• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Judaizm humanistyczny



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Jona Metzger (hebr. יונה מצגר; ur. 1953 w Hajfie) – izraelski rabin, od 2003 roku naczelny aszkenazyjski rabin Izraela. Jest pierwszym w nowożytnej historii naczelnym rabinem Izraela urodzonym w Izraelu.Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

    Judaizm humanistyczny – nurt judaizmu, który podkreśla znaczenie kultury i historii Żydów jako najważniejszej części żydowskiej tożsamości, a nie wiary w Boga. Założycielem amerykańskiej odmiany tego ruchu był Sherwin Wine, były reformowany rabin. W krajach łacińskich częściej bywa określany jako judaizm laicki. Czasem używa się także nazwy judaizm świecki lub judaizm kulturowy. Przedstawiciele tego nurtu stoją na stanowisku, że słowa judaizm nie należy utożsamiać jedynie z religią żydowską, gdy judaizm lub rzadziej żydostwo oznacza zarówno religię Żydów, jak ich kulturę, zwyczaje, kuchnię, które były we wszystkich dawnych społecznościach nierozerwalnie związane. Judaizm humanistyczny odrzuca przede wszystkim nadprzyrodzony pierwiastek religijny, próbując zachować i uwspółcześnić pozostałe elementy kultury żydowskiej. Sam termin judaizm jest wytworem XIX-wiecznego religioznawstwa.

    Chanukija (hebr. ‏חנוכיה‎) – dziewięcioramienny świecznik żydowski zapalany podczas święta Chanuka. Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu.

    Stosunki z innymi odłamami judaizmu[ | edytuj kod]

    Według judaizmu humanistycznego Żyd to osoba, która studiuje świecką i religijną tradycję żydowską i deklaruje się jako Żyd, podczas gdy na przykład dla ultraortodoksyjnego judaizmu Żyd to tylko osoba urodzona jako Żyd lub po konwersji, która musi wierzyć w Boga i przestrzegać wszystkich przepisów Halachy. Ultraortodoksyjni Żydzi nie uznają innych odmian judaizmu, a za osoby porzucające go odmawiają kadisz, jakby umarły. Była to powszechna praktyka w przypadku przechrzt w dawnej Polsce. Żydów świeckich, reformowanych i umiarkowanie ortodoksyjnych uważają zaś za „bezbożnych gojów” i nie utrzymują z nimi stosunków. Tyczy się to na przykład chasydów satmarskich, którzy starają się utrzymać judaizm w formie, w jakiej występował w XVIII i XIX wieku wśród biedoty żydowskiej w małych miasteczkach (sztetlach) Europy Środkowo-Wschodniej; nie posiadają telewizorów, świeckich książek, w drugim i trzecim pokoleniu po przyjeździe do USA mówią nadal jako językiem ojczystym jidysz, są wielodzietni i nie uznają państwa Izrael. Chasydzi lubawiccy utrzymują zaś stosunki z umiarkowaną ortodoksją, która jest oficjalną religią państwową w Izraelu, i nie ograniczają tak bardzo kontaktów ze współczesną cywilizacją; nie uznają zaś Żydów reformowanych i humanistycznych, chociaż próbują, nie uznając ich za prawdziwych Żydów, jeśli nie mają ortodoksyjnej matki, nawracać ich na judaizm ortodoksyjny. W swoich poglądach judaizm humanistyczny najbliższy jest wczesnemu radykalnemu judaizmowi reformowanemu, który też odrzucił istnienie transcendentalnego Boga, konieczność obrzezania noworodków i konwertytów, w mniejszym stopniu lewemu skrzydłu współczesnego, amerykańskiego judaizmu reformowanego i judaizmowi rekonstrucjonistycznemu, który nie porzucił modlitw, twierdząc, że mają one zmienić przede wszystkim człowieka w środku, nie rzeczywistość, nie wyrzucił także odwołań do Boga, twierdząc jednocześnie, że Bóg jest projekcją ludzkich ideałów. Żydzi humanistyczni utrzymują stosunki z niektórymi Żydami reformowanymi.

