• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Pancerniki obrony wybrzeża typu Monarch – typ trzech pancerników obrony wybrzeża, zbudowanych przez Austro-Węgry pod koniec XIX wieku. Należały do niego trzy okręty: SMS „Monarch”, SMS „Wien” i SMS „Budapest”. Ich uzbrojenie główne stanowiły cztery działa kal. 240 mm L/40, a prędkość maksymalna wynosiła 15,5 węzła. „Budapest” posiadał nowszą i nieco mocniejszą siłownię, pozwalającą mu osiągać prędkość maksymalną 17,5 węzła.Pole minowe – w lądowych działaniach minowych określony obszar, na którym rozstawiono miny. W morskiej wojnie minowej obszar wodny, na którym ustawiono miny według ustalonego schematu albo bez takiego schematu.
    Obszar operowania marynarki austro-węgierskiej (współczesne granice państwowe).
    Bitwa pod Helgolandem, 1864. Płonie fregata "Schwarzenberg"

    Cesarsko-Królewska Marynarka Wojenna lub Austro-Węgierska Marynarka Wojenna (niem. Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine, węg. Császári és Királyi Haditengerészet, w skrócie KuKK lub CKH) – morskie siły zbrojne Austro-Węgier, istniejące od powstania „podwójnej monarchii” w 1867 aż do zakończenia I wojny światowej w 1918 roku. W roku 1915 flota ta liczyła 33 735 oficerów i marynarzy personelu. W związku z ograniczonym dostępem Austro-Węgier do morza, w czasie wojny operowała ona na niewielkim obszarze, sprowadzającym się do akwenu Adriatyku. W wyniku traktatu z Saint-Germain-en-Laye (1919) zadecydowano o utworzeniu niepodległej Austrii, okrojonej zewnętrznie do obszaru istniejącego obecnie, bez dostępu do morza.

    Forty Dagu (chiń. upr.: 大沽炮台; pinyin: Dàgū Pàotái; Wade-Giles: Ta-ku P’ao-t’ai) – zespół fortów u ujścia Hai He, w dzielnicy Tanggu miasta Tiencin. Osłaniały one port w Tiencinie, będący główną drogą morską do Pekinu i z tego powodu były kilkakrotnie zdobywane w czasie wojen XIX w. Inna nazwa chińska to forty Baihe (白河碉堡; pinyin: Báihé Diāobǎo). W literaturze zachodniej częściej używana jest dawna transkrypcja: Taku.Powstanie bokserów – zbrojne wystąpienie ludowe w północno-wschodnich Chinach w latach 1899-1901, skierowane przeciwko cudzoziemcom i dynastii Qing. Inspiratorem powstania było tajne stowarzyszenie Yihequan (tzw. bokserzy, stąd nazwa).

    Spis treści

  • 1 Historia do wybuchu Wielkiej Wojny
  • 1.1 Epoka drednotów
  • 2 I wojna światowa
  • 2.1 Bitwy pod Durazzo i w Cieśninie Otranto
  • 2.2 Zakończenie wojny
  • 3 Dowódcy Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej
  • 3.1 Dowódcy marynarki
  • 3.2 Dowódcy floty (1914-1918)
  • 3.3 Szefowie Departamentu Marynarki Ministerstwa Wojny
  • 4 Przypisy
  • 5 Bibliografia
  • 6 Linki zewnętrzne
  • 7 Zobacz też
  • Bogumił Franciszek Nowotny (ur. 3 lutego 1872 w Wieliczce, zm. 17 listopada 1960) – oficer polskiej i austro-węgierskiej marynarki wojennej, pułkownik marynarki (komandor).SMS Saida – austro-węgierski krążownik z okresu I wojny światowej. Pierwszy okręt typu Novara (nazywanego także ulepszonym t. Admiral Spaun).

    Historia do wybuchu Wielkiej Wojny[]

     Osobny artykuł: Historia Austro-Węgier.

