 roku prezbiterium (reorientacja świątyni) oraz Bramą Triumfalną z 1781 roku, wzniesioną ku czci Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zachowało się epitafium Pawła Damięckiego z 1628 roku oraz grobowiec Laury Przeździeckiej z 1876 roku
  • Kościół pw. św. Mikołaja i klasztor Dominikanów (kasata 1843) w stylu barokowym z 1616 roku, przebudowany w 1748 roku sumptem wiernych i starosty Michała Franciszka Potockiego, obecnie siedziba paulinów opiekujących się miejscową wspólnotą polską. Za czasów ZSRR mieściło się w nim archiwum NKWD. W 1993 roku miał miejsce pożar, po którym konieczne było czasowe rozebranie hełmu wieży. Środkową kondygnację fasady zdobią barokowe rzeźby św. Jacka, św. Dominika, Matki Bożej Bolesnej i św. Mikołaja
  • Kościół Franciszkanów pw. Wniebowzięcia NMP z 1616 roku (ob. prawosławna cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej), brak górnej części wieży). Do kościoła od południa przylega klasztor franciszkanów. W podziemiach kościoła złożono zwłoki Jerzego Wołodyjowskiego. Istniejąca do dzisiaj nawa powstała w 1616 roku, a w 2 poł. XVIII wieku dobudowano od wschodu barokową fasadę z nieistniejącą obecnie wieżą
  • Kościół Trynitarzy pw. Świętej Trójcy z 1750 roku (ob. cerkiew greckokatolicka św. Jozafata) w stylu barokowym. Trynitarze zajmowali się wykupywaniem z niewoli chrześcijańskich niewolników z jasyru, dlatego na fasadzie kościoła znajdowała się niegdyś figura Pana Jezusa zrywającego łańcuchy z więźniów. Teren kościoła otacza mur z bramą, na której umieszczono figury św. Bazylego i św. Jana z Mathy.
  • Kościół św. Michała i klasztor Sióstr Dominikanek w Kamieńcu Podolskim z 1722 roku. W 2 poł. XVIII wieku zespół został odrestaurowany dzięki darowiźnie starosty Michała Franciszka Potockiego. Po 1866 roku koszary, po 1945 roku fabryka. Kościół i klasztor zostały odzyskane przez kościół rzymskokatolicki w latach 90. XX w., i od tego czasu przywracane do stanu sprzed jego dewastacji
  • Ratusz Polski z końca XIV wieku
  • Rynek Polski w Kamieńcu Podolskim
  • Ratusz Ruski z końca XVII wieku
  • Ormiański dom handlowy z 1479 roku
  • Studnia Ormiańska z XVIII wieku na Rynku Polskim
  • Obwarowania miasta (w kolejności)
  • Brama Miejska z XVI wieku
  • Bastion Ormiański (Bateria św. Teresy) z około 1760 roku
  • Baszta Zacharzewska
  • Brama Polska (Brama Lacka) z początku XVI wieku z barbakanem, wyposażona niegdyś (podobnie jak Brama Ruska) w urządzenia piętrzące wodę w rzece
  • Bastion Turecki (Rądel Panienski, Bateria Panny Maryi)
  • Baszta Batorego z 1585 roku (podwyższona w 1785 roku) z Bramą Wietrzną i prochownią z XVIII wieku
  • Baszta Rzeźnicka (Garncarska) z 1583 roku z położoną obok Synagogą z 2 poł. XIX wieku
  • Baszta Ślusarska (Krawiecka) z końca XIV wieku (na północ od Baszty Kuśnierskiej), na planie okręgu, obecnie ruina
  • Baszta Kuśnierska (dawniej błędnie nazywana Krawiecką), na planie czworoboku, w większości zrekonstruowana po 2008 r.
  • Baszta Kazamatowa z lat 1783–1791, Rynek Ormiański 6A
  • Brama Ruska budowana od 1527 roku z orłem królewskim i herbem Ciołek z 1770 roku, z barbakanem i tamą na rzece, niegdyś główny wjazd do miasta
  • Koszary Zawadzkiego z 1780 roku
  • Kolegium Jezuitów z 1611 roku, ul. Tatarska 14A
  • Dzwonnica ormiańska z XVI wieku (pozostałość katedry ormiańskiej pw. św. Mikołaja), we wnętrzu wieży prawosławna kaplica św. Szczepana (św. Stepanosa)
  • Kościół ormiański pw. Zwiastowania NMP z 1597 roku (ob. cerkiew św. Mikołaja), pierwotnie pełnił funkcję ormiańskiej kaplicy cmentarnej, Zaułek Mikołajewski
  • Katolickie Seminarium Duchowne z 1782 r., proj. Jan de Witte, Polski Rynek 18
  • Unickie Seminarium Duchowne z 1789 roku w stylu barokowym (ob. galeria), ufundowane w 1789 r. przez bpa Piotra Bielańskiego, ul. Pietnicka 11
  • Cerkiew śś. Piotra i Pawła z XVI wieku i wieżą z XIX w.
