Judith Butler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Judith Butler (ur. 24 lutego 1956 w Cleveland) – amerykańska filozofka feministyczna, profesor literatury porównawczej i retoryki University of California w amerykańskim Berkeley, zajmuje się teoriami władzy, tożsamości i płci. Współtwórczyni teorii queer.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Queer Theory ("społeczna teoria różnicy", "teoria odmienności") - dziedzina badań społecznych powstała na początku lat 90. XX wieku w ramach kulturoznawstwa. Stanowi obecnie ważny nurt studiów genderowych.

Dorobek[ | edytuj kod]

Butler o płci[ | edytuj kod]

Jej najbardziej znaną publikacją jest wydana w 1990 roku książka Gender Trouble: Feminism and The Subversion of Identity, która przyczyniła się do rozkwitu studiów genderowych w latach 90. XX wieku oraz do wyłonienia się teorii queer. Butler zakwestionowała prosty podział na płeć biologiczną i kulturową. Posłużyła się w tym celu pojęciem performatywności płci.

Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek. Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

Punktem wyjścia dla Butler była krytyka tych nurtów feminizmu, które samookreślały się poprzez ścisłe wyznaczenie granic kobiecego podmiotu. Według Butler, niektóre feministki wykluczały z ruchu osoby, które nie stosowały się do zakładanego wprost lub pośrednio wzorca kobiety (na przykład białe heteroseksualne kobiety z klasy średniej wykluczały kobiety homoseksualne, czarnoskóre, niezamożne, trans itp.). Zakwestionowanie spójności kobiecego podmiotu jako posiadającego określone cechy i doświadczenia miało poszerzyć ruch feministyczny o wykluczone grupy, które w jego ramach nie były wcześniej dopuszczone do głosu.

Tożsamość społeczna to okazywanie innym jednostkom i samemu sobie identyfikacji (utożsamiania się) z jakimiś elementami rzeczywistości społecznej.Feminizm (łac. femina ‘kobieta’) – ideologia, kierunek polityczny i ruch społeczny związany z równouprawnieniem kobiet. Istnieje wiele nurtów feminizmu, odróżniających się stanowiskami w takich kwestiach jak np. prawa kobiet i płeć kulturowa.

Butler zaproponowała, by nie traktować płci kulturowej (inaczej: gender) jako interpretacji płci biologicznej (sex). Argumentowała, że przekonania co do tego, czym jest (jak funkcjonuje, z czego się składa) upłciowione ciało, są zmienne historycznie. Ponadto zasugerowała, że wybranie jednego elementu spośród innych składających się na „płeć biologiczną” (anatomia, układ chromosomów, działania hormonów itp.), który miałby przesądzać o czyjejś płci, jest arbitralne. W związku z tym Butler uznaje, że dyskurs płci biologicznej jest jednym z elementów płci kulturowej.

Płeć – pojęcie odnoszące się do zróżnicowanie organizmów na męskie i żeńskie. Płeć zdeterminowana jest genetycznie. Podstawowym wyznacznikiem dla istnienia płci jest prokreacja. W odniesieniu do organizmów płci męskiej stosuje się określenia samiec i mężczyzna, a w odniesieniu do organizmów płci żeńskiej: samica i kobieta, odpowiednio dla zwierząt i ludzi.Uwikłani w płeć (ang. Gender Trouble) – książka z 1990 r. autorstwa Judith Butler, mająca duży wpływ na akademicki ruch feministyczny (szczególnie na filozofię feministyczną) oraz odgrywająca kluczową rolę w queer theory. W książce tej po raz pierwszy zaprezentowano koncepcję performatywności płci.

Gender (płeć kulturowa) jest w jej ujęciu sposobem, w jaki najróżniejsze działania (gesty, ruchy, stylizacje ciała, mowa) stwarzają iluzję całkowicie spójnego upłciowionego „ja”. Nie istnieje bowiem „ja”, które w sposób suwerenny i wolny przyjmuje na siebie normy płci, lecz to właśnie powtarzanie, cielesne cytowanie norm płciowych stwarza zrozumiałe w danej kulturze „ja” i pozwala w niej być „kimś”. Z tego względu osoby, które nie spełniają wymogów tej spójności, gdyż np. ich pragnienia seksualne, ekspresja, narządy płciowe odbiegają od przyjętych reguł, są marginalizowane, wykluczane. Według Butler, model badań nad płcią, wedle którego istnieje pewien „rdzeń” osoby, „wnętrze”, z którego wypływają rozmaite akty związane z płcią i seksualnością, nie pozwala nam prześwietlić mechanizmów osiągania tejże kulturowej zrozumiałości. Dlatego Butler proponuje model performatywny: ujęcie płci przez pryzmat sposobów, w jakie poprzez rozmaite akty osiągamy spójną tożsamość płciową w społecznym odbiorze. W myśl filozofki proponowane przez nią podejście zawiera też w sobie koncepcję oporu. Akty, na które składa się płeć kulturowa, muszą rytualnie się powtarzać. Zmiana społeczna może się więc dokonać poprzez takie cytowanie norm płci, które wskazuje na ich przygodność (historyczną zmienność) i arbitralność.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.Slavoj Žižek (Sławoj Żiżek; ur. 21 marca 1949 w Lublanie) – słoweński socjolog, filozof, marksista i krytyk kultury.

Członkostwo w gremiach, wyróżnienia[ | edytuj kod]

W 2012 roku Butler otrzymała Nagrodę im. Theodora W. Adorna za znaczny wkład w myśl filozoficzną. Spotkało się to z krytyką ze strony Izraela ze względu na wsparcie Butler wobec palestyńskiego ruchu BDS.

Od 2017 roku zasiada w międzynarodowej Radzie Naukowej polskiego czasopisma naukowego „Polish Political Science Yearbook”.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Dyskurs (łac. discursus – bieganie w różnych kierunkach, pospieszanie dokądś, dyskusja) – pojęcie wywodzące się z językoznawstwa, jako forma organizacji języka.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Władza – możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą - indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi - społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.
Adam Ostolski (ur. 7 listopada 1978 w Barlinku) – polski socjolog, filozof i tłumacz. Członek zespołu "Krytyki Politycznej". Od 2013 jest jednym z dwojga przewodniczących partii Zieloni. Wykłada na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.

Reklama