• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kłodzina

    Przeczytaj także...
    Kłoda – drewno okrągłe wielko- i średniowymiarowe o długości od 2,7 do 6,0 m (według PN - 93 D - 02002 - Podział, terminologia i symbole).Przyrost wtórny – proces tworzenia budowy wtórnej pędów i korzeni występujący u roślin dwuliściennych okrytonasiennych, nagonasiennych oraz w sposób nietypowy u jednoliściennych i in.
    Kłoda – pień drzewa, w którym nie da się wyróżnić jednej, prostej osi morfologicznej przebiegającej przez środek pnia (rdzeń pnia). Kłodę wytwarzają drzewa liściaste z wyjątkiem olszy.
    Kłodzina Butia capitata

    Kłodzina – rodzaj pnia występujący u palm.

    Charakterystyka[]

    Rozwój i budowa kłodziny różni się zasadniczo od pnia drzew iglastych i typowych liściastych. Siewka palmy wypuszcza początkowo kilka niepodzielonych liści, otaczających stożek wzrostu i zwiększających średnicę walca osiowego. Komórki tego merystemu pierwotnego, dzieląc się, powodują grubienie pnia. Każdy następny liść wzmacnia podstawę osi blisko poziomu gleby, tak że po upływie wielu lat (u palmy kokosowej po mniej więcej 5 latach) kończy się budowanie podstawy. Na przekroju podłużnym ma ona kształt rozciętej cebuli. Z tej podstawy zaczyna wyrastać w górę lub wzdłuż kłodzina z pękiem liści, nie przyrastając na grubość (wzrost z pierwotną grubością). Ta charakterystyczna cecha wzrostu pnia występuje u wszystkich palm, choć niektóre (np. kalamus rotangowy) nie są samodzielnymi drzewami, lecz lianami. Czasami wahania w grubości kłodziny mogą być wynikiem zmiennych warunków środowiska. Naczynia przewodzące wodę i składniki odżywcze są, w odróżnieniu od drzew liściastych, rozłożone w całym przekroju kłodziny, tworząc ataktostelę. Najmniejszą grubość mają w zewnętrznej korze. Typowa kłodzina palm jest nierozgałęziona, wyjątkiem jest dychotomicznie rozgałęziająca się kłodzina rodzaju Hyphaene.

    Pochwa liściowa (ang. leaf sheath, łac. vagina) – rozszerzona i przekształcona w specyficzny sposób nasadowa część liścia obejmująca łodygę. Dość często występuje u roślin, np. u wiechlinowatych, selerowatych i in. U wiechlinowatych pochwa liściowa otaczająca łodygę na długim odcinku spełnia funkcję wzmacniającą i usztywniającą źdźbło. Pochwa liściowa umożliwia też trawom podniesienie się po wylegnięciu spowodowanym silnym wiatrem lub opadami – w takim wypadku pochwa zaczyna intensywnie rosnąć od dolnej strony i rośnie tak długo aż górna część źdźbła zostanie ustawiona w pozycji pionowej. U niektórych gatunków roślin silnie rozrośnięta pochwa liściowa przejmuje, albo wspomaga funkcje asymilacyjne liścia. Tak jest np. u barszczu zwyczajnego, czy goryszu. U cebuli zwyczajnej pochwy liściowe tworzą cebulę.Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew)

    Podobne typy pnia[]

    Termin kłodzina stosowany jest w przypadku palm. Podobnie powstające i zbudowane pnie (brak przyrostu wtórnego, wzniesiony i praktycznie nierozgałęziony, strzelisty pokrój, pęk liści na szczycie) mają też niektóre inne rośliny, takie jak paprocie drzewiaste, sagowce i pandany. Pewne podobieństwa występują również u innych drzewiastych jednoliściennychjuk, dracen, aloesów i kordylin. W ich przypadku jednak występuje jednak jeszcze więcej cech odróżniających od typowej kłodziny: specyficzny przyrost wtórny na grubość, rozgałęzienia, krzaczasty pokrój i in. U niektórych roślin (np. bananowca) drewniejące pochwy liściowe tworzą tzw. pień pozorny, jednak nie jest on uznawany przez dendrologów za pień, a takie rośliny nie są drzewami, lecz zdrewniałymi bylinami.

    Arekowce, palmowce (Arecales Bromhead) – rząd roślin należących do jednoliściennych. Jest to takson monotypowy – z jedną rodziną, określaną jako arekowate lub palmy (Arecaceae Schultz Sch.). Liczy w zależności od ujęcia od ok. 2 tys. do 3 tys. gatunków. Należące tu rośliny występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej (stosunkowo niewielkie ich zróżnicowanie w porównaniu do innych obszarów tropikalnych jest w Afryce), z nielicznymi przedstawicielami w strefie klimatu umiarkowanego (w Europie południowej występuje karłatka niska). Do palm należą rośliny drzewiaste o wzroście zwykle monopodialnym. Liście są okazałe, często w formie pióropusza na szczycie pędu, pierzaste lub dłoniaste. Wiele roślin z tej rodziny ma ogromne znaczenie użytkowe, np. kokos właściwy, daktylowiec właściwy, olejowiec gwinejski, sagownica zwyczajna i winodań wachlarzowata.Merystem pierwotny – tkanka twórcza roślinna, która powstaje bezpośrednio z merystemu zarodkowego i powoduje pierwotny przyrost rośliny. Wzrost merystemu jest inicjowany przez podziały komórek inicjalnych. W wyniku podziałów powstaje tkanka określana jako pramerystem, a tkanka wykazująca już pewien stopień zróżnicowania tworzy merystem pierwotny. W przypadku merystemu wierzchołkowego łodygi z pramerystemu wykształcają się trzy regiony: praskórka, prakambium, pramiękisz. Dalsze różnicowanie prowadzi do powstania tkanek stałych.

    Zobacz też[]

  • Kłoda (leśnictwo)
  • Kłoda (surowiec drzewny)
  • Bibliografia[]

  • Dietrich von Denffer: Morfologia. W: Eduard Strasburger, i in.: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 174-175.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pień drzewa – gruby, zdrewniały pęd główny drzew. Powstaje wskutek corocznego przyrastania na wysokość i na grubość. U drzewiastych form nagozalążkowych i dwuliściennych pień zakończony jest koroną. U nielicznych, drzewiastych jednoliściennych pień kończy się pąkiem wierzchołkowym. Na skutek skrócenia międzywęźli na szczycie pnia powstaje gęsty pióropusz liści.
    Merystem wierzchołkowy, stożek wzrostu – tkanka roślinna twórcza znajdująca się na wierzchołku pędu lub korzenia. Merystem zbudowany jest z niewielkich komórek o znacznym tempie podziałów. W wyniku tych podziałów następuje wzrost pędu lub korzenia na długość i tylko niewielki przyrost pierwotny na grubość.
    Bylina (łac. herba perennis) – roślina zielna żyjąca dłużej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.
    Pandanowce, pochutnikowce (Pandanales) – rząd przeważnie roślin krzewiastych i drzewiastych należący do jednoliściennych.
    Kokos właściwy, palma kokosowa (Cocos nucifera L.) – jedyny gatunek z monotypowego rodzaju kokos (Cocos L.), należącego do rodziny arekowatych.
    Rozgałęzienia pędu typu dychotomicznego, widlaste – w przypadku pędów charakterystyczne są dla widłaków. Powstają w wyniku podziału pąka szczytowego dzięki czemu powstają dwa odgałęzienia. Rozgałęzienia dychotomiczne występują także w żyłkach liścia w obrębie paprotników i niektórych nagonasiennych (np. u miłorzęba dwuklapowego).
    Kalamus rotangowy (Calamus rotang L.) – gatunek roślin z rodziny arekowatych (Arecaceae). Ma wiele nazw zwyczajowych: rotang właściwy, palma rotangowa, trzcina hiszpańska, trzcina indyjska, trzcinopalma rotang, kalamus właściwy, rattan, śmigna rotang. Rośnie dziko na Cejlonie i w Indiach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.