• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kalendarium powstania warszawskiego - 23 sierpnia

    Przeczytaj także...
    "Kubuś" – improwizowany samochód pancerny, konstrukcji polskiej, zbudowany w 13 dni, na Powiślu i użyty w czasie powstania warszawskiego. Z uwagi na jego przeznaczenie, był to właściwie transporter opancerzony. Samochód zbudowano w warsztacie samochodowym na rogu ulic Tamka i Topiel.Śródmieście – dzielnica Warszawy o granicach ustalonych w 1960 roku (przed wojną obejmowała także wschodnie rejony MSI dzisiejszej Woli i Ochoty: zachodnia część Muranowa - rejon MSI Nowolipki, zachodnia część Śródmieścia Północnego - w tym część Mirowa, część Śródmieścia Południowego - dzisiejszy fragment rejonu MSI Filtry). Obejmuje najstarszą część miasta (Stare Miasto i Nowe Miasto), a także zabudowę powstałą po II wojnie światowej w miejscu zniszczonych dzielnic.
    23 sierpnia jest 235. (w latach przestępnych 236.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 130 dni.

    | edytuj kod]

    Krakowskie Przedmieście 3
    Tablica przy ul. Pięknej w Warszawie

    Walka oddziałów batalionu „Ruczaj” o podstację telefonów (tzw. mała PAST-a) przy ul. Piusa XI 19 (obecnie ul. Piękna) zakończyła się nad ranem polskim zwycięstwem. Do niewoli wzięto 76 żołnierzy niemieckich, w tym 5 rannych.

    Ciężki karabin maszynowy (ckm, cekaem) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.Seweryn Dziubałtowski (ur. 31 grudnia 1883 w Smardzewicach koło Tomaszowa Mazowieckiego, zm. 23 sierpnia 1944 w Warszawie) - polski botanik i fitosocjolog.

    Nadal ciężkie walki o Stare Miasto. Z cekaemu zestrzelono samolot niemiecki; spadł na ul. Hipoteczną. Natarcie Niemców na wszystkich możliwych odcinkach, m.in.: na szpital Jana Bożego (ul. Bonifraterska), zakłady Fiata (ul. Sapieżyńska), PWPW. Walki miały miejsce w sąsiedztwie pałacu Krasińskich i pasażu Simonsa.

    Zdobycie kościoła św. Krzyża i Komendy Policji – uwieńczony powodzeniem szturm na kościół św. Krzyża i sąsiedni gmach Komendy Policji przy Krakowskim Przedmieściu przeprowadzony przez oddziały Armii Krajowej 23 sierpnia 1944 roku, w czasie powstania warszawskiego. Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ta, która angażowała się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i została zatrzymana przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.

    Tego dnia duże sukcesy oddziałów powstańczych zarówno na południu, jak i w północnej części Śródmieścia. Zdobyto kościół św. Krzyża i sąsiadujące z nimi budynki Komendy Głównej Policji i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w pałacu Zamoyskich przy Nowym Świecie 67 i 69 oraz Krakowskim Przedmieściu 1. Uwolnienie kilkudziesięciu cywilów, ośmiu księży, 20 polskich policjantów i wzięcie do niewoli 80 niemieckich żandarmów. Zdobyto 3 pojazdy, dużo broni i odbito zakładników. Nieudane uderzenie powstańców na Uniwersytet Warszawski – użyto wtedy dwóch samochodów pancernych „Kubuś” i transportera „Szary Wilk”.

    Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych Spółka Akcyjna (PWPW S.A.) – jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo wpisane na listę spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.

    Z meldunku sytuacyjnego Karola Ziemskiego: Bez zmian. Duże zmęczenie fizyczne i psychiczne. Poszczególne jednostki wykazują załamanie się.

    Zginął na Mokotowie, raniony odłamkiem granatu, Seweryn Dziubałtowski – polski botanik i fitosocjolog.

    Błyskawica, właściwie Stacja Nadawcza Armii Krajowej "Błyskawica" – polska radiostacja, nadająca podczas powstania warszawskiego, od 8 sierpnia 1944 do końca walk. Nadajnik zbudowany został w Częstochowie przez krótkofalowca Antoniego Zębika (ps. "Biegły") w 1943. Jej sygnałem była melodia "Warszawianki".Batalion Ruczaj – batalion Armii Krajowej utworzony w czasie powstania warszawskiego. Powstał na bazie VII Zgrupowania 2 Rejonu Obwodu I Śródmieście. Walczył w składzie „Podobwodu Śródmieście Południe” dowodzonego przez ppłk. „Sławbora” (Jana Szczurka-Cergowskiego).

    Przeniesienie radiostacji Błyskawica z budynku PKO na Jasnej do lokalu kawiarni „Adria” na ul. Moniuszki 10.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej. Warszawa: Instytut wydawniczy PAX, 1969, s. 302.
    2. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1969, s. 303–306.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Radiostacja „Błyskawica” – m.in. komunikat o zdobyciu Komendy Głównej Policji na Krakowskim Przedmieściu (ang.)
  • Karol Jan Ziemski ps. „Wachnowski” (ur. 27 maja 1895 we wsi Nasutów, pow. Lubartów, zm. 17 stycznia 1974 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920, uczestnik wojny obronnej 1939. Od 1940 w konspiracji, oficer Komendy Głównej AK. Zastępca dowódcy Okręgu Warszawskiego AK. Uczestnik powstania warszawskiego, dowódca Grupy „Północ” broniącej Starego Miasta. Zastępca dowódcy Warszawskiego Korpusu Armii krajowej. Po wojnie na emigracji, działacz organizacji kombatanckich.Pałac Krasińskich w Warszawie (Pałac Rzeczypospolitej) – barokowy pałac zbudowany w latach 1677-1695 dla wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego według planów Tylmana z Gameren. Obecnie siedziba zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej (rękopisy, stare druki i zbiory ikonograficzne).




    Warto wiedzieć że... beta

    Nowy Świat – jedna z najbardziej znanych warszawskich ulic, część historycznego Traktu Królewskiego. Kiedyś potocznie nazywany Nowikiem.
    Pasaż Simonsa – nieistniejący żelbetowy sześciopiętrowy obiekt handlowy i budynek czynszowy, który w latach 1903–1944 znajdował się u zbiegu ulic Długiej i Nalewek w Warszawie.
    Jan Boży, właśc. Jan Cidade, port. João de Deus (ur. 8 marca 1495 w Montemor-o-Novo w Portugalii, zm. 8 marca 1550 w Grenadzie) – założyciel zakonu bonifratrów, święty katolicki, jedna z czołowych postaci religijnych XVI-wiecznej Hiszpanii, gdzie żył i pracował.
    "Szary Wilk" (wcześniejsze nazwy: "Wiking", "Jaś") – nazwa polskiego transportera opancerzonego, użytego w czasie powstania warszawskiego.
    Krakowskie Przedmieście – jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic w Warszawie, stanowiąca północny odcinek Traktu Królewskiego, biegnący od Zamku Królewskiego na południe w kierunku Łazienek. Administracyjnie znajduje się w dzielnicy Śródmieście.
    Kościół Świętego Krzyża znajduje się przy Krakowskim Przedmieściu 3 w Warszawie w dzielnicy Śródmieście. Jest własnością księży misjonarzy (Zgromadzenie Księży Misjonarzy świętego Wincentego á Paulo).
    Polski Fiat – nieistniejąca już polska marka samochodowa. Pod marką Polski Fiat były w Polsce produkowane lub montowane samochody na licencji włoskiego koncernu FIAT.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.