    Austro-Węgierska Marynarka Wojenna wywodziła się bezpośrednio z Austriackiej Marynarki Wojennej (niem. Österreichische Marine) istniejącej od XVII wieku w postaci floty rzecznej na Dunaju, a od wieku XVIII obecnej w basenie Morza Śródziemnego, co wynikało z ekspansji terytorialnej zarówno na Bałkanach, jak i w północnych Włoszech.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.HMS Dreadnought – pancernik brytyjski o przełomowej konstrukcji, który wszedł do służby w 1906 roku i zarazem szósty okręt Royal Navy noszący tę nazwę. "Dreadnought" tak mocno zaznaczył się w rozwoju okrętów, że od jego nazwy pochodzi określenie rodzaju pancerników – drednotów. Wszystkie okręty, które były oparte na wcześniejszych projektach, stały się po jego wejściu do służby przestarzałe i są obecnie określane jako przeddrednoty. Jego wejście do służby było jedną z głównych przesłanek, które dały początek nowemu wyścigowi zbrojeń morskich pomiędzy ówczesnymi potęgami militarnymi (Wielką Brytanią i Niemcami), co w konsekwencji było jedną z przyczyn wybuchu I wojny światowej. "Dreadnought" był pierwszym pancernikiem, który miał liczną artylerię główną ujednoliconego kalibru, w przeciwieństwie do bezpośrednio poprzedzających go pancerników, które miały kilka dział dużego kalibru i kilka lub kilkanaście dział drugiego – mniejszego głównego kalibru oraz artylerię średnią. Był także pierwszym dużym okrętem napędzanym przez turbiny parowe, co sprawiło, że w momencie ukończenia budowy był najszybszym pancernikiem na świecie.

    Habsburgowie zainteresowali się sprawami morskimi stosunkowo późno, jeśli nie liczyć okresu panowania w Hiszpanii i Niderlandach. Zręby Österreichische Marine stworzył dopiero cesarz Józef II w 1786 roku. Liczyła wówczas 160 ludzi. Do roku 1805 rozrosła się do 600 oficerów i marynarzy i dopiero po 1815, gdy do cesarstwa włączono Wenecję, stan jej powiększył się do około 3000. Węgry w tamtym okresie, tj. do „kompromisu” (niem. Ausgleich, węg. Kiegyezés) z lutego 1867 roku, w ogóle nie były zobowiązane do łożenia na cele wojenno-morskie.

    SMS Kaiserin Elisabeth – austro-węgierski krążownik pancernopokładowy z końca XIX wieku. Jego bliźniaczą jednostka był SMS "Kaiser Franz Joseph I". W latach 1905-1906 okręt przeszedł remont. W jego trakcie z okrętu usunięto działa 240 mm i zmodernizowano artylerię mniejszego kalibru. Po remoncie składała się ona z dwóch armat 150 mm L/40, sześciu armat 150 mm L/35, 12 armat 47 mm L/44, dwóch armat 47 mm L/33. Uzbrojenie torpedowe pozostało bez zmian, na okręcie pozostawiono także dwa działa polowe 70 mm L/15 używane podczas desantów na ląd. W momencie wybuchu I wojny światowej "Kaiserin Elisabeth" stacjonowała w Chinach. Ponieważ był to wówczas okręt przestarzały zdjęto z niego działa i wykorzystano je do uzbrojenia baterii nadbrzeżnej "Elisabeth". 2 listopada 1914 roku, na dwa dni przed kapitulacją niemieckiej bazy w Qingdao rozbrojony krążownik został zatopiony przez własną załogę.Pancerniki typu Tegetthoff – austro-węgierskie pancerniki z okresu I wojny światowej. Okręty znane są także jako typ Viribus Unitis. Zbudowano 4 okręty, z których dwa zostały zatopione w 1918.

    W latach 1854-1860 zwierzchnikiem floty cesarskiej (Marinekommandant) był arcyksiążę Maksymilian, w latach 1861-1865 - admirał Ludwig von Fautz. W roku 1862 marynarka wojenna przestała podlegać Ministerstwu Wojny. Wraz z marynarką handlową podporządkowana została nowo powstałemu Ministerstwu Marynarki, „dziecku” arcyksięcia Maksymiliana, ale tylko na okres dwóch lat. Po wyjeździe Maksymiliana do Meksyku ministerstwo uległo likwidacji, a marynarka wojenna wróciła do Ministerstwa Wojny jako Departament Morski. W 1865 dowódcą floty został mianowany admirał Wilhelm von Tegetthoff, który pełnił tę funkcję dalej również od powstania w 1867 Monarchii Austro-Węgier, do roku 1871.

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Bar (czarnogórski Бар, dawniej włoskie Antivari) – miasto i gmina miejska w Czarnogórze, nad Adriatykiem, liczące około 13 tysięcy mieszkańców. Ważny ośrodek komunikacyjny ze względu na największy port morski w Czarnogórze (i zarazem jeden z najważniejszych portów morskich byłej Jugosławii), połączenia promowe z portami Ankona i Bari po drugiej stronie Adriatyku oraz początek linii kolejowej łączącej Belgrad i Podgoricę z wybrzeżem. Dzieli się na Stary i Nowy Bar.

    Kaiserliche Kriegsmarine ukształtowała się w wyniku dwóch ważnych dla niej bitew: pod Helgolandem i pod Lissą. Admirał Wilhelm von Tegetthoff, bohater spod Helgolandu i zwycięzca spod Lissy, wielki autorytet w sprawach wojenno-morskich, przedstawił w parlamencie projekt rozbudowy floty z następującym uzasadnieniem:

    Mimo to w latach następnych nakłady na budowę okrętów stale pomniejszano, bowiem − paradoksalnie − zwycięstwo pod Lissą wzmogło poczucie bezpieczeństwa.

    Dżonka - dalekowschodni niewielki statek drewniany bez stępki, przeważnie 1-, 2- lub 3-masztowy, o charakterystycznych wielokątnych żaglach przypominających wachlarz, plecionych z włókien roślinnych, zaopatrzonych w liczne, poziome usztywniające listwy biegnące promieniście w poprzek całego żagla. Wykorzystywany w transporcie rzecznym i przybrzeżnym, w rybołówstwie, a czasami także jednocześnie jako miejsce zamieszkania całej rodziny. Nośność największych dżonek (pięciomasztowych) sięga około 600 ton. Obecnie pływające dżonki niewiele różnią się od tych sprzed kilku wieków. Jednostka charakterystyczna dla wybrzeży całej wschodniej Azji od Japonii po Filipiny (bez Rosji).Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Plany Tegetthoffa były ambitne: flota miała być silniejsza niż marynarka wojenna potencjalnego rywala, czyli Włoch, i składać się z 15 pancerników, 8 fregat, 16 korwet i kanonierek oraz 11 jednostek pomocniczych. Koszt budowy floty miał zamknąć się w kwocie 50 milionów koron. Po śmierci admirała w roku 1871 cały plan przestał być realizowany, ale gdy w połowie lat siedemdziesiątych pojawił się nowy typ okrętu − torpedowiec − KK znalazła się wśród jego pierwszych użytkowników. Przyczyną było wynalezienie w Fiume samopędnej broni podwodnej: torpedy. Do połowy lat osiemdziesiątych Austro-Węgry kupiły i zbudowały 10 takich okrętów.

    Pierwsza wojna bałkańska (8 października 1912 – 30 maja 1913) – konflikt zbrojny pomiędzy Ligą Bałkańską, czyli antytureckim sojuszem państw bałkańskich (Bułgaria, Czarnogóra, Grecja, Serbia), a samą Turcją.Ankona (wł. Ancona) – miasto i gmina w środkowych Włoszech nad Adriatykiem. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ankon, oznaczającego łokieć. Jest stolicą prowincji o tej samej nazwie i regionu Marche. Miasto położone jest amfiteatralnie na nadmorskich wzgórzach (m.in. Monte Conero 572 m n.p.m.), 180 km na wsch. od Florencji.

    W czasach pokojowych austriackie okręty często operowały u wybrzeży Azji, północnej i południowej Ameryki, a także na obszarze Pacyfiku. W czasie walk Maksymiliana o utrzymanie się na tronie Meksyku wspierały go okręty floty austro-węgierskiej.

    Jednostki austro-węgierskie brały również udział w eksploracji Arktyki, odkrywając Ziemię Franciszka Józefa. Ekspedycja naukowa Juliusa von Payera i Karla Weyprechta na pokładzie szkunera „Tegetthoff” opuściła port w Tromsø w lipcu 1872 roku. Pod koniec sierpnia statek został uwięziony w polu lodowym na północ od Nowej Ziemi i dryfował wraz z nim na północ, ku niezbadanym do tej pory obszarom Oceanu Lodowatego Północnego. W tym czasie podróżnicy odkryli spory archipelag, który nazwali od imienia cesarza Franciszka Józefa. W maju 1874 roku dowódca ekspedycji zdecydował się porzucić uwięziony w lodach statek i spróbować dotrzeć do lądu na saniach i ciągnionych przez ludzi łodziach. 14 sierpnia wędrowcy dotarli do wolnego od lodu morza i ostatecznie 3 września dotarli do brzegów Rosji.

    Julius Payer (od 1876 r. Julius von Payer; ur. 2 września 1841 r. w Schönau (dziś Cieplice (Czechy)) - zm. 19 sierpnia 1915 r. w Veldes (dziś Bled w Słowenii)) - austriacki oficer, kartograf, alpinista i badacz polarny. Absolwent Terezjańskiej Akademii Wojskowej w Wiener Neustadt.SMS Zenta – austro-węgierski krążownik pancernopokładowy z końca XIX wieku. Pierwsza jednostka typu Zenta. W czasie I wojny światowej okręt był liderem grupy sześciu okrętów torpedowych blokujących wybrzeże Czarnogóry. 16 sierpnia 1914 roku "Zenta" płynąca wraz z SMS "Ulan" została zaskoczona przez grupę kilkunastu okrętów Marine Nationale. SMS "Ulan" udało się opuścić pole walki, natomiast "Zenta" została zatopiona w pobliżu czarnogórskiego miasta Bar.

    Pod koniec 1896 roku wybuchło powstanie antytureckie na Krecie, a 21 stycznia 1897 na wyspie wylądowały oddziały greckie z zamiarem wsparcia walczących o wyzwolenie spod panowania osmańskiego Kreteńczyków i zjednoczenia ich wyspy z Grecją. Mocarstwa europejskie, w tym także Austro-Węgry, interweniowały, obejmując Kretę międzynarodowym protektoratem. Austro-węgierskie okręty patrolowały wody Morza Egejskiego dla zapobieżenia interwencji floty osmańskiej. Kreta pozostawała w tym stanie aż do roku 1913, kiedy ostatecznie została przyłączona do Grecji.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Wojska i marynarka Austro-Węgier wchodziły w skład sił interwencyjnych podczas powstania bokserów w Chinach (1899-1901). Austria wysłała w kwietniu 1900 roku na wody chińskie okręty szkolne i krążowniki: „Kaiserin und Königin Maria Theresia”, „Kaiserin Elisabeth”, „Aspern”, i „Zenta” oraz kompanię piechoty morskiej, do bazy w rosyjskiej twierdzy Port Artur. W czerwcu siły te pomogły odeprzeć natarcie bokserów na Tianjin. Okręty ostrzeliwały dżonki powstańców na rzece Hai He w pobliżu Tongzhou, a piechota morska brała udział w ataku na forty Dagu, skąd prowadzone były natarcia na Tianjin; pod dowództwem kapitana Rogera Keyesa dokonano abordażu i zajęcia czterech chińskich niszczycieli, przy czym siły c.k. marynarki uniknęły większych strat.

    Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος - Egeo Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Pochodzenie nazwy jest najczęściej wiązane z postacią Egeusza, mitycznego króla Aten.Historia Austro-Węgier – historia Austro-Węgier, państwa dualistycznego powstałego w 1867 z Cesarstwa Austriackiego, istniejącego do 1918.

    Po zdławieniu powstania jeden z krążowników i pododdział piechoty morskiej pozostały w Chinach podporządkowane ambasadzie w Pekinie.

    Podczas I wojny bałkańskiej Austro-Węgry wsparły Niemcy, Francję, Zjednoczone Królestwo i Włochy, uczestnicząc w blokadzie portowego miasta Antivari (Bar) w Czarnogórze.

    Wśród wielu czynników, które doprowadziły do wybuchu I wojny światowej, był niepohamowany wyścig zbrojeń, także na morzu. Głównymi konkurentami były tu Wielka Brytania i Cesarstwo Niemieckie, a obok nich Francja, Rosja oraz Austro-Węgry i Królestwo Włoch, dążące do uzyskania przewagi na Adriatyku.

    Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).SMS Radetzky – austro-węgierski przeddrednot typu Radetzky. Zbudowany w stoczni w Trieście wszedł do służby 15 stycznia 1911 roku.

    Poza krótkim okresem, poprzedzającym bitwę pod Lissą, opanowane przez dowódców wojsk lądowych austro-węgierskie ministerstwo wojny bacznie obserwowało wydatki na rozbudowę floty. W tej sytuacji marynarka wojenna była zawsze na drugim miejscu. Innym problemem, jaki nękał całe cesarsko-królewskie siły zbrojne – a marynarkę w szczególności – była wieloetniczność Imperium. Oficerowie musieli umieć porozumiewać się w co najmniej czterech językach, a wśród członków załóg wytworzył się swoisty podział: maszynownie obsługiwali marynarze niemieckojęzyczni (w tym Czesi), artylerię Węgrzy, podczas gdy na pokładach i w kotłowniach najwięcej było Chorwatów i Włochów.

    Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија/ Republika Srbija – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie federacji Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie. De facto na południu Serbia graniczy z Kosowem, którego jednostronnie ogłoszoną niepodległość uznała część państw świata. Od 29 lutego 2012 r. kraj ten posiada status oficjalnego kandydata do Unii Europejskiej, a w czerwcu 2013 UE wyraziła zgodę na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych w styczniu 2014.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Niezależnie od problemów natury komunikacyjnej, marynarka borykała się z finansami, w związku z czym projektowane i budowane w Austro-Węgrzech okręty były nieco mniejsze i słabsze w porównaniu z okrętami wiodących flot europejskich mocarstw.

    Dopiero w roku 1883 skończył się zastój w budownictwie okrętowym. Nowy dowódca marynarki, wiceadmirał Max von Sterneck, postawił na unowocześnienie floty i doskonalenie min, torped oraz budowę szybkich, zwinnych, małych okrętów, jak torpedowce i kanonierki torpedowe, przy czym nie zapomniano o budowie pancerników. W zatwierdzonym w roku 1884 przez cesarza Franciszka Józefa planie rozwoju floty przewidziano budowę 15 takich jednostek. W rezultacie – mimo oporu w parlamencie – zbudowano dwa pierwsze pancerniki barbetowe: „Kronprinz Erzherzog Rudolf” i „Kronprinzessin Erzherzogin Stephanie” uzbrojone – po raz pierwszy w dziejach c.k. Marynarki Wojennej – w działa kalibru 305 mm. Po serii trzech małych pancerników obrony wybrzeża typu Monarch, w pierwszej dekadzie XX wieku Austro-Węgry zbudowały dziewięć przeddrednotów, po trzy należące do typów Habsburg, Erzherzog Karl i Radetzky. Były one nieco mniejsze i słabsze, niż okręty mocarstw europejskich, ale były wystarczające jak na warunki Adriatyku i nie ustępowały flocie włoskiej.

