• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kalendarium powstania warszawskiego - 20 sierpnia

    Przeczytaj także...
    Stanisław Srzednicki, ps. Stach (ur. 9 kwietnia 1915 w Krzemieńcu na Wołyniu, zm. 20 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski instruktor harcerski, współorganizator młodzieżowej organizacji "Orlęta" w Warszawie, porucznik.Wojska inżynieryjne (saperzy, wojska saperskie) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.
    Katedra polowa Wojska Polskiego NMP Królowej Polski – kościół garnizonowy znajdujący się przy ul. Długiej 13/15 w Warszawie.

    ]

    Kontynuacja niemieckiego natarcia na wszystkich odcinkach Starego Miasta i dalsza jego obrona. Każdy atak poprzedzany jest bombardowaniem i ostrzałem artyleryjskim. Szturm z zachodu (ul. Długą i pl. Krasińskich) i ze wschodu (od Wybrzeża Gdańskiego, ul. Boleść w kierunku Kościelnej i Długiej) – odparty. Utrzymano pozycje powstańcze na Muranowie, szpital Jana Bożego na Bonifraterskiej, zdobyto magazyny Hartwiga na Towarowej.

    Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.Powstanie na Żoliborzu – dziennik Leopolda Buczkowskiego bezpośrednio relacjonujący wydarzenia powstania warszawskiego. Obejmuje zapiski od 1 sierpnia do 19 września.

    Niemcy zdobyli Bielańską, dostali się do Banku Polskiego, wzniecając pożar w tym i w sąsiadujących mu budynkach; goliatem zburzyli ścianę Pałacu Mostowskich i po wielogodzinnych walkach spowodowali wycofanie powstańczej załogi. Utrzymali barykady na ul. Miodowej, Piwnej, Świętojańskiej i Brzozowej; katedra św. Jana także pozostawała w rękach niemieckich.

    Tablice pamiątkowe Tchorka w Warszawie – tablice o wspólnym wzorze, stworzone na podstawie projektu Karola Tchorka z 1949 roku, upamiętniające znajdujące się w Warszawie miejsca walk i męczeństwa z czasów II wojny światowej.Barykada (fr. barricade) – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście, zbudowana z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonym specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

    Tego dnia zginęli m.in.: żołnierz kompanii "Rudy" batalionu "Zośka" Hubert Taczanowski, instruktor harcerski Stanisław Srzednicki oraz poeta, prozaik i krytyk literacki Włodzimierz Pietrzak. Przy ul. Miodowej poległa komendantka oddziału kobiecego Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa Irena Nelkenowa, matka Anny Nelken.

    Anna Nelken ps. "Inka" (ur. 5 maja 1926, zm. 23 września 1944 w Warszawie) – łączniczka, uczestniczka powstania warszawskiego w szeregach IV plutonu 1 kompanii "Maciek" batalionu "Zośka". Córka Ireny Nelkenowej i Jana.Ogród Saski w Warszawie – park miejski w Warszawie, w Śródmieściu; pierwotnie królewski ogród pałacowy przy pałacu Saskim, udostępniony publiczności w 1727, jeden z najstarszych parków w Polsce; współcześnie o powierzchni 15,5 ha.

    Ludność najczęściej przebywa w piwnicach, polscy żołnierze walczą czasami nawet po kilkadziesiąt godzin bez zmiany i snu. Coraz trudniej o ich wyżywienie.

    Oddziały baonu "Kiliński" (łącząc siły z grupami saperskimi i minerskimi) rozpoczynają ostateczne natarcie w celu zdobycia ośmiopiętrowego gmachu Dyrekcji Telefonów na ul. Zielnej (tzw. PAST-y). Była to kolejna próba opanowania tego budynku. 4 sierpnia siły polskie wysadziły główne wejście, lecz Niemcom udało się je zabarykadować. 13 sierpnia całkowicie odcięły łączność i dowóz pożywienia z Ogrodem Saskim. 15 sierpnia przerwano dopływy wody i prądu, a 19 sierpnia połączenie telefoniczne.

    Irena Nelkenowa z domu Borkowska ps. Wanda Nowina (ur. 1899, zm. 20 sierpnia 1944 w Warszawie) – polonistka, podczas powstania warszawskiego komendantka oddziału kobiecego Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa m. st. Warszawy w Obwodzie Śródmieście.Kościół pod wezwaniem św. Jana Bożego w Warszawie – znajduje się przy ul. Bonifraterskiej 12 w Warszawie, należy do parafii pod wezwaniem św. Jana Bożego i św. Andrzeja Apostoła. Istnieje od 1728.

