Kalikreiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Model trójwymiarowy struktury przestrzennej kalkreiny

Kalikreiny (kalikreiny tkankowe i osoczowa, EC 3.4.21) – grupa peptydaz wchodzących w skład rodziny enzymów proteolitycznych należących do proteaz serynowych. Łącznie opisano 15 wariantów kalikreiny.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Plazminogen – nieaktywne białko w surowicy krwi. Jest to czynnik fibrynolityczny będący proenzymem (prekursorem) plazminy. Do przekształcenia plazminogenu w plazminę wymagany jest enzym tkankowy aktywator plazminogenu oraz inne czynniki np. urokinaza.

Kalikreiny są obecne m.in. w komórkach gruczołów zewnątrzwydzielniczych, w granulocytach obojętnochłonnych i płynach ustrojowych.

Prekalikreina osoczowa jest kodowana przez pojedynczy gen i jest syntetyzowana w hepatocytach. Z krążącej we krwi prekalikreiny pod wpływem czynnika XII krzepnięcia krwi (czynnik Hagemana) powstaje kalikreina osoczowa.

Zadaniem kalikrein jest tworzenie kinin (bradykininy i kallidyny) oraz plazminy.

Gruczoł – struktura występująca u zwierząt wyspecjalizowana w wydzielaniu. Mogą być to pojedyncze komórki gruczołowe i wyodrębniony narząd.Rak gruczołu krokowego (prostaty) – choroba nowotworowa gruczołu krokowego, występująca u 11% mężczyzn z rozpoznanym nowotworem i będąca przyczyną 9% zgonów z powodu chorób nowotworowych u mężczyzn.

Kininogen + kalikreina → bradykinia/kallidyna

Plazminogen + kalikreina → plazmina

Znaczenie kliniczne[ | edytuj kod]

Dwie z kalikrein mają znaczenie jako markery nowotworowe w diagnostyce i leczeniu raka prostaty: PSA i human glandular kallikrein (hK2).

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • kininogeneza osoczowa
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • KD. Bhoola, CD. Figueroa, K. Worthy. Bioregulation of kinins: kallikreins, kininogens, and kininases. „Pharmacol Rev”. 44 (1), s. 1-80, 1992. PMID: 1313585. 
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Neutrofile, granulocyty obojętnochłonne – komórki układu odpornościowego należące do granulocytów. Pełnią zasadniczą rolę w odpowiedzi odpornościowej przeciwko bakteriom, ale nie pozostają obojętne również względem innych patogenów. Ich znaczenie wynika głównie z faktu szybkiego reagowania na obce organizmowi substancje. Jest ono możliwe dzięki obecności odpowiednich receptorów na powierzchni komórki z jednej strony, z drugiej zaś dzięki możliwości wytwarzania wolnych rodników oraz użycia całej gamy białek o właściwościach bakteriobójczych i bakteriostatycznych.Bradykinina to peptydowy hormon tkankowy. W sensie chemicznym jest to oligopeptyd zbudowany z 9 aminokwasów. W organizmie powstaje przez działanie proteaz, znajdujących się m.in. w pocie, ślinie i wydzielinach gruczołów wydzielania zewnętrznego. W osoczu występuje jego prekursor - bradykininogen, będący proenzymem, czyli nieaktywną fizjologicznie substancją, z której enzym powstaje w drodze odszczeniepia fragmentu, gdy dotrze do miejsca zapotrzebowania. Pod wpływem lokalnie uwalnianej kalikreiny tkankowej bradykininogen zmienia się w lizylobradykininę, która następnie za sprawą enzymu konwertującego przechodzi w aktywną bradikininę.




    Warto wiedzieć że... beta

    Swoisty antygen sterczowy (PSA, z ang. prostate-specific antigen) – najlepiej poznana ludzka proteaza serynowa z rodziny kalikrein, kodowana w regionie 19q13.4. Jest glikoproteiną wytwarzaną w gruczole krokowym (sterczu), obecną we krwi w stężeniu podwyższonym m.in. w przypadku zapalenia gruczołu krokowego, łagodnego przerostu prostaty lub raka gruczołu krokowego.
    Plazmina (fibrynaza, fibrynolizyna) – zwierzęcy enzym białkowy z grupy proteaz, znajdujący się w osoczu krwi, którego działanie polega na rozkładaniu białek krwi wchodzących w skład skrzepu, przede wszystkim fibryny (włóknika). Proces ten nazywa się fibrynolizą. Plazmina powstaje z nieaktywnego prekursora (plazminogenu) na skutek działania trombiny i tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA). Plazminogen może być też aktywowany przez urokinazę (u-PA).
    Markery nowotworowe (inaczej: znaczniki nowotworowe) – specyficzne substancje obecne we krwi, moczu bądź w wycinkach tkanek pacjenta, których identyfikacja wymaga analiz wykraczających poza typowe testy diagnostyczne używane w onkologii. Badanie ich rodzaju oraz stężenia ułatwia postawienie diagnozy, ocenę ryzyka i długookresowe monitorowanie stanu zdrowia chorego. Pomiar może być dokonany za pomocą różnorodnych technik, przystosowanych do badania próbek DNA, RNA, białek, całych komórek oraz tkanek. Antygen nowotworowy jest pojęciem bliskoznacznym, ale o węższym znaczeniu. O zmianach w przebiegu choroby nowotworowej świadczą również charakterystyczne odchylenia powszechnie stosowanych wskaźników.
    Osoczowy układ kininogenezy – słabo poznany układ białek osocza, na który składają się kininy, kininogeny, enzymami syntetyzujące i degradujące kininy oraz białka regulacyjne. Odgrywa istotną rolę w kontroli procesu zapalnego, regulacji ciśnienia krwi, regulacji układu krzepnięcia i w przewodzeniu bólu.
    Proteazy, enzymy proteolityczne (EC 3.4) – podklasa enzymów z klasy hydrolaz katalizująca proteolizę oraz w większości przypadków hydrolizę wiązania estrowego.

    Reklama