• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jukon



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Neopogaństwo (czasem błędnie neopoganizm) – powszechne, acz niezbyt precyzyjne, zbiorowe określenie współczesnych systemów wierzeń, zarówno odwołujących się do etnicznej (zazwyczaj przedchrześcijańskiej lub określanej przez chrześcijan jako pogańska) religii danego regionu lub kraju, jak i powstałych współcześnie, całkowicie od podstaw (nie sięgając do żadnego konkretnego systemu wierzeń etnicznych / pierwotnych), ale mimo to posiadające ogólne cechy pogańskie - np. będące klasyfikowane jako politeizm. W formie przymiotnika terminem tym określa się też powszechnie niektóre oficjalnie zarejestrowane i działające związki wyznaniowe (w tym część tzw. nowych ruchów religijnych).Dolar kanadyjski (kod CAD, symbol $, oficjalna nazwa fr. Dollar canadien / ang.Canadian Dollar) – oficjalna waluta Kanady.
    Geografia Jukonu[ | edytuj kod]

    Ukształtowanie powierzchni[ | edytuj kod]

    Zachodnia granica Jukonu wyznaczona jest przez południk 141°W, początkowo przechodzący przez najdalej wysunięte na północ pasmo Kordylierów. W tym paśmie znajdują się 3 większe przełęcze: Chilkat, Chilkoot i White Pass, będące przejściami na terytorium amerykańskiej Alaski. W Jukonie znajduje się najwyższy szczyt Kanady – góra Logan, wznosząca się 5959 m n.p.m. W Jukonie znajduje się także 20 innych szczytów o wysokości ponad 3000 m n.p.m. Południową część powierzchni zajmuje równina pomiędzy Kordylierami na południowym zachodzie, a górami Selwyn na wschodzie i Ogilvie na północy. Wyżyna przecięta jest licznymi rzekami stanowiącymi dorzecze rzeki Jukon i porośnięta jest tajgą przechodzącą na północy w tundrę. Północną część Jukonu, począwszy od równoleżnika 66°N, stanowi nizina opadająca w kierunku północnych wybrzeży morskich. Północną granicą Jukonu jest 200-kilometrowy odcinek wybrzeża Morza Beauforta. Do terytorium należy też jedna wyspa morska – Herschel, która jest parkiem narodowym

    Kompania Północno-Zachodnia, Kompania Północnego Zachodu - North West Company – kompania handlu skórami i futrami założona w 1784 lub 1787 roku przez grupę, głównie szkockich, kupców z Montrealu. Kompania była największym konkurentem Kompanii Zatoki Hudsona. Tereny kontrolowane przez Kompanię rozciągały się na zachód od obszarów Kompanii Zatoki Hudsona, sięgając na zachodzie niższych partii Gór Skalistych. Na północy do kompanii należała większość wybrzeża oraz wiele wysp arktycznych. Na południe rozciągała się aż na tereny dzisiejszych stanów Minnesota, Dakota Północna i Montana. Jako że granice pomiędzy oboma kompaniami nie były jasno wytyczone, często wybuchały pomiędzy nimi spory, niekiedy prowadzące do zbrojnych konfliktów. Najwybitniejszym dyrektorem kompanii był kupiec, podróżnik i odkrywca Alexander Mackenzie. Wobec trudności z ułożeniem poprawnych stosunków z Kompanią Zatoki Hudsona, Kompania Północno-Zachodnia próbowała rozszerzyć swoje działania na tereny pod kontrolą USA – dawną Luizjanę i Oregon. Wspólnie z amerykańskim gigantem finansowym Johnem Jacobem Astorem utworzono w 1810 filię kompanii zwaną Kompanią Południowo-Zachodnią – South West Company. Związek pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami nie przetrwał długo z powodu wojny brytyjsko amerykańskiej toczonej w latach 1812 – 1814. Wobec fiaska tego eksperymentu zainicjowano rozmowy z Kompanią Zatoki Hudsona, które doprowadziły do wchłonięcia Kompanii Północnego Zachodu przez starszego konkurenta w 1821 roku.Kanada – federacja składająca się z 10 prowincji i 3 terytoriów dzielących się na tzw. census divisions/division de recensement. Są to drugorzędne jednostki podziału administracyjnego, wyznaczane na podstawie przeprowadzanego co 5 lat spisu ludności. Mogą służyć jako samorząd i wtedy nazywane są (podana nazwa angielska i francuska, w nawiasach propozycje tłumaczeń):

    Wody śródlądowe

    Jukon jest terytorium o stosunkowo niewielkim udziale wód śródlądowych (1,7%) w ogólnej powierzchni. W Jukonie brak jest wielkich jezior. Do największych należą Kluane, Laberge, Kusawa i kilka mniejszych. Wszystkie one są rozlewiskami dopływów rzeki Jukon. Obok dorzecza tej rzeki, terytorium przecina gęsta sieć dorzeczy rzek Porcupine i Peel i Mackenzie. Duża część wód uwięziona jest w lodowcach w wyższych partiach gór.

    Sikhizm (pendż. ਸਿੱਖੀ) – religia powstała w XV wieku w Indiach w prowincji Pendżab. Jej założycielem był Guru Nanak. Obecnie na świecie jest ok. 24 milionów wyznawców tej religii (sikhów) – żyją oni głównie w indyjskim Pendżabie, ale posiadają także liczną kilkumilionową diasporę rozsianą po krajach dawnego Imperium Brytyjskiego i w USA (tu bardzo liczni są również zachodni konwertyci na sikhizm – często w bardzo nieortodoksyjnej formie). Najważniejszym miejscem kultu jest „Złota Świątynia” w Amritsarze, w której przechowywany jest oryginał świętej księgi sikhów zwanej Sri Guru Granth Sahib.Liberalna Partia Kanady, angielska nazwa oficjalna Liberal Party of Canada, francuska nazwa oficjalna Parti libéral du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie.

    Klimat[ | edytuj kod]

    Jesień w Narodowym Rezerwacie Dzikiej Przyrody, Nizina Jukońska

    W Jukonie panuje klimat subarktyczny. Średnia temperatura utrzymuje się powyżej +10 °C jedynie przez 4 miesiące w roku. Średnia temperatura w lipcu, najcieplejszym miesiącu roku, wynosi +14 °C. W pogodne dni lipca temperatura w słońcu może osiągnąć nawet +32 °C. Poza kołem polarnym na przemian panuje dzień polarny i noc polarna. Długie zimy, rozpoczynające się już w październiku i trwające do maja, są bardzo zimne. Temperatury utrzymują się w przedziale od –20 do –30 °C. Zważywszy jednak na silne północne wiatry temperatury odczuwalne są dużo niższe. Najniższa temperatura została zanotowana w 1947 w Snag i wynosiła –62 °C. Jukon jest raczej suchym obszarem – średnie roczne opady wynoszą 250 mm na równinach i 600 mm w górach. Niewielkie opady powodują, że średnia pokrywa śnieżna wynosi zaledwie 50 do 70 cm, znacznie mniej niż w wielu rejonach Kanady położonych znacznie dalej na południe.

    Morze Beauforta – część Oceanu Arktycznego, pomiędzy Archipelagiem Arktycznym a przylądkiem Barrow, ograniczona od wschodu Wyspą Banksa, od południa wybrzeżem Alaski, na zachodzie łączy się z Morzem Czukockim. Do Morza Beauforta uchodzi rzeka Mackenzie. Nazwa morza pochodzi od nazwiska angielskiego admirała Francisa Beauforta.Kordyliery – rozległy obszar o charakterze wyżynno-górskim w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest McKinley (6194 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.

