• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kaiserliche Marine



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Albrecht Wilhelm Henryk (ur. 14 sierpnia 1862 w Poczdamie, zm. 20 kwietnia 1929 w Hemmelmark) - książę Prus z dynastii Hohenzollernów, Grossadmiral.Pierwsza bitwa koło Helgolandu – bitwa morska stoczona 28 sierpnia 1914 roku w pobliżu zachodniego wybrzeża Niemiec pomiędzy okrętami brytyjskimi i niemieckimi. Była to pierwsza większa bitwa morska I wojny światowej. Zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Royal Navy, Kaiserliche Marine straciła 712 zabitych i 336 wziętych do niewoli marynarzy oraz trzy krążowniki lekkie i niszczyciel. W rejonie Helgolandu stoczono ponadto wcześniej bitwę morską w 1864 roku między flotą duńską a austriacko-pruską oraz później w trakcie I wojny światowej bitwę morską w 1917 roku.

    Kaiserliche Marine (z niem. Cesarska Marynarka Wojenna) – marynarka wojenna Cesarstwa Niemieckiego, powstała w 1871 roku z przekształconej floty Związku Północnoniemieckiego. Początkowo była przewidywana głównie do obrony własnych wybrzeży i szlaków handlowych, wkrótce została zaangażowana we wspieranie niemieckich interesów imperialnych, a od lat 90. XIX wieku była sukcesywnie rozbudowywana. Wielkie zasługi dla jej rozwoju położył admirał Alfred von Tirpitz, od 1897 roku minister marynarki. W wyniku promowanych przez niego, a wspieranych przez cesarza Wilhelma II programów rozbudowy floty, Kaiserliche Marine stała się w latach poprzedzających I wojnę światową drugą potęgą morską świata, ustępując jedynie Royal Navy.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Samoa (pełna oficjalna nazwa: Niezależne Państwo Samoa) – państwo w Oceanii, obejmujące zachodnią część Wysp Samoa (pozostałe stanowią terytorium Stanów Zjednoczonych jako Samoa Amerykańskie). Do 1997 znane było jako Samoa Zachodnie.

    W trakcie działań wojennych w latach 1914–1918 okręty niemieckie brały udział w szeregu większych i mniejszych starć, poczynając od bitwy pod Coronelem, pierwszej od ponad stulecia porażki Royal Navy na morzu. W największym z nich, bitwie jutlandzkiej, Kaiserliche Marine odniosła taktyczne zwycięstwo, ale sytuacja strategiczna spowodowała niemal całkowite zaniechanie akcji dużych jednostek, przenosząc ciężar prowadzenia wojny na okręty podwodne.

    Cyklon tropikalny – przemieszczające się nad oceanami najintensywniejsze energetycznie zjawisko cechujące atmosferę, związane z układem niskiego ciśnienia, w którym nie występują fronty atmosferyczne.Fryderyk III, urodzony jako Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Hohenzollern (ur. 18 października 1831 w Poczdamie, zm. 15 czerwca 1888 tamże) – cesarz niemiecki i król Prus. Panował jedynie 99 dni, od 9 marca do 15 czerwca 1888, wolnomularz. Zmarł na zapalenie płuc niedługo po wykonanej tracheotomii z powodu guza Ackermana krtani.

    W wyniku ustaleń rozejmu w Compiègne z 11 listopada 1918 roku niemal wszystkie spośród nowoczesnych okrętów floty cesarskiej zostały internowane w brytyjskiej bazie, w Scapa Flow. Tam też faktycznie zakończyła się historia Kaiserliche Marine, gdy dla uchronienia ich przed przejęciem przez zwycięzców, zostały 21 czerwca 1919 roku zatopione przez własne załogi.

    Wpływ potęgi morskiej na historię 1660-1783 (ang. The Influence of Sea Power upon History) - książka autorstwa Alfreda Thayera Mahana opublikowana w 1890 roku. Autor postulował w niej budowę silnej floty morskiej, która miała zapewnić dominację Stanom Zjednoczonym na arenie międzynarodowej.HMS Dreadnought – pancernik brytyjski o przełomowej konstrukcji, który wszedł do służby w 1906 roku i zarazem szósty okręt Royal Navy noszący tę nazwę. "Dreadnought" tak mocno zaznaczył się w rozwoju okrętów, że od jego nazwy pochodzi określenie rodzaju pancerników – drednotów. Wszystkie okręty, które były oparte na wcześniejszych projektach, stały się po jego wejściu do służby przestarzałe i są obecnie określane jako przeddrednoty. Jego wejście do służby było jedną z głównych przesłanek, które dały początek nowemu wyścigowi zbrojeń morskich pomiędzy ówczesnymi potęgami militarnymi (Wielką Brytanią i Niemcami), co w konsekwencji było jedną z przyczyn wybuchu I wojny światowej. "Dreadnought" był pierwszym pancernikiem, który miał liczną artylerię główną ujednoliconego kalibru, w przeciwieństwie do bezpośrednio poprzedzających go pancerników, które miały kilka dział dużego kalibru i kilka lub kilkanaście dział drugiego – mniejszego głównego kalibru oraz artylerię średnią. Był także pierwszym dużym okrętem napędzanym przez turbiny parowe, co sprawiło, że w momencie ukończenia budowy był najszybszym pancernikiem na świecie.

    Pierwsze lata[ | edytuj kod]

    Niemiecka karta pocztowa z widoczną banderą wojenną wzoru obowiązującego do 1892

    Zwycięstwo w wojnie francusko-pruskiej pozwoliło kanclerzowi Związku Północnoniemieckiego i premierowi Prus, Ottonowi von Bismarckowi, urzeczywistnić swe dążenia: 18 stycznia 1871 roku Wilhelm I Hohenzollern proklamował się w Wersalu cesarzem niemieckim. Marynarka wojenna II Rzeszy została powołana na mocy ustawy konstytucyjnej z 16 kwietnia 1871 roku. W akcie tym po raz pierwszy (Sekcja IX, Artykuł 53) została użyta nazwa Kaiserliche Marine. W istocie nastąpiła jedynie zmiana nazwy: flota Cesarstwa była dawną marynarką wojenną Związku Północnoniemieckiego (Marine des Norddeutschen Bundes), początkowo zachowano również tę samą banderę. Rozkaz cesarski z dnia 15 czerwca tego samego roku ustalał zasady dowodzenia flotą, przekazując je Ministrowi Marynarki z zachowaniem roli cesarza jako głównodowodzącego. Tymczasowym dowódcą floty został książę Adalbert Pruski. Od 1 stycznia 1872 roku Ministerstwo Marynarki otrzymało oficjalną nazwę Admiralicji Cesarskiej (Kaiserliche Admiralität). Jej pierwszym szefem został mianowany generał armii lądowej, Albert von Stosch. Wzorem Royal Navy, okręty floty cesarskiej otrzymały przed nazwą akronim SMS, pochodzący od słów Seiner Majestät Schiff (Okręt Jego Cesarskiej Mości).

    SMS Blücher – niemiecki krążownik pancerny z okresu I wojny światowej, w służbie od 1909 roku. Zatopiony 24 stycznia 1915 roku podczas bitwy na Dogger Bank. Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Poczdamie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.

    W planach kanclerza Bismarcka nie było miejsca na silną flotę wojenną Cesarstwa. Wybór generała von Stoscha na stanowisko, dokonany z pominięciem admirałów Związku Północnoniemieckiego (w tym bohatera wojny 1864 roku, Eduarda von Jachmanna) był uzasadniony jego zdolnościami administracyjnymi i politycznymi a popierany przez znaczące osobistości, w tym Kronprinza. Polityka Bismarcka nie zamierzała wspierać niemieckiej ekspansji morskiej i kolonialnej, czego oczywistymi przejawami była rezygnacja w traktacie pokojowym z Francją (zawartym 10 maja 1871 roku we Frankfurcie) z przejęcia w ramach reparacji którejś z francuskich kolonii lub części floty pokonanych. Dla Kaiserliche Marine wyznaczone zostały jedynie zadania obrony własnego wybrzeża, zaś główną siłą broniącą Cesarstwa miała być potężna armia lądowa. Wyrażało się to również w całkowitym podporządkowaniu floty interesom armii.

    Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.Francuska Marynarka Wojenna, oficjalnie Marine nationale, równie często nazywana La Royale (Królewska) – rodzaj sił zbrojnych we francuskich siłach zbrojnych. W jej skład wchodzi cała gama statków wodnych pływających od kutrów patrolowych po fregaty i niszczyciele rakietowe oraz jeden lotniskowiec i dziesięć okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym (cztery z nich są przystosowane do wystrzeliwania pocisków balistycznych).

    Główną bazą marynarki zostało założone w 1869 roku Wilhelmshaven i kotwicowisko u ujścia Jade. W 1872 roku powstała Akademia Marynarki Wojennej (Marineakademie) w Kilonii. Rok później zainicjowano plan rozbudowy floty, przewidujący powstanie ośmiu fregat pancernych, sześciu korwet pancernych, siedmiu monitorów, 20 korwet, 18 kanonierek, 20 torpedowców oraz szeregu mniejszych i pomocniczych jednostek. Rozbudowane miały zostać stocznie marynarki w Gdańsku (Stocznia Cesarska), Kilonii i Wilhelmshaven. Postulaty przeznaczenia na realizację tego planu kwoty 218,5 miliona marek zostały drastycznie zredukowane przez Reichstag, przy poparciu kanclerza Bismarcka. W efekcie pierwsze nowe pancerniki kazamatowe dla marynarki cesarskiej powstały w stoczniach brytyjskich i francuskich.

    Bitwa na Dogger Bank (bitwa na Ławicy Dogger) – bitwa morska stoczona 24 stycznia 1915 roku, podczas I wojny światowej, pomiędzy okrętami brytyjskiej Grand Fleet i niemieckiej Hochseeflotte, zakończona taktycznym zwycięstwem brytyjskim.Papua - południowa część Papui-Nowej Gwinei (południowo-wschodnia część wyspy Nowa Gwinea), stanowiąca w latach 1884-1906 terytorium brytyjskie, a w latach 1906-1949 - australijskie. Zajmowało ono obszar o powierzchni 234,5 tys. km². Stolicą tego terytorium był Port Moresby.
    SMS „Friedrich Carl”

    Pomimo wszystko jednostki Kaiserliche Marine zaczęły pojawiać się na wodach międzynarodowych. W 1873 roku zespół niemieckich okrętów: fregata pancerna „Friedrich Carl”, korweta pancerna „Elisabeth” i kanonierka „Albatross”, dowodzony przez komodora Reinholda von Wernera, został skierowany w rejon śródziemnomorskiego wybrzeża Hiszpanii, dla obrony życia i interesów przebywających tam Niemców w związku z niepokojami jakie wybuchły w tym kraju po proklamacji republiki. Operując w rejonie zajętej przez karlistów bazy floty w Kartagenie, Werner zdobył w energicznych akcjach trzy rebelianckie okręty, wysadzając ich załogi na ląd, a jednostki oddając rządowi hiszpańskiemu. Jego działania zyskały uznanie ze strony współpracujących z nim dowódców brytyjskich, rezydentów niemieckich w Hiszpanii oraz opinii publicznej i prasy w Cesarstwie. Wręcz przeciwna była reakcja kanclerza Bismarcka: Werner został, za nadmierną samodzielność i przekroczenie swych prerogatyw, pozbawiony dowództwa na morzu i przeniesiony na stanowisko szefa stoczni w Wilhelmshaven.

    Oranje (Orange, ang. Orange River, afr. Oranjerivier) – rzeka w Afryce, płynąca przez terytorium Lesotho, Republiki Południowej Afryki i Namibii.Bombardowanie Scarborough, Hartlepool i Whitby − atak okrętów niemieckiej Hochseeflotte na brytyjskie miasta portowe Scarborough, Hartlepool i Whitby. Miał miejsce rankiem 16 grudnia 1914 roku. W wyniku ostrzału zginęło około stu dwudziestu osób, rany odniosło niemal sześćset dalszych, w większości cywilnych, w tym kobiet i dzieci. Duże straty poniosła zabudowa wszystkich miejscowości. Trzy niemieckie okręty zostały nieznacznie uszkodzone przez baterie brzegowe broniące Hartlepool.

