Juliusz Heinzel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Heinzla przy ul. Piotrkowskiej 104 – obecnie Urząd Miasta Łodzi (maj 2005)
Kaplica Heinzlów na Starym Cmentarzu w Łodzi – miejsce spoczynku Juliusza Heinzla (wrzesień 2011)

Juliusz Józef Heinzel baron von Hohenfels(ur. 2 grudnia 1834 roku w Łodzi, zm. 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu w Turyngii) – łódzki fabrykant pochodzenia niemieckiego.

Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Życiorys[ | edytuj kod]

Pochodzenie, młodość i rodzina[ | edytuj kod]

Rodzina Heinzlów przybyła do Łodzi prawdopodobnie z Czech lub Dolnego Śląska w latach 30. XIX wieku. Rodzicami Juliusza byli Jan Heinzel i Franciszka z domu Hanke, należący do katolickich Niemców. Ich syn otrzymał solidne choć domowe wykształcenie średnie. Po studiach technicznych wstąpił do zgromadzenia łódzkich majstrów. Praktykę zdobywał w tkalni Scheiblera. Ożenił się w 1856 r. z Pauliną Folkman. Miał pięcioro dzieci; Juliusz Teodor ur. 1861, Ludwik Henryk ur. 1863, Emilia Waleria ur. 1865, Rozalia i Adolf zm.1892 r.

Kaplica Rodziny Heinzlów – nagrobna kaplica-mauzoleum znajdująca się na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi. Wybudowana w latach 1899–1903 w stylu neorenesansowym, według projektu berlińskiego architekta Franza Schwechtena. Wystawiona w celu upamiętnienia jednego z największych łódzkich fabrykantów, na zlecenie wdowy Pauliny z Volkmanów oraz ich potomków.Juliusz Teodor Heinzel baron von Hohenfels (ur. 7 stycznia 1861 w Łodzi, zm. 21 sierpnia 1922, tamże) – łódzki fabrykant pochodzenia niemieckiego.

Kariera[ | edytuj kod]

Uczestniczył w łódzkich buntach robotniczych 1861 roku. W 1864 roku, przy ulicy Piotrkowskiej 104, założył własną mechaniczną tkalnię towarów wełnianych. W przeciągu kilku lat (około 1874 roku) wyrósł na króla wełny posiadając największy na terenie Królestwa Polskiego kompleks produkcyjny wytwarzający wyroby wełniane i półwełniane.

Kaplica (łac. cappa zdrobniale capella kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.

W 1879 roku Juliusz Heinzel wszedł w spółkę z Juliuszem Kunitzerem, z którym stworzył kompleks przemysłowy (m.in. przędzalnię cienkoprzędną, tkalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię, szkołę oraz osiedle robotnicze), na Widzewie – „Widzewską Manufakturę”. 14 lipca 1889 roku uzyskał pozwolenie na założenie Manufakturowego Towarzystwa Akcyjnego Juliusza Heinzla.

Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i OjczyznaWykształcenie – poświadczona dokumentem wiedza zdobyta w oficjalnym systemie nauczania (szkoły publiczne, szkoły prywatne). Jest to zasób wiedzy, umiejętności i sprawności umożliwiający jednostce poznanie otaczającego świata i skuteczne w nim działanie, wykonywanie określonego zawodu; wynik kształcenia i samokształcenia.

W październiku 1884 roku został odznaczony orderem Świętego Stanisława II klasy za gorliwość okazaną przy dziele budowy cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi przy ul. Widzewskiej (ob. ul. Kilińskiego 56). W marcu 1888 r. otrzymał Order Świętej Anny II klasy.

W 1891 r. nabył dobra ziemskie i zamek Hohenfels w księstwie Sachsen-Coburg-Gotha wraz z przywiązanym do nich tytułem barona,. Był to jedyny tego typu przypadek w Łodzi. W 1893 r. został oskarżony o nielegalne używanie tytułu barona von Hohenfels. Rozprawa odbyła się 29 marca w sądzie okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim. Oskarżycielem był podprokurator A. Heincyg, obrońcą – Andrejewski z Petersburga, jako świadkowie zeznawali naczelnik powiatu łódzkiego Kwarenberg i inżynier architekt Ignacy Markiewicz. Sąd wydał wyrok uniewinniający.