    Zasoby naturalne[ | edytuj kod]

    W Jukonie znajdują się bogate pokłady minerałów, przede wszystkim: złoto, srebro, gaz ziemny oraz nieeksploatowane od 1998 rudy ołowiu i cynku. Znaczna powierzchnia Jukonu pokryta jest lasami, które dostarczają surowca dla przemysłu drzewnego. Spadek rzek wykorzystywany jest do produkcji energii elektrycznej.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Jukon jest największą rzeką w północno-zachodniej Ameryce Północnej. Ponad połowa rzeki płynie przez Alaskę, największy stan USA, reszta płynie w większości przez kanadyjskie Terytorium Jukon, które tej rzece zawdzięcza nazwę. Rzeka ma długość 3185 km i wpływa do Morza Beringa w delcie Jukon-Kuskokwim. Powierzchnia dorzecza wynosi 840 000 km², z czego 323 800 znajduje się w Kanadzie. Jukon zamarza na około 8 miesięcy. Jest żeglowny do miasta Whitehorse.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    W Jukonie w 2002 zatrudnionych było 13 458 osób. Całkowity dochód terytorialny wyniósł 1211 mln dolarów kanadyjskich.

    Głównymi gałęziami gospodarki Jukonu są:

  • górnictwo – od kiedy zaniechano wydobycia cynku i ołowiu, wydobywa się złoto, srebro i gaz ziemny. Wartość wydobytych surowców w 2002 przekroczyła 75 mln dolarów.
  • turystyka – w turystyce znajduje zatrudnienie prawie 30% zatrudnionych. Jukon oferuje unikalne możliwości uprawiania aktywnej turystyki – spływy kajakowe, konne wędrówki, myślistwo, wędkarstwo i wspinaczkę górską.
  • przemysł leśny – 75 tys. km² lasów przeznaczonych jest pod wyręb. Ogranicza go niewielki roczny przyrost drzewostanu.
  • łowiectwo i rybołówstwo – łowiectwo jest ciągle ważnym elementem lokalnej gospodarki, w której znajduje zatrudnienie wielu Indian.
  • rolnictwo – jest niewielkim, lecz stale wzrastającym sektorem gospodarki. Sprzedaż lokalnych produktów rolnych, głównie ziemniaków, przynosi 2 mln dolarów rocznie.
  • Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.
    Noc polarna – występujące w strefach polarnych zjawisko, kiedy Słońce przebywa pod horyzontem ponad 24 godziny (na biegunie może trwać do 6 miesięcy). Kilka czynników przyczynia się do tego, iż noc polarna nie jest tak ciemna, jak normalna noc. Jeśli tylko Słońce nie jest zbyt nisko pod horyzontem, jego promienie nadal trafiają do wyższych warstw atmosfery, gdzie są rozpraszane i odbijane w kierunku obszarów, na których występuje noc polarna. Powoduje to powstawanie zjawiska zmierzchu. Jest on przeważnie podzielony na trzy przedziały, według pozycji Słońca poniżej horyzontu:
    Zjednoczony Kościół Kanady (ang.: United Church of Canada) – największa chrześcijańska denominacja protestancka w Kanadzie i druga największa kanadyjska denominacja chrześcijańska po Kościele rzymskokatolickim. Kościół Zjednoczony Kanady został założony w 1925 roku w wyniku połączenia czterech wyznań protestanckich.
    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
    Zgromadzenie legislacyjne Jukonu – Legislative Assembly of Yukon jest ciałem ustawodawczym działającym w terytorium Kanady Jukon. Składa się współcześnie z 18 deputowanych Members of Legislative Assembly, w skrócie MLA. Deputowani wybierani są w szeregu jednomandatowych okręgów. Zgromadzenie legislacyjne zostało powołane w 1978 roku. Przed tą datą władzę ustawodawczą w terytorium sprawowała Rada Terytorialna Jukonu – w latach 1900 do 1907 częściowo wybieralna, częściowo mianowana, a od 1909 do 1978 całkowicie wybieralna.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.