    W latach 1874–1876 fregata „Gazelle” dowodzona przez komandora Georga von Schleinitza odbyła wyprawę badawczą dookoła świata. Jej kulminacyjnym punktem była obserwacja tranzytu Wenus na Wyspach Kerguelena w grudniu 1874 roku. Rozwój aspiracji kolonialnych Cesarstwa znajdował wyraz w coraz częstszych podróżach mniejszych jednostek na odległe akweny oraz rejsach szkoleniowych zespołów floty, podczas których bandera niemiecka była prezentowana w różnych portach świata, najczęściej w regionie śródziemnomorskim. Podczas jednego z nich, 31 maja 1878 roku w pobliżu brytyjskiego Folkestone, doszło na skutek błędów nawigacyjnych do zderzenia dwóch pancerników: „König Wilhelm” i „Großer Kurfürst”, w którym ten drugi zatonął wraz z 284 członkami załogi.

    Folkestone – angielskie miasto nad kanałem La Manche, w hrabstwie Kent, w pobliżu Dover. Liczy około 50 tys. mieszkańców.Cyklon na Samoa − cyklon tropikalny, który 15 marca 1889 roku uderzył w port Apia na Samoa, niszcząc lub poważnie uszkadzając sześć (w tym cztery bezpowrotnie) z siedmiu kotwiczących tam okrętów, należących do marynarek wojennych trzech państw: Niemiec, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii oraz co najmniej sześć niewielkich statków. Straty wśród załóg okrętów wyniosły ponad 140 osób, z załóg innych statków zginęło nie mniej niż 200 marynarzy. Nieznane są straty wśród mieszkańców i skala zniszczeń na wyspach.

    Również w 1878 roku rozpoczęła się stała obecność okrętów Kaiserliche Marine w Indiach Zachodnich. Pierwszym była fregata pancerna „Hansa” dowodzona przez komandora Karla Eduarda Heusnera, która już w styczniu następnego roku interweniowała w obronie interesów niemieckich podczas rewolucyjnych zamieszek w Wenezueli. Wkrótce, po opłynięciu południowego cypla Ameryki, dotarła w rejon wybrzeża peruwiańskiego, by we wrześniu zawinąć do portu w Callao. Jej obecność uchroniła miasto przed zbombardowaniem przez flotę chilijską podczas toczącej się pomiędzy oboma krajami wojny. W 1882 roku okręty niemieckie brały udział w interwencji w afrykańskim królestwie Dahomeju. W tym samym roku kanonierka „Hyäne” odbyła wyprawę badawczą na Wyspę Wielkanocną. Powoli rozbudowywana Kaiserliche Marine stawała się coraz znaczniejszą potęgą morską. W roku rezygnacji generała von Stoscha ze stanowiska szefa Admiralicji (7 marca 1883) była trzecią flotą świata, po Royal Navy i Marine Nationale, dysponując trzynastoma okrętami pancernymi, taką samą liczbą kanonierek oraz szeregiem mniejszych jednostek dostosowanych do służby kolonialnej. Wśród sfer rządzących rosła świadomość znaczenia istnienia silnej floty dla postępów dyplomacji i utrzymania mocarstwowej pozycji państwa. 17 września 1881 roku, wzorem brytyjskich, odbyła się pierwsza uroczysta parada morska na redzie Kilonii, w obecności cesarza Wilhelma I.

    Niemiecki Związek Floty (niem. Deutscher Flottenverein) - grupa interesu w Cesarstwie Niemieckim, dążąca do utworzenia silnej floty wojennej, założona 30 kwietnia 1898 z inicjatywy m.in. Alfreda von Tirpitza. W szczytowym okresie liczyła ok. 300 tys. członków, będąc wówczas najliczniejszą organizacją ojczyźnianą w cesarskich Niemczech. Wywierała nacisk na niemiecki parlament dążąc do przyjęcia Ustawy floty, a następnie na zmianę przyjętych w niej w 1900 roku zapisów na pozwalające na znaczniejszą rozbudowę floty. NZF miał także zasługi w popularyzacji filmu, prezentując filmy nazywane wówczas "żywymi fotografiami" w kinach objazdowych, co miało spopularyzować idee silnej floty w niemieckim społeczeństwie.SM U-20 – niemiecki okręt podwodny (U-Boot) typu U-19 z czasów I wojny światowej, który zatopił między innymi liniowiec RMS Lusitania.

    Następcą von Stoscha został również generał armii lądowej – Leo von Caprivi, oficer z bogatą kartą kariery w piechocie, ale zupełnie niezorientowany w sprawach marynarki. Był za to doskonałym wykonawcą zamierzeń kanclerza Bismarcka, podzielającym jego niechęć do ekspansji kolonialnej. Okres, w którym von Caprivi zarządzał marynarką, był czasem całkowitego oparcia strategii obrony państwa na armii lądowej. To jej podporządkowano priorytety zbrojeniowe, flocie pozostawiając jedynie środki pozwalające na zachowanie dotychczasowego stanu posiadania. W założeniach planistów Kaiserliche Marine miała podczas ewentualnej wojny spełniać wyłącznie rolę pomocniczą. W efekcie, o ile armia niemiecka była zdolna do walki na dwóch frontach, z Rosją i Francją jako przyszłymi przeciwnikami równocześnie, marynarka nie byłaby w stanie stawić czoła połączonym siłom rosyjskiej Floty Bałtyckiej i francuskiej Floty Atlantyckiej.

    Wyspa Wielkanocna (hiszp. Isla de Pascua, Territorio Especial de Isla de Pascua, polinez. Rapa Nui, ang. Easter Island) – wyspa na południowym Oceanie Spokojnym w centralnej części Wyniesienia Wschodniopacyficznego. 3791 mieszkańców (70% stanowią Polinezyjczycy), jedyna miejscowość to Hanga Roa. Należy do Chile, wchodzi w skład regionu Valparaíso. Znajduje się w odległości 2078 km od najbliższej zamieszkanej wyspy – Pitcairn i 3600 km od brzegów Chile i jest jedną z najbardziej oddalonych od wysp i lądów zamieszkaną wyspą na świecie, ustępując pierwszeństwa jedynie wyspom Tristan da Cunha. Znana jest przede wszystkim ze znajdujących się na niej wielkich kamiennych posągów przedstawiających głowy – moai.Agadir (arab. اكادير, Akādīr; berb. ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, Agadir) – miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Sus-Massa. W 2014 roku liczyło ok. 422 tys. mieszkańców. Miasto jest ośrodkiem przemysłu rybnego i cementowego. Międzynarodowy port lotniczy, 10 kilometrów piaszczystych plaż oraz średnio 300 słonecznych dni w roku sprawia, że Agadir jest najpopularniejszą nadmorską miejscowością wypoczynkową w Maroku.
    Korweta „Olga”, lata 80. XIX wieku

    Realna aktywność Kaiserliche Marine przejawiała się jednak, pomimo oporów kanclerza, w akcjach kolonialnych. 4 lipca 1884 roku załoga kanonierki „Möwe” dokonała aneksji Bagidy w Togolandzie, gdzie ustanowiono niemieckiego gubernatora w osobie Gustawa Nachtigala, a dziesięć dni później podniosła flagę Cesarstwa w Kamerunie. W tym samym roku, w sierpniu, przy aktywnym udziale korwet „Elisabeth” i „Leipzig”, ustanowiono niemiecki protektorat nad terytorium na północ od rzeki Oranje w Afryce Południowej, dając początek Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej, w październiku „Elisabeth” z kanonierką „Hyäne” zajęły Matupi w Archipelagu Bismarcka, a w listopadzie północne wybrzeże Papui. W 1885 roku, pod lufami kotwiczącej na wprost pałacu eskadry niemieckiej, przedstawiciele Cesarstwa zawarli korzystny układ z sułtanem Zanzibaru, na mocy którego uzyskali w dzierżawę pas wybrzeża Tanganiki. W październiku tegoż roku anektowano Wyspy Marshalla, w roku następnym Wyspy Salomona. Nie obyło się bez strat (w czerwcu 1885 roku korweta „Augusta” została wyrzucona przez sztorm na brzeg Zatoki Adeńskiej, zginęło 223 członków załogi) i konfliktów: próba aneksji Wysp Karolińskich przez kanonierkę „Iltis” w 1885 roku wywołała gwałtowny protest Hiszpanii, roszczącej sobie prawa do archipelagu. Aby uniknąć wojny, Bismarck oddał sprawę pod osąd arbitrażu papieskiego, który przyznał wyspy Hiszpanom, dając Niemcom prawo do założenia na jednej z nich stacji bunkrowej i swobodę handlu.

    Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.Niemieckie okręty podwodne – (niem.: U-Boot) niemiecka flota podwodna. W języku niemieckim słowo U-Boot (Unterseeboot) oznacza każdy okręt podwodny, niezależnie od jego przynależności państwowej.

    3 czerwca 1887 roku uroczyście położono kamień węgielny pod budowę Kanału Cesarza Wilhelma. Miał on skrócić drogę z Bałtyku na Morze Północne i dać swobodę ruchów okrętom niemieckim nawet w przypadku ewentualnej blokady Cieśnin Duńskich. W uroczystości brało udział 21 jednostek Kaiserliche Marine, w tym siedem pancerników, które uświetniły ją salutem armatnim. Była to już ostatnia rewia morska z udziałem cesarza Wilhelma I przed jego śmiercią 9 marca 1888 roku.

    Wyspy Marshalla (Republika Wysp Marshalla, mah Aolepān Aorōkin M̧ajeļ, ang. Republic of the Marshall Islands) – państwo wyspiarskie na Oceanie Spokojnym, położone na północ od Nauru i Kiribati, na wschód od Mikronezji oraz na południe od amerykańskiej wyspy Wake.Tona rejestrowa (RT – Register Tonne) – niemetryczna jednostka objętości używana do określania pojemności rejestrowej brutto (BRT / GRT) i netto (NRT) statków handlowych.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tanger albo Tangier (arab. طنجة, łac. Tingis z tamazight tingis = "bagna") – miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, ośrodek administracyjny prowincji Tangeru, port nad Cieśniną Gibraltarską. Liczy około 670 tys. mieszkańców.
    Pościg za Goeben i Breslau – operacja morska, prowadzona przez okręty Floty Śródziemnomorskiej Royal Navy na Morzu Śródziemnym w pierwszych dniach I wojny światowej. Miała na celu przechwycenie dwóch krążowników niemieckiej Eskadry Śródziemnomorskiej (niem.: Mittelmeerdivision): liniowego SMS "Goeben" i lekkiego SMS "Breslau", zdążających do Konstantynopola. Wskutek błędów i nieporozumień wśród dowódców brytyjskich obydwa dotarły bezpiecznie do miejsca przeznaczenia. Ich obecność w Turcji i formalne wcielenie do tureckiej marynarki wojennej miały doniosłe konsekwencje, z włączeniem się tego kraju do działań wojennych po stronie państw centralnych.
    Maszyna parowa potrójnego rozprężania – rodzaj maszyny parowej zblokowanej, stosowanej do napędu jednostek pływających. Konstrukcja składała się z co najmniej trzech cylindrów o stopniowo zwiększających się wielkościach, których tłoki osadzone były na wspólnym wale korbowym.
    Friedrich Krupp (ur. 17 lipca 1787 w Essen - zm. 8 października 1826 w Essen) - niemiecki producent stali i założyciel przemysłowego imperium Friedrich Krupp AG znanego współcześnie pod nazwą ThyssenKrupp AG. Początkiem rodzinnego przedsiębiorstwa była założona w 1811 w Essen mała odlewnia stali. Jego syn Alfred zaczął tam wytwarzać pierwsze stalowe działa.
    Alfred Thayer Mahan (ur. 27 września 1840, zm. 1 grudnia 1914) był amerykańskim oficerem marynarki wojennej, pedagogiem oraz geostrategiem nazywanym "najważniejszym amerykańskim strategiem XIX wieku". Prezentował znaczenie taktyk morskich na całym świecie. Mahan, zwany "Clausewitzem wojny morskiej", stworzył fundamenty, na których opierały się założenia strategiczne największych flot światowych od końca XIX wieku aż po dzień dzisiejszy.
    Wiceadmirał (wadm., wiceadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi dywizji w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.
    Reinhard Scheer (ur. 30 września 1863 w Obernkirchen, zm. 26 listopada 1928 w Marktredwitz) - wiceadmirał niemieckiej marynarki wojennej. Dowodził Cesarską Marynarką - Flotą Pełnomorską podczas bitwy jutlandzkiej jednej z największych bitew morskich w historii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.128 sek.