    Pula (chorw. Pula, wł. Pola, istriockie Pula, słń. Pulj, niem. Pulei, łac. Pietas Iulia) – miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim.SMS Triglav – austro-węgierski niszczyciel z początku XX wieku. Szósta jednostka typu Tátra. 29 grudnia 1915 roku "Triglav" razem z bliźniaczym SMS "Lika" wszedł w pobliżu Durrës na pole minowe. Oba okręty poderwały się na minach i zatonęły (ciężko uszkodzony "Triglav" został dobity przez francuski niszczyciel "Casque").

    Epoka drednotów[]

    Przeddrednot SMS Radetzky
    Port w Poli ok. 1890 roku

    W roku 1906 Wielka Brytania, wodując pancernik HMS „Dreadnought”, wyszła na prowadzenie w wyścigu zbrojeń na morzu, ale tuż za nią były Francja i Niemcy. Austriaccy konstruktorzy zdawali sobie sprawę z przewagi wielkokalibrowych dział nowego typu pancerników, ale państwo nie posiadało infrastruktury koniecznej do budowy podobnych jednostek. Mściła się fatalna polityka imperialna w odniesieniu do marynarki wojennej.

    SMS Tegetthoff był austro-węgierskim drednotem typu Tegetthoff, nazwanym od Wilhelma von Tegetthoffa - XIX-wiecznego austriackiego admirała najbardziej znanego z pokonania Marynarki Włoskiej w bitwie pod Lissą (1866).Pancerniki typu Habsburg – typ trzech przeddrednotów zbudowanych przez Austro-Węgry na przełomie XIX i XX wieku. Były to pierwsze austro-węgierskie pancerniki pełnomorskie od czasu okrętu pancernego SMS „Tegetthoff” z roku 1876. Klasa składała się z trzech okrętów: SMS „Habsburg”, SMS „Árpád” i SMS „Babenberg”. Pancerniki zostały wyposażone w trzy działa kal. 24 cm w dwóch wieżach artyleryjskich i mogły płynąć z maksymalną prędkością ponad 19,5 węzła. Habsburg i Árpád zostały zmodernizowane w latach 1910-11.

    Jednak nie tylko Austro-Węgry miały tego typu problemy. Wyłącznie w Cesarstwie Niemieckim podjęto działania na rzecz rozbudowy infrastruktury, budując nowe suche doki i znacznie poszerzając Kanał Kiloński. Gdzie indziej – nawet w Wielkiej Brytanii – zabrakło perspektywicznego myślenia, w związku z czym projektowanie nowych okrętów było uzależnione od zastanych możliwości przemysłu stoczniowego, wysokości mostów, głębokości i szerokości basenów portowych i kanałów.

    Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

    W rezultacie Austro-Węgry zbudowały, do chwili wybuchu I wojny światowej, tylko cztery pancerniki nowej generacji drednotów: „Viribus Unitis” (1911), „Tegetthoff” (1912), „Prinz Eugen” (1912) i „Szent István” (1914). Ten ostatni – jako jedyny – został zbudowany w stoczni węgierskiej w Poli i do chwili wybuchu wojny pozostawał w basenie wyposażeniowym stoczni.