    Podczas walk o gmach zginęło 25, a do niewoli trafiło 115 niemieckich żołnierzy. Po stronie polskiej poległo 5, a ciężko rannych zostało 10 powstańców. Gmach PAST-y pozostał w polskich rękach do dnia kapitulacji powstania.

    Tego dnia Leopold Buczkowski w notatkach z tych wydarzeń (wyd. Powstanie na Żoliborzu w 2004) napisał: A nocą, kiedy zamilknie na chwilę (kilkanaście sekund) walka - w pogodną noc, ciepłą noc - nasyconą księżycem - jest parno i duszno od bliskich pożarów. Skroś poświaty słońca szeleści wiatr, taki podjesienny wiatr i wolno sypią się na liście, na tarasy, popioły naszych biednych muzeów, bibliotek i kościołów.

    Zdjęcia z 20 sierpnia[]

  • Budynek PAST-y ostrzeliwany z barykady na ulicy Zielnej przez Powstańców z baonu "Kiliński".

    Hubert Taczanowski ps. "Hubert" (ur. 13 kwietnia 1924, zm. ok. 20 sierpnia 1944 w Warszawie) – plutonowy, uczestnik powstania warszawskiego w I plutonie "Sad" 2. kompanii "Rudy" batalionu "Zośka" Armii Krajowej.Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.
  • Powstańcy z baonu "Kiliński" na barykadzie na ul. Zielnej obserwują płonący gmach PAST-y przy ul. Zielnej 37/39.

  • Jeniec niemiecki wzięty do niewoli po zdobyciu budynku PAST-y.

  • Przypisy

    1. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej. Warszawa: Instytut wydawniczy PAX, 1969, s. 293.

    Linki zewnętrzne[]

  • Dokładny opis przebiegu walk o gmach PAST-y
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Goliat (niem. Leichter Ladungsträger Sd.Kfz.302, 303, Goliath) – niemiecki lekki nosiciel ładunków wybuchowych, zdalnie sterowana mina samobieżna zdolna do przenoszenia od 75 do 100 kg materiału wybuchowego, stosowana do precyzyjnego niszczenia wrogich umocnień podczas II wojny światowej.Włodzimierz Pietrzak, ps. "Balk", "Andrzej Ados", "Juliusz Wolden" (ur. 7 lipca 1913 w Warszawie, zm. 22 sierpnia 1944 tamże) – polski poeta, prozaik i krytyk literacki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    PAST (Polska Akcyjna Spółka Telefoniczna, potocznie PAST-a) – pierwszy warszawski wysokościowiec powstały jeszcze w czasach zaboru rosyjskiego, zaprojektowany przez Bronisława Brochwicz-Rogoyskiego.
    Pałac Mostowskich (Hilzenów) – pierwszy zrekonstruowany budynek po wojnie na placu Bankowym, stojący przy ul. Nowolipie 2, obecnie siedziba Komendy Stołecznej Policji.
    Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela – katedra archidiecezji warszawskiej znajdująca się na Starym Mieście w Warszawie przy ul. Świętojańskiej 8. Jedna z najstarszych świątyń Warszawy.
    Generalne natarcie grupy Reinefartha na Stare Miasto, w którym bierze udział 10 batalionów piechoty i 2 bataliony saperów wspieranych 9 czołgami Tygrys, 20 działami szturmowymi, moździerzem kalibru 600 mm i 50 goliatami. W ataku uczestniczy także pluton wspierany przez ogień z pociągu pancernego znajdującego się w okolicy Dworca Gdańskiego. Powstańcy odpierali szturmy. Utracono dwa domy przy ul. Tłomackiego, wyjątkowo dramatyczna sytuacja powstała na ul. Bonifraterskiej, Bielańskiej, w okolicach Ogrodu Krasińskich i pl. Teatralnego.
    Plac Krasińskich znajduje się w Warszawie, u zbiegu ulic Długiej i Miodowej. Obok niego położony jest Ogród Krasińskich. Znajduje się na nim Pomnik Powstania Warszawskiego. Pałac Krasińskich (Pałac Rzeczypospolitej) jest zwrócony elewacją frontową do tego placu, a tuż naprzeciwko niego znajduje się gmach Sądu Najwyższego.
    Leopold Buczkowski (pseud. Paweł Makutra, ur. 15 listopada 1905 r. w Nakwaszy na Podolu, zm. 27 kwietnia 1989 r. w Warszawie), polski prozaik, malarz, artysta grafik.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.