Kopalnia Węgla Kamiennego Szombierki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z KWK Szombierki)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kopalnia Węgla Kamiennego Szombierki (niem. Hohenzollerngrube) – zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego, działająca w od 1870 roku do 1 marca 1996 roku w Szombierkach, dzielnicy Bytomia.

Maszyna wyciągowa - zasadniczy element kopalnianego wyciągu szybowego. Jej głównym elementem jest linopędnia, napędzana silnikiem, przez układ sterowania i regulacji prędkości. Początkowo stosowano do napędu maszyny parowe, później wolnoobrotowe silniki prądu stałego połączone bezprzekładniowo z kołem pędnym lub bębnem, na który nawinięta jest lina. W nowych rozwiązaniach stosuje się szybkoobrotowe silniki prądu stałego lub przemiennego (napędzające linopędnię poprzez przekładnię) zasilane i precyzyjnie regulowane dzięki wykorzystaniu przekształtników półprzewodnikowych.Ziemie Odzyskane (początkowo także: Postulowane lub Powracające) – termin używany po II wojnie światowej na określenie ziem zachodnich i północnych współczesnej Polski, które zgodnie z postanowieniami konferencji poczdamskiej poddano polskiej jurysdykcji. Termin użyty po raz pierwszy w II Rzeczpospolitej a spopularyzowany w PRL-u.

Historia[ | edytuj kod]

Początki kopalni sięgają roku 1855 kiedy to 14 lutego nadano pole górnicze Hohenzollern. Ostatecznie kopalnia powstała w 1870 w wyniku połączenia pól górniczych Hohenzollern oraz nadanych 31 marca 1869 pól Comtesse, Elinor oraz Kleine. Kopalnia początkowo była własnością Joanny Schaffgotsch. W latach 1870–1873 zbudowano 2 szyby: Hohenzollern (Ewa, szyb odwadniający) i Kaiser Wilhelm (Krystyna, szyb wydobywczy). Uroczyste oddanie szybów nastąpiło 8 lipca 1873, natomiast pierwszy wagonik węgla został wydobyty 5 września 1873.

Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Dziennik Ustaw (skrót: DzU, Dz.U. lub Dz. U.), pełna nazwa: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejszy polski dziennik urzędowy. Jest to jedyne oficjalne źródło poznania powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawanie Dziennika Ustaw jest wyłączną kompetencją Prezesa Rady Ministrów, który zajmuje się tym przy pomocy redakcji znajdującej się w Rządowym Centrum Legislacji.

W pierwszym roku kopalnia wydobyła 4627 ton węgla zatrudniając 180 pracowników (174 robotników i 6 kobiet).

W latach 1882–1922 była częścią utworzonej w latach 60 XIX wieku kopalni Paulus-Hohenzollern, której właścicielem była spółka Gräflich Schaffgotsch’sche Werke GmbH. Od roku 1922 ponownie stanowiła osobny zakład. Wieża szybu Krystyna została oddana w 1929, cztery lata później na wieży zamontowano największą w Europie maszynę wyciągową o mocy 3264 KM.

Szombierki (niem. Schomberg) – od 1951 roku dzielnica Bytomia, wcześniej siedziba gminy Chruszczów w powiecie bytomskim. Położone są 1,5 km na południowy zachód od centrum miasta wzdłuż szosy prowadzącej z Bytomia do Rudy Śląskiej i Zabrza.Kopalnia węgla kamiennego (KWK) – rodzaj kopalni, w której wydobywa się węgiel kamienny z pokładów położonych pod ziemią metodą odkrywkową lub głębinową.

Nazwę kopalni i szybów zmieniono w 1945 r., po przyłączeniu Bytomia do Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 1945–1957 kopalnia należała do Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego (RZPW).

Przy kopalni, od września 1945 r. przez lata 40 XX wieku działał obóz pracy przymusowej organizowany przez MBP. Składał się z 5 baraków.

1 kwietnia 1957 została włączona do Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. 1 stycznia 1970 została do niej przyłączona kopalnia Karol w Orzegowie.

Kopalnia Węgla Kamiennego Centrum (Karsten-Centrum, Centrum, Dymitrow, Zakład Górniczy Bytom) w Bytomiu. Obszar górniczy kopalni zlokalizowany był pod śródmieściem i obrzeżami miasta Bytomia. Obecnie w wyniku połączenia z Zakładem Górniczym "Bytom-III" stanowi dwuruchowy zakład o nazwie KWK ”Bobrek-Centrum”.Śląski Instytut Naukowy im. Jacka Koraszewskiego, instytucja naukowo-badawcza istniejąca w XX wieku w Katowicach przy ul. Granicznej. Została założona w 1957. Zajmowała się badaniem zjawisk społecznych Górnego Śląska i ich popularyzacją. Od 1971 podlegała Polskiej Akademii Nauk. Swą działalnością nawiązywała do istniejącego w latach 1934–1939 oraz 1945–1948 Instytutu Śląskiego w Katowicach.

W 1979 roku zlikwidowano szyb Jadwiga (wcześniejsza nazwa: Sommer), który znajdował się w Szombierkach, przy dzisiejszej ul. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego (w pobliżu stawu Zomerek); obok szybu był zbiornik podsadzkowy, który działał do tegoż roku.

1 września 1993 roku nastąpiło połączenie kopalni Centrum z kopalnią Szombierki; utworzono tym samym Kopalnię Węgla Kamiennego Centrum-Szombierki.

1 stycznia 1996 roku rozpoczęto likwidację ruchu Szombierki; 1 marca tegoż roku zakończono wydobycie w tymże ruchu. Większość zabudowań ruchu Szombierki (poza Szybem Krystyna i Ewa) została rozebrana do 2001 roku.

Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.Wieża szybowa (wieża wyciągowa) – wysoka konstrukcja żelbetowa, stalowa, murowa, lub drewniana, postawiona nad szybem. W górnej części wieży (głowicy) zabudowane są koła kierownicze lin wyciągu szybowego lub maszyna wyciągowa. W dolnej części wieży szybowej usytuowane jest nadszybie. W czasie głębienia szybu stosowane są wieże tymczasowe.

30 grudnia 2004 do rejestru zabytków została wpisana wieża wyciągowa szybu Krystyna dawnej kopalni węgla kamiennego Szombierki (nr rej.: A/135/04) wraz z najbliższym otoczeniem oraz pozostałościami wyposażenia w postaci elektrycznej maszyny wyciągowej przedziału zachodniego i elektrycznej maszyny wyciągowej przedziału wschodniego. Granice ochrony obejmują wieżę wyciągową wraz z wyposażeniem oraz najbliższym otoczeniem.

Szyb Krystyna – położony w Bytomiu szyb dawnej KWK „Szombierki”. Potocznie „szybem Krystyna” jest nazywana zabytkowa ceglana wieża wyciągowa typu basztowego z 1928 roku.Obóz pracy (także obóz pracy przymusowej) – miejsce przetrzymywania, w którym przebywający (zwykle, ale nie zawsze - więźniowie) są zmuszeni do wykonywania pracy.

Szyb Ewa nadal pozostaje czynny, jest częścią Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń (Pompownia Szombierki); istnieje połączenie dołowe z KWK Centrum.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Joanna Schaffgotsch z domu Grycik (niem. Johanna Gräfin von Schaffgotsch, ur. 29 kwietnia 1842 w Porembie, obecnie dzielnicy Zabrza, zm. 21 czerwca 1910 w Kopicach) – dziedziczka fortuny Karola Goduli, nobilitowana w 1858 roku z dodaniem do nazwiska von Schomberg-Godula, żona hrabiego Hansa Ulryka Schaffgotscha. Czasami jej nazwisko jest pisane w formie Gryzik. Znana jako śląski kopciuszek.
Pole górnicze jest to wyznaczona i nazwana powierzchnia gruntu, na której odkryto naturalne złoża minerału i planuje się jego eksploatację.

Reklama