Ignacy Markiewicz (ur. 24 października 1825 w Rawie Mazowieckiej, zm. 1 stycznia 1908 w Krakowie) – łódzki architekt.Dziennik Łódzki – największa gazeta województwa łódzkiego i jedna z najstarszych w Polsce. Ukazuje się od 1884 roku sześć razy w tygodniu. W 2000 roku została połączona z dziennikiem Wiadomości Dnia. Dziennik Łódzki wydawany jest przez Polskapresse Oddział Prasa Łódzka.

Śmierć i spuścizna[ | edytuj kod]

Juliusz Heinzel zmarł 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu. Jego pogrzeb odbył się w Łodzi ze wspaniałym przepychem 14 sierpnia (w przeddzień i w dniu pogrzebu wstrzymały pracę obie jego fabryki). Pozostawił dwa pałace: przy ulicy Piotrkowskiej 104 oraz Pałac Heinzla w Julianowie w parku nazwanym od jego imienia Parkiem Julianowskim. Pałac w Julianowie, w którym znajdowała się siedziba Armii „Łódź”, został zniszczony podczas bombardowania w 1939 roku.

Heinzel von Hohenfels – niemiecka rodzina mieszczańska pochodząca z Augsburga, osiadła w początkach XIX w. na Dolnym Śląsku. Z nich Johann Heinzel (zm. 1859), majster tkacki osiedlił się w latach 20. XIX w. w Łodzi, zapoczątkowując polską gałąź rodziny. Wyznanie rzymskokatolickie.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Po śmierci Heinzla, jego majątek przejął w większości Juliusz Teodor Heinzel - ur. 7 stycznia 1861, z wyłączeniem dóbr w Arturówku i Łagiewnikach, które przypadły Ludwikowi Heinzlowi, a rodzina wystawiła na Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej ogromny grobowiec rodzinny (był to ostatni pałac Heinzlów – jest miejscem spoczynku Juliusza Heinzla, jego żony Pauliny Folkman oraz ich potomków). Dziś pełni funkcję kaplicy cmentarnej i podobnie jak pozostałe istniejące pałace Heinzla służy społeczeństwu Łodzi.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Wełna – włókno naturalne uzyskiwane z okrywy włosowej (sierści) owiec, lam, wielbłądów, kóz, królików i innych. Włókno wełniane posiada charakterystyczne cechy (karbikowatość, łuskowatość, lanolina), dzięki którym nadaje się doskonale do wytwarzania wysokiej jakości, wyrobów włókienniczych.