  • Cerkiew Św. Trójcy (zrekonstruowana na pocz. XXI wieku), bazylianów
  • Szkoła Karmelitów, ul. Tatarska 10
  • Kościółek św. Katarzyny z XVII wieku, za czasów zaboru tureckiego jedyna parafia katolicka na Podolu. Potem zamieniony na stajnię wielkiego wezyra, obecnie zrekonstruowany, ul. Franciszkańska 4
  • Kamienica przy Polskim Rynku 8 z tablicą fundacyjną z 1735 r.
  • Rezydencja biskupa katolickiego zbudowana przez bpa Adama Krasińskiego, ul. Franciszkańska 2
  • Probostwo ormiańskie (Skład ormiański lub rezydencja kapłana), ul. św. Jana Chrzciciela
  • Dwór komendanta twierdzy (Dwór Raciborowskiego), we wnętrzu ślady dekoracji, Ormiańska 2A
  • Dworek podkomorzego Kazimierza Lipińskiego, ul. Ormiańska 4
  • Dwór Adama Kazimierza Czartoryskiego z XVIII wieku, ul. Zarwańska 13 (ob. misja greckokatolicka)
  • Dwór starosty, ul. Dominikańska 2
  • Cmentarz polski z kościołem Najświętszego Serca Jezusa z XIX w.. Pochowani zostali na nim m.in: historyk Józef Apolinary Rolle, fotograf Michał Greim, malarz Jan Greim; ul. Nihynske Hwy 38
  • Cerkiew św. Jerzego (Grigorijewska) na terenie Polskich Folwarków – budowę rozpoczęto w 1851 roku na wzór moskiewskiej architektury sakralnej; za USRR magazyn zboża i soli, następnie planetarium, od 1990 roku odzyskany przez prawosławnych
  • Cerkiew drewniana pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z 1801 r., położona w dole jaru rzeki Smotrycz na terenie wsi Karwasary zamieszkanej dawniej przez Tatarów
  • nieistniejące:

    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
  • Kościół Karmelitów Bosych pw. NMP i św. Józefa z 1717 roku, barokowy z dwuwieżową fasadą (od XIX wieku sobór prawosławny Matki Boskiej Kazańskiej z dodaną kopułą), wysadzony w powietrze w latach 30. XX wieku, ul. Tatarska
  • Kościół Jezuitów pw. św. Stanisława (rozebrany w 1833 roku, obecnie w tym miejscu znajduje się szkoła), ul. Tatarska 13
  • Brama Stanisława Augusta na drodze pod zamkiem (dawna średniowieczna Brama Polna)
  • Kościółek św. Katarzyny z XIV wieku (pomiędzy klasztorem franciszkanów i pałacem biskupa), zniszczony w 1 połowie XIX wieku
  • Synagoga Olter Szile przy Bramie Garncarskiej
  • Pałac komendanta twierdzy z XVIII wieku na Rynku Ormiańskim
  • Ormiańska katedra św. Mikołaja, w formie murowanej powstała w XVI wieku, a w latach 1756–1767 przebudowana w stylu klasycystycznym. Zburzona w latach 30. XX wieku. Zachowała się jedynie dzwonnica z kaplicą św. Szczepana (ob. prawosławna), arkadowy fronton i przyziemie murów.
  • Kościółek św. Stanisława na terenie Starego Zamku.
  • Zbrucz (ukr. Збруч) – rzeka na zachodniej Ukrainie o długości 247 km, lewy dopływ Dniestru. Jej źródła leżą na Wołyniu, płynie w głębokim jarze. Nad rzeką leżą: Podwołoczyska, Wołoczyska, Husiatyn, Skała Podolska, Okopy.Stanisław Bogusław Leszczyński herbu Wieniawa (ur. 20 października 1677 we Lwowie, zm. 23 lutego 1766 w Lunéville) – król Polski w latach 1705–1709 i 1733–1736 jako Stanisław I Leszczyński , książę Lotaryngii i Baru w latach 1738–1766, wolnomularz.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза – КПСС) – ostatnia nazwa założonej w 1903 partii komunistycznej, rządzącej w RFSRR i ZSRR od 1917 do 1991 (1903-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, frakcja bolszewików; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Formalnie centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne i Sekretariat Komitetu Centralnego na czele z sekretarzem generalnym. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. Sekretariatowi KC podlegały wydziały Komitetu Centralnego, oparte na zasadzie funkcjonalnej i pełniące funkcje ministerstw. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie sekcje (komunistyczne partie republik związkowych ZSRR) z wyjątkiem (do 1990) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowania i utrzymywania kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny Komitetu Centralnego i radziecki wywiad (INO NKWD i GRU).
    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.
    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Powiat lub później ujezd kamieniecki dawny główny powiat województwa podolskiego a potem guberni podolskiej. Siedzibą był Kamieniec Podolski.
    Głogów (łac. Glogovia, niem. Glogau, czes. Hlohov) – miasto i gmina w zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, położone na Dolnym Śląsku, siedziba powiatu głogowskiego oraz gminy wiejskiej Głogów. Umiejscowione nad rzeką Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie.
    Jakub Ludwik Sobieski, właściwie Ludwik Henryk Jakub Sobieski, zwany Fanfanikiem (ur. 2 listopada 1667 w Paryżu, zm. 19 grudnia 1737 w Żółkwi) – polski królewicz, książę oławski w latach 1691-1737, starosta pucki, pretendent do tronów: polskiego, pruskiego, mołdawskiego i węgierskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.2 sek.