    Czarnogóra (czarnogórski Црна Гора/Crna Gora, języki niesłowiańskie: Montenegro, do października 2007 r. – Republika Czarnogóry) – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.Cieśnina Otranto (wł. Canale d’Otranto, alb. Gjiri i Otrantos) – cieśnina łącząca Morze Adriatyckie z Morzem Jońskim i oddzielające od siebie półwyspy Apeniński i Bałkański. Długość cieśniny wynosi 120 km, szerokość 57 km, maksymalna głębokość toru wodnego – 115 m.

    Na plus tych okrętów należy dodać, że jako pierwsze na świecie wyposażone zostały w trzydziałowe wieże artyleryjskie, zgrupowane na dziobie i rufie w tzw. „superpozycji”, umożliwiającej oddanie pełnej salwy burtowej oraz ostrzału sektorów dziobowego i rufowego przez co najmniej 6 dział w dwóch wieżach.

    W przeddzień wybuchu wojny siły morskie marynarki austro-węgierskiej składały się ponadto z: 9 przeddrednotów, 4 pancerników obrony wybrzeża, 3 krążowników pancernych, 6 szybkich krążowników lekkich, 30 niszczycieli, 36 nowoczesnych torpedowców i 6 okrętów podwodnych, traktowanych przez Dowództwo Floty jako broń eksperymentalna. Podobnie traktowano lotnictwo morskie, ale to, tuż przed wybuchem wojny światowej, rozwijało się wyjątkowo prężnie.

    SMS Novara – austro-węgierski krążownik z okresu I wojny światowej. Trzeci okręt typu Novara (nazywanego także ulepszonym t. Admiral Spaun).Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.

    6 sierpnia 1913 roku Dowództwo Floty zostało przeniesione z Wiednia do Poli. Była to główna baza marynarki, zaś innymi ważnymi strategicznie portami były Cattaro (dzisiejszy Kotor w Czarnogórze) i Lötzing/Lussin (dzisiejszy Lošinj w Chorwacji). Porty te były jednocześnie twierdzami morskimi.

    Austro-węgierska doktryna na wypadek konfliktu zakładała głównie operacje o charakterze defensywnym, a flota była odpowiednio przygotowana do wojny minowej i podwodnej będąc w posiadaniu 11 pancerników, 1 krążownika pancernego, 4 krążowników szybkich, 19 kontrtorpedowców, 50 torpedowców, 7 okrętów podwodnych i ponad 20 innych jednostek.

    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).Blokada morska – zamknięcie portu lub całego wybrzeża kraju przeciwnika dla wszystkich statków handlowych. Wyróżniamy dwa rodzaje blokad:


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kanał Kiloński (niem. Nord-Ostsee-Kanal, NOK) – kanał morski łączący Bałtyk (Zatokę Kilońską) z Morzem Północnym (estuarium Łaby).
    Salwa burtowa – w walce na morzu salwa oddana z wszystkich dział artylerii głównej okrętu, lub głównej i pomocniczej, w kierunku jednej burty.
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Miklós Horthy de Nagybánya (ur. 18 czerwca 1868 w Kenderes, zm. 9 lutego 1957 w Estoril) – węgierski admirał, regent państwa w latach 1920–1944.
    Bitwa pod Lissą – bitwa morska pomiędzy flotą włoską a austriacką podczas wojny włosko-prusko-austriackiej 1866 roku, stoczona 20 lipca 1866 koło wyspy Lissa (Vis) na Morzu Adriatyckim, zakończona zwycięstwem austriackim. Była to pierwsza bitwa morska eskadr okrętów pancernych.
    SMS Tátra - austro-węgierski niszczyciel z początku XX wieku. Pierwsza jednostka typu Tátra. Okręt przetrwał I wojnę światową i po jej zakończeniu został przekazany Włochom. Wcielony do Marina Militare pod nazwą Fasana. Skreślony z listy floty w 1923 roku.
    Durrës, Durrësi (wł. Durazzo, gr. Δυρράχιον, Dyrrhachion, łac. Dyrrachium, srb. Драч) – miasto w Albanii położone nad Adriatykiem.

    Reklama