Wnuk Juliusza Juliusz Roman brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, za co był odznaczony orderem Virtuti Militari, został zamordowany w 1940 roku przez NKWD w Charkowie.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Kolekcje ziemi obiecanej : zbiory artystyczne łódzkiej burżuazji wielkoprzemysłowej w latach 1880-1939, Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, 2015, ISBN 978-83-64889-08-0, OCLC 939877246 [dostęp 2021-07-20].
  2. Leszek Skrzydło: Rody fabrykanckie. Łódź: Oficyna Bibliofilów, 1999, s. 17–18, 73–77, 80. ISBN 83-87522-23-6.
  3. Mirosław Dobrzański (red.), Z miasta i Okolic. Juliusz Heinzel..., „Tydzień”, nr 32, Rok XXIII, Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański, 11 sierpnia 1895, s. 4 [dostęp 2016-10-01].
  4. Poczet Łódzkich Fabrykantów, 10 września 2017 [dostęp 2017-09-10] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-10].
  5. Genealogiczna kartoteka - baza urodzeń, małżeństw i zgonów
  6. Bolesław Knichowiecki (red.), ''Wiadomości bieżące. Nowe towarzystwo akcyjne'', „Dziennik Łódzki”, nr 207, Rok VI, Łódź: Stefan Kossuth, 15 września 1889, s. 2, ISSN 1898-3111 [dostęp 2016-03-28].
  7. Zdzisław Kułakowski (red.), ''Kronika Łódzka. Jego Cesarska Mość...'', „Dziennik Łódzki”, nr 232, Rok I, Łódź: Zdzisław Kułakowski, 16 października 1884, s. 2, ISSN 1898-3111 [dostęp 2015-10-24].
  8. Antoni Chomętowski (red.), ''Kronika Łódzka. Order'', „Dziennik Łódzki”, nr 60, Rok V, Łódź: Stefan Kossuth, 16 marca 1888, s. 2, ISSN 1898-3111 [dostęp 2016-03-05].
  9. Gdzie są Niemcy z tamtych lat - wspomnienia łódzkich Niemców. Sag mir, wo die Deutschen sind - Erinnerungen der lodzer Deutschen. Praca zbiorowa pod redakcją Krystyny Radziszewskiej. Wydawnictwo Literatura, Łódź 1999, S - 22-27, język polski i niemiecki; ​ISBN 83-87080-91-8
  10. Mirosław Dobrzański (red.), Z miasta i Okolic. Z sądu, „Tydzień”, nr 14, Rok XXI, Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański, 2 kwietnia 1893, s. 4 [dostęp 2016-08-19].
  11. Mirosław Dobrzański (red.), Z miasta i Okolic. Pogrzeb ś. p. Heintzla..., „Tydzień”, nr 34, Rok XXIII, Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański, 25 sierpnia 1895, s. 3 [dostęp 2016-10-01].
  12. Kolekcje ziemi obiecanej : zbiory artystyczne łódzkiej burżuazji wielkoprzemysłowej w latach 1880-1939, Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, 2015, ISBN 978-83-64889-08-0, OCLC 939877246 [dostęp 2021-07-20].

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mauzoleum Heinzlów („Gazeta Wyborcza”)
  • Ulica Piotrkowska – reprezentacyjna ulica Łodzi i jednocześnie najdłuższa ulica handlowa w Europie licząca ok. 4,2 km, biegnąca południkowo w linii prostej, pomiędzy pl. Wolności a pl. Niepodległości.Stary Cmentarz w Łodzi – to jedna z najważniejszych nekropolii Łodzi. Cmentarz jest trójwyznaniowy – podzielony stosownie do wyznań na następujące części: katolicką (11 ha), ewangelicką (9 ha) i prawosławną (niespełna 1 ha).




    Warto wiedzieć że... beta

    Juliusz Roman Piotr Ryszard Heinzel (ur. 5 grudnia 1899 w Łodzi, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – oficer kawalerii, przemysłowiec łódzki, Kawaler Orderu Virtuti Militari.
    Sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi – sobór prawosławny, katedra diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz siedziba miejscowej parafii (w dekanacie Łódź). Mieści się przy ulicy Jana Kilińskiego 54.
    Order Świętej Anny (ros. Орден Святой Анны) – od 1735 do 1797 order domowy oraz zasługi holsztyńskiej dynastii Schleswig-Holstein-Gottorp, panującej w księstwie Gottorf, w Szwecji oraz w 1762 i ponownie od 1796 w Imperium Rosyjskim. W 1797 car Paweł I wcielił go do systemu orderów carskich jako Opдeнъ cв. Aнны i przydzielił mu najniższe miejsce w ich hierarchii, w której pozostał do 1917. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanowów.
    Coburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-West. Siedziba powiatu Coburg, chociaż do niego nie należy. Liczy 40 915 mieszkańców (2010).
    Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława (ros. Императорский и Царский Орден Святого Станислава) – order Imperium Rosyjskiego.
    Niemcy – naród zamieszkujący przede wszystkim Republikę Federalną Niemiec, posługujący się językiem niemieckim z grupy języków germańskich. Pod względem wyznaniowym Niemcy podzieleni są na katolików (płd. i zach. Niemcy) i protestantów (płn. i wsch. Niemcy).
    Księstwa Sachsen-Gotha i Księstwa Sachsen-Coburg-Gotha powstały z podziału ziem linii ernestyńskiej dynastii Wettynów. Młodsze linie domu książęcego z Koburga panowały/panują w kilku krajach Europy (zobacz: królowie Belgów; władcy Anglii; władcy Bułgarii; władcy Portugalii).

    Reklama