• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kalifornia Dolna

    Przeczytaj także...
    Kalifornia Dolna Południowa (hiszp. Baja California Sur) – stan w północno-zachodnim Meksyku, położony na Półwyspie Kalifornijskim. Graniczy ze stanem Kalifornia Dolna na północy, oblewają go wody Pacyfiku od zachodu i Zatoki Kalifornijskiej od wschodu. Stolicą stanu jest miasto La Paz.Ensenada (pełna nazwa Ensenada De Todos Santos, także Port of Ensenada) – miasto w północno-zachodnim Meksyku, na Półwyspie Kalifornijskim, nad zatoką Todos Santos Oceanu Spokojnego. Trzecie pod względem ludności miasto stanu Kalifornia Dolna, stolica największej gminy Meksyku, której powierzchnia wynosi blisko 52 tys. km². W spisie ludności z 2005 r. miasto liczyło 689 075 mieszkańców przy 801 956 mieszkańcach całej gminy.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Kalifornia Dolna (hiszp. Baja California) – stan w północno-zachodnim Meksyku położony na Półwyspie Kalifornijskim. Graniczy ze stanami Kalifornia Dolna Południowa, Sonora oraz ze Stanami Zjednoczonymi (stany Kalifornia i Arizona). Na zachodzie oblewają ją wody Pacyfiku a na wschodzie Zatoki Kalifornijskiej. Stolicą stanu jest miasto Mexicali.

    Kolorado, (ang. Colorado River, hiszp. Río Colorado) – rzeka w Ameryce Północnej. Przepływa przez stany: Kolorado, Utah, Arizona, Nevada, Kalifornia oraz przez terytorium Meksyku. Kończy się w Zatoce Kalifornijskiej i należy do zlewiska Oceanu Spokojnego. Stanowi większą część zachodniej granicy Arizony i południowo-wschodniej Nevady, także na niewielkim odcinku granicę USA i Meksyku.Sonora – stan w północno-zachodnim Meksyku. Graniczy ze stanami: Sinaloa (na południu), Chihuahua (na wschodzie) i z Kalifornią Dolną (na północnym zachodzie). Na wschodzie oblewają ją wody Zatoki Kalifornijskiej. Od północy ma wspólną granicę z amerykańskim stanem: Arizona.

    Podział administracyjny[ | edytuj kod]

    Stan dzieli się na 5 gmin: Ensenada, Mexicali, Rosarito, Tecate i Tijuana.

    Historia[ | edytuj kod]

    Mimo tego, że Kalifornia Dolna jest terenem zamieszkanym przez człowieka od bardzo długiego okresu to osadnictwo na tym terenie ma bardzo rozproszony charakter.

    W 1887 r. Kalifornia Dolna została dystryktem federalnym, ze stolicą w mieście Ensenada, którą później przeniesiono do Mexicali.

    NAFTA (ang. North American Free Trade Agreement) – Północnoamerykański Układ Wolnego Handlu lub Północnoamerykańska Strefa Wolnego Handlu– umowa zawarta pomiędzy USA, Kanadą i Meksykiem, tworząca pomiędzy tymi państwami strefę wolnego handlu.Zatoka Kalifornijska (Morze Korteza, ang. Gulf of California lub Sea of Cortés, hiszp. Golfo de California lub Mar de Cortés) – duża i wąska zatoka leżąca na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku. Od zachodu zamyka ją górzysty Półwysep Kalifornijski a od wschodu kontynentalne wybrzeże meksykańskie.

    W 1931 r. z Kalifornii Dolnej wydzielono terytorium Kalifornia Dolna Południowa. Kalifornia Dolna stanem została w 1952 r.

    W 1974 r. nazwę stanu zmieniono na Baja California Norte (Kalifornia Dolna Północna) w celu odróżnienia go od nowo utworzonego na południu stanu Baja California Sur (Kalifornia Dolna Południowa). W 1979 r. przywrócono oficjalnie jego dawną nazwę Baja California.

    Warunki geograficzne i klimatyczne[ | edytuj kod]

    Krajobraz stanu został ukształtowany przez granitowe pasma górskie: Sierra de Juárez i Sierra San Pedro Mártir. Nadbrzeżne równiny są wąskie, z wyjątkiem północy, gdzie swoje ujście ma rzeka Kolorado.

    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

    Panuje tu klimat pustynny z niewielką ilością deszczu. Temperatury wahają się od 20 °C w styczniu do 35 °C we wrześniu. Niekorzystne warunki klimatyczne sprawiają, że w rolnictwie na tym terenie niezbędne jest wykorzystanie na szeroką skalę nawadnianie.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    Jednym z ważniejszych zajęć mieszkańców stanu jest rybołówstwo, szczególnie w ruchliwym porcie w Ensenadzie. Tijuana i Mexicali stanowią natomiast ważne ośrodki przemysłowe. Mexicali jest ponadto ważnym ośrodkiem rolniczym. W Tecate znajduje się silnie rozwinięty przemysł piwowarski. Rosarito to natomiast słynny ośrodek turystyczny, który cieszy się popularnością ze względu na swoje plaże.

