• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kałamarnice

    Przeczytaj także...
    Dziesięciornice (Decapodiformes) – nadrząd głowonogów z podgromady płaszczoobrosłych (Coleoidea) obejmujący mątwy, mątewki i kałamarnice (kalmary) – zwierzęta bardzo zróżnicowane pod względem wielkości, kształtów i zajmowanych siedlisk. Znanych jest około 450 gatunków. Niektóre (np. strzalikowate, kalmarowate i mątwowate) są poławiane gospodarczo.Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” w Warszawie – wydawca słowników dwujęzycznych i podręczników do nauki języków obcych, słowników i poradników języka polskiego, podręczników do nauki języka polskiego dla cudzoziemców oraz popularnych rozmówek, a także leksykonów i książek popularnonaukowych z różnych dziedzin.
    Pelagial, wody pelagialne, strefa pelagialna, toń wodna (od gr. πέλαγος, pélagos - morze) – wody otwarte oceanów, mórz i wielkich jezior oddzielone od brzegów strefami litoralu i sublitoralu. Obejmuje naświetloną warstwę wody do 200 m od powierzchni (epipelagial) oraz coraz głębsze warstwy: mezopelagial, batypelagial i abisopelagial. Poniżej strefy abisopelagialnej znajduje się strefa denna (bental) lub głębia rowów oceanicznych (hadal – poniżej 6000 m p.p.m.).

    Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

    Myopsina – takson obejmujący głowonogi zaliczane do kałamarnic, tradycyjnie klasyfikowany w randze podrzędu, a przez niektórych systematyków podnoszony do rangi rzędu Myopsida. Zaliczane tutaj kałamarnice nazywane są kalmarami nerytycznymi (szelfowymi), ponieważ zamieszkują wody nad szelfem kontynentalnym.Głowonogi (Cephalopoda, z gr. kephalē – głowa + pous – noga) – gromada dwubocznie symetrycznych, morskich mięczaków o prostym rozwoju, nodze przekształconej w lejek, ramionach otaczających otwór gębowy, chitynowym dziobie i całkowicie zrośniętym płaszczu otaczającym organy wewnętrzne. Mają od 1 cm do ponad 20 m długości. Głowonogi są ewolucyjnie bardzo starą grupą – pojawiły się prawdopodobnie około 570 mln lat temu. Jest to najwyżej uorganizowana grupa mięczaków.

    Występowanie[]

    Zwierzęta z tej grupy zamieszkują pelagial oceanów. Część żyje na szelfie, a część w głębinach.

    Budowa[]

    Charakteryzują się następującymi cechami:

  • obłe, torpedowate ciało,
  • dziesięć ramion, z których dwa są wyraźnie dłuższe, kurczliwe, z przyssawkami otoczonymi chitynowym wałem lub uzbrojonymi w chitynowe haczyki,
  • samce mają jedno lub dwa ramiona przekształcone w hektokotylusy,
  • płaszcz wytwarza boczne płetwy łączące się z reguły z tyłu ciała,
  • muszla z chityny, cienka i elastyczna, zredukowana do płytki obrośniętej płaszczem.
  • Klasyfikacja[]

    Tradycyjnie kalmary grupowane są w podrzędach:

    Oegopsina – takson obejmujący ponad 220 gatunków głowonogów zaliczanych do kałamarnic, tradycyjnie klasyfikowany w randze podrzędu, a przez niektórych systematyków podnoszony do rangi rzędu Oegopsida.Nomen dubium (l. mn. nomina dubia; z łac. nomen, nominis = imię, nazwanie; dubius, -a, -um = wątpliwy, wahający się, niezdecydowany) – w nazewnictwie zoologicznym określenie nazwy naukowej o nieznanym lub wątpliwym zastosowaniu. W ICBN i ICNB fraza nomen dubium nie ma statusu.
  • Myopsina
  • Oegopsina
  • Proponowane jest podniesienie obydwu do rangi rzędu, odpowiednio: Myopsida i Oegopsida.

    Kałamarnica o długości ponad 4 metrów wyłowiona z zimnych wód arktycznych

    Wybrane gatunki[]

    Przykładowymi przedstawicielami tej grupy zwierząt są:

  • kalmar patagoński (Loligo gahi)
  • kalmar pospolity, kałamarnica zwyczajna (Loligo vulgaris)
  • kalmar szelfowy (Loligo reynaudii)
  • kalmar europejski (Todarodes sagittatus)
  • kalmar argentyński (Illex argentinus)
  • kalmarowiec głębinowy (Lycoteuthis lorigera)
  • kałamarnica długopłetwa (Doryteuthis pealeii)
  • kałamarnica Humboldta (Dosidicus gigas)
  • kałamarnica kalifornijska (Doryteuthis opalescens)
  • kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni)
  • kałamarnica krótkopłetwa (Illex illecebrosus)
  • kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux) – obydwie te nazwy zwyczajowe, a także „kalmar olbrzymi” są używane dla określenia wszystkich gatunków z rodzaju Architeuthis
  • kalmarownik długoramienny (Chiroteuthis veranii)
  • Przypisy

    1. Teuthida, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
    3. Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
    4. Marek R. Lipiński: Gromada: głowonogi – Cephalopoda. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 592–594. ISBN 978-83-01-16108-8.
    5. Ludwik Żmudziński: Żywe skarby mórz. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1980. ISBN 83-02-01238-6.
    6. S. Gofas: Teuthida (ang.). World Register of Marine Species, 2011. [dostęp 25 listopada 2011].
    7. Young, Richard E., Michael Vecchione & Katharina M. Mangold (1922-2003): Decapodiformes Leach, 1817. Squids, cuttlefishes and their relatives (ang.). Tree of Life Web Project, 2008. [dostęp 25 listopada 2011].
    8. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
    9. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 217/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie przekazywania danych statystycznych dotyczących połowów i działalności rybackiej przez państwa członkowskie dokonujące połowów na północno-zachodnim Atlantyku
    10. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.
    Kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni) – gatunek kałamarnicy z rodziny Cranchiidae. Obok kałamarnicy olbrzymiej (Architeuthis dux) jeden z największych znanych mięczaków.pwn.pl Sp. z o.o. to spółka z Grupy Wydawniczej PWN zajmująca się oferowaniem rozwiązań językowych (m.in. usługi tłumaczeń profesjonalnych w biurze tłumaczeń, usługi nauki języków obcych przez e-learning, sprzedaż tłumaczy komputerowych Translatica oraz słowników multimedialnych PWN) oraz aplikacji multimedialnych i edukacyjnych (m.in. encyklopedii i atlasów) dla klientów indywidualnych i biznesowych. Siedziba spółki mieści się we Wrocławiu, lecz jej główny adres to biuro zlokalizowane w Poznaniu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chityna (C8H13O5N)n (gr. chiton - wierzchnia szata) - polisacharyd glukozy (β-glukozy). organiczny związek chemiczny, z którego są zbudowane szkielety zewnętrzne stawonogów. Chityna jest wytwarzana przez hipodermę, czyli nabłonkowy oskórek. Substancje bardzo zbliżone do chityny występują również u ramienionogów, mszywiołów i mięczaków, a ponadto w ścianach komórkowych grzybów, wodorostów i bakterii.
    Hektokotylus – narząd kopulacyjny większości głowonogów (z wyjątkiem łodzików z rodzaju Nautilus, u których występuje spadiks), przekształcona część jednego z ramion samców. Służy ono do umieszczania spermatoforów w jamie płaszczowej samicy.
    Kałamarnica Humboldta (Dosidicus gigas) – gatunek kałamarnicy z rodziny strzalikowatych (Ommastrephidae), występujący m. in. w wodach Prądu Humboldta we wschodnim Oceanie Spokojnym.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Owoce morza (wł.: frutti di mare) – jadalne skorupiaki i mięczaki morskie spożywane przez człowieka, rozmaicie przyrządzane lub surowe. W krajach śródziemnomorskich stanowią popularne danie.
    Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux) – gatunek kałamarnicy z rodziny Architeuthidae. Obok Mesonychoteuthis hamiltoni jeden z dwóch największych mięczaków na świecie. Ma dziesięć ramion (w tym dwa dłuższe z haczykowatymi przyssawkami). Średnica jej oczu dochodzi do 37 cm, a długość ciała do 18 m (z czego ok. 12 m przypada na macki). Zwierzę to jest przypuszczalnie źródłem legend o krakenie; jest to jeden z przypadków gdy istnienie stworzenia uważanego za mityczne znajduje potwierdzenie.
    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.