    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.Ignostycyzm jest poglądem głoszącym, że pytanie o istnienie Boga jest pozbawione sensu, ponieważ nie ma ono weryfikowalnych (czy testowalnych) skutków i dlatego powinno być zignorowane. Pojęcie to ukute zostało przez rabina Sherwina Wine’a w roku 1928, założyciela judaizmu humanistycznego. Ignostycyzm jest często postrzegany jako synonim nonkognitywizmu teologicznego.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.
    Hebrew Union College (pełna nazwa: Hebrew Union College-Jewish Institute of Religion) – najstarsza uczelnia w Stanach Zjednoczonych, kształcąca rabinów reformowanych, kantorów i znawców judaizmu. HUC-JIR ma kampusy w Cincinnati, Nowym Jorku, Los Angeles i Jerozolimie. Założone zostało w 1875 roku przez Isaaca Mayera Wise’a. Pierwszy kampus zlokalizowany był w Cincinnati. W latach pięćdziesiątych otwarto pozostałe kampusy w USA, a kampus w Jerozolimie w 1963 roku. Absolwentem jest naczelny rabin Beit Polska Burt Schuman.
    Brit mila (hebr. ברית־מילה, dosł. słowo przymierza) – hebrajskie określenie rytuału obrzezania czyli włączenia osoby płci męskiej do religijnej społeczności żydowskiej. Jest dokonywany przez mohela. W przypadku dzieci z rodzin żydowskich ma miejsce ósmego dnia po narodzeniu w synagodze. Dziecko kładzie się na specjalnym fotelu obrzezań, po czym mohel usuwa napletek. Z reguły w ceremonii biorą udział zaproszeni goście (krewni, przyjaciele itp.). W przypadku konwertytów bądź osób które nie przeszły obrzezania w dzieciństwie obrzęd ogranicza się do symbolicznego przekłucia napletka. Podobnie postępuje się w przypadku chłopców obrzezanych z przyczyn medycznych bądź gdy obrzezanie zostało dokonane z naruszeniem przepisów rytualnych. Pod koniec XIX wieku część rabinów reformowanych zarzuciła tę praktykę. Obecnie jest ona traktowana jako zalecenie przez rabinów reformowanych, chociaż niektórzy na wzór Żydów humanistycznych zamiast brit mila przeprowadzają brit shalom, czyli po prostu nadanie dziecku imienia bez obrzezania. W większości nurtów judaizmu brit mila jest wymagane przy konwersji na judaizm.
    Bund (w jęz. jidysz בונד - Związek); pełna nazwa - אַלגעמיינער ייִדישער אַרבעטערסבונד אין ליטע, פּוילן און רוסלאַנד (Allgemejner Jidisher Arbeiterbund in Lite, Poilen un Rusland) - Powszechny Żydowski Związek Robotniczy na Litwie, w Polsce i Rosji; ros. Всеобщий еврейский рабочий союз в Литве, Польше и России) – istniejąca w latach 1897-1948 lewicowa, antysyjonistyczna partia żydowska działająca w kilku państwach europejskich w okresie od lat 90. XIX wieku do drugiej połowy lat 40. XX wieku. Bund stanowił autonomiczną część Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji w latach 1898-1903 i 1906-1912.
    Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inną cechą wolnomularstwa są legendy i teorie spiskowe na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.
    Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.
    Halacha (hebr. הלכה, droga, zachowanie) – w judaizmie autentyczna i autorytatywna wykładnia Prawa Mojżeszowego (Tory), ukazująca jak stosować Prawo do konkretnych sytuacji życiowych. Tą nazwą określa się bądź cały zbiór przykazań religijnych stanowiący jedną z trzech głównych gałęzi żydowskiej ustnej tradycji – dawniej używano do niego liczby mnogiej halachot – bądź poszczególną wybraną interpretację lub opinię któregoś z rabinów, uznaną za obowiązującą dla danej praktyki. W Talmudzie można spotkać wyrażenie, że halachą jest opinia rabina N., co znaczy, że opinia tego rabina na dany temat jest rozstrzygająca. Halacha jest formą midraszu. Podstawowym zbiorem halachicznych rozstrzygnięć prawnych jest Miszna, istniejąca w formie pisanej od II w. po Chr. Znajdujemy je także w Tosefcie, w części zawierającej midrasze halachiczne, oraz w Talmudzie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.