    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).Mexicali – miasto w północnym Meksyku na granicy ze Stanami Zjdenoczonymi, niedaleko miasta San Diego (USA). Stolica stanu Kalifornia Dolna (Baja California). W 2005 roku liczba mieszkańców miasta wynosła ponad 1150 tys. miszkańców choć obszar metropolitarny liczył blisko 1,6 mln.

    Bliskość rynku Stanów Zjednoczonych spowodowała rozwój licznych montowni (tzw. maquiladoras), które swoją produkcję kierują na eksport. Głównymi gałęziami gospodarki stanu są rolnictwo i przemysł, które zgłaszają duże zapotrzebowanie na pracowników, co spowodowało liczną imigrację na ten obszar z innych części kraju. Podpisanie porozumienia o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi w 1992 r. (tzw. NAFTA) doprowadziło do większego zacieśnienia więzów gospodarczych stanu z USA i Kanadą (jedna trzecia z wszystkich maquiladoras w Meksyku w 2000 r. działała tutaj). Główne branże przemysłu to: przemysł elektroniczny, włókienniczy, chemiczny, drzewny i samochodowy. Dużą rolę odgrywa także turystyka.

    Elektronika – dziedzina techniki i nauki zajmująca się obwodami elektrycznymi zawierającymi, obok elementów elektronicznych biernych, elementy aktywne takie jak lampy próżniowe, tranzystory i diody. W obwodach takich można wzmacniać słabe sygnały dzięki nieliniowym charakterystykom elementów czynnych (i ich możliwościom sterowania przepływem elektronów). Podobnie możliwość pracy urządzeń jako przełączniki pozwala na przetwarzanie sygnałów cyfrowych.Irygacja (nawadnianie, system irygacyjny) – jeden z systemów melioracji polegający na dostarczaniu wody do gleby w celu zapewnienia odpowiednich warunków wegetacji roślin uprawnych.

    Brak dogodnego połączenia z resztą kraju od wieków prowadził do izolacji Kalifornii Dolnej. Jednak od lat 60. rozpoczęto tu realizację programu budowy infrastruktury drogowej i kolejowej, która połączyła ważniejsze miasta. Główna droga stanu bierze swój początek w Tijuanie i biegnie na południe na długości 1 708 km. Międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Mexicali i w Tijuanie.

    Półwysep Kalifornijski (hiszp. Baja California) - półwysep w północno-zachodnim Meksyku nad Oceanem Spokojnym. Rozciąga się na przestrzeni 1250 km od miasta Tijuana na północy aż po Przylądek Świętego Łukasza (Cabo San Lucas) na południu. Oddziela Zatokę Kalifornijską od Pacyfiku.Rybołówstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie (połów) ryb i innych zwierząt oprócz wielorybów (wielorybnictwo), między innymi skorupiaków i mięczaków (frutti di mare – owoce morza) oraz roślin wodnych w celach spożywczych. Organizmy te wydobywa się zarówno na morzach i oceanach, jak i w rzekach i jeziorach, w celu ich spożycia lub dalszego przetworzenia (przemysł rybny). Rybołówstwo dzieli się na przybrzeżne i pełnomorskie. Pierwotnie obok zbieractwa i łowiectwa stanowiło podstawę utrzymania się społeczeństw (mezolit).

    Galeria[ | edytuj kod]

  • Ensenada

  • Islas Coronado

  • Ensenada

  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Czasami spotyka się też nazwę Baja California Norte. W polskim nazewnictwie do niedawna funkcjonował też egzonim Kalifornia Dolna Północna.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Maps, photos of Baja California (ang.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tijuana – miasto w północno-zachodnim Meksyku, w stanie Baja California, leżące przy granicy z USA, w pobliżu San Diego, i w pobliżu wybrzeża Pacyfiku, które od centrum miasta dzieli odległość około 10 km. Miasto w 2005 roku liczyło 1 286 187 mieszkańców. Tijuana jest siedzibą władz gminy o tej samej nazwie. Jest to położone najdalej na północ duże miasto meksykańskie oraz najdalej na zachód miasto Ameryki Łacińskiej.
    Granit – głębinowa kwaśna skała o budowie jawnokrystalicznej, zbudowana z kwarcu, skalenia potasowego i plagioklazu oraz biotytu.
    Gminy Meksyku – gmina (municipio) jest drugim szczeblem podziału administaracyjnego w Meksyku. Pierwszym szczeblem jest stan (estado). W Meksyku jest obecnie 2438 gmin. Są one utworzone na podstawie 115 Artykułu Konstytucji Meksyku z 1917 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.