• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jowin

    Przeczytaj także...
    Arles (prowan. Arle) to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu, nad rzeką Rodan.Alemanowie, Alamanowie – germański związek plemienny; od III wieku n.e. prowadzący najazdy na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.
    Pryskus Attalus (zm. po 416) – dwukrotny uzurpator z poparciem Wizygotów (409 i 414) w czasach rzymskiego cesarza Honoriusza.

    Jowin, Jowinus (łac. Iovinus) – rzymski senator z Galii, uzurpator, który ogłosił się cesarzem w 411 roku w Moguncji po rozprawieniu się przez, wtedy jeszcze będącego magister militum, Flawiusza Konstancjusza z innym uzurpatorem Konstantynem III, jego zapleczem oprócz nielicznych rzymsko-galijskich kręgów wojskowych byli głównie Alanowie, Burgundowie i Wizygoci Ataulfa. W 413 stracił poparcie Gotów, został pojmany i zamordowany w trakcie transportu do Rawenny, na dwór Honoriusza.

    Magister militum (liczba mnoga magistri militum) pełna nazwa comes et magister utriusque militiae (utriusque, czyli "obu" - gdyż łączył w sobie dwa dawniejsze tytuły: magister equitum i magister peditum, stąd oboczna nazwa magister equitum et peditum - "mistrz konnicy i piechoty") – głównodowodzący rzymskiej armii polowej. Magistri militum praesentales dowodzili armią wewnętrzna, natomiast magistri militum per Gallias, per Thraciam, per Orientem oraz per Illyricum wojskami w tych prowincjach. W Cesarstwie Wschodniorzymskim funkcję tę oddawano terminem strategos.Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

    Sytuacja w Galii na początku V wieku była bardzo skomplikowana. Na koniec 406 roku przerwana została granica na Renie i szereg plemion barbarzyńskich wdzierało się daleko w głąb Galii i dalej do Hiszpanii. Pojawiali się w różnych miejscach uzurpatorzy. Prawowity cesarz Honoriusz nie podejmował zdecydowanych działań, by usunąć z Galii barbarzyńców i kolejnych uzurpatorów i stale przebywał w bezpiecznej Rawennie. Natomiast miejscowa arystokracja galo-rzymska chętnie udzielała poparcia uzurpatorom, którzy dzięki temu, że przebywali i działali blisko, dawali nadzieję na ochronę przed najazdami.

    Konstantyn III (zm. przed 18 września 411 roku) – żołnierz stacjonujący w Brytanii, wybrany cesarzem rzymskim w 407 przez wojsko. Schwytany i zamordowany w 411 roku.Lauter – rzeka w Niemczech i Francji o długości 55 km. Jest lewym dopływem Renu. Źródła rzeki znajdują się w okolicach wsi Hinterweidenthal, w Lesie Palatynackim. Następnie rzeka przepływa przez miejscowość Dahn, po czym przekracza granicę niemiecko - francuską. Na kilka kilometrów przed wpłynięciem do Renu, w okolicach wsi Neuburg am Rhein, stanowi także granicę pomiędzy dwoma państwami.

    Jednym z uzurpatorów, który zyskał uznanie mieszkańców Galii i Hiszpanii i odnosił pewne sukcesy w walce z barbarzyńcami, był Konstantyn III. Po jego pojmaniu w Arelate (obecne Arles) i śmierci nowym pretendentem do tytułu cesarza został ogłoszony galijski arystokrata Jowin. Miało to miejsce w 411 w Moguncji. W rzeczywistości Jowin był marionetką w rękach popierających go wodzów barbarzyńskich Gundahara, władcy Burgundów i Goara, władcy Alanów. Do koalicji popierającej Jowina należeli też Alamanowie i Frankowie. Jowin utrzymał się przy władzy w Galii przez dwa lata, wystarczająco długo, by wyemitować monety, które ukazują go w cesarskim diademie. Popierali go też liczni lokalni galo-rzymscy arystokraci, którzy przetrwali porażkę Konstantyna III.

    Nahe – rzeka w zachodnich Niemczech, przepływająca przez kraje związkowe Nadrenię-Palatynat i Saarę, lewy dopływ Renu. Jej długość wynosi 116 km, a powierzchnia dorzecza - ok. 4 tys. km². Wypływa w górach Hunsrück, a do Renu wpada w Bingen am Rhein. Główne miasta nad nią leżące to: Idar-Oberstein, Kirn, Bad Kreuznach i Bingen am Rhein.Marcin Norbert Pawlak (ur. 1975) – polski historyk. Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Doktorat i habilitacja tamże. Zajmuje się prozopografią późnego Cesarstwa Rzymskiego, rolą i znaczeniem wielkich wodzów, barbarzyńcami i ich państwami w świecie rzymskim w V wieku. Pracownik Zakładu Historii Starożytnej Instytutu Historii i Archiwistyki UMK. Członek Komitetu Głównego Olimpiady Historycznej Polskiego Towarzystwa Historycznego, Komisji Bizantynologicznej Komitetu Badań o Kulturze Antycznej PAN, The Society for the Promotion of Roman Studies.

    Władza Jowina obejmowała tylko część Galii bez północno-zachodniej jej części oraz południowych terenów, gdzie wierny Honoriuszowi pozostawał Dardanus, prefekt pretorium w Galii. Aby poszerzyć swoje władztwo, Jowin wyruszył z oddziałami Burgundów i Alanów na Arelate, gdzie stacjonowały wojska Flawiusza Konstancjusza, który oblegał tam i pojmał Konstantyna III. Wobec przewagi przeciwnika Flawiusz Konstancjusz nie podjął walki z kolejnym uzurpatorem i wycofał się do Italii.

    Ataulf (ur. ok. 355, zm. 24 września 415) – władca Wizygotów z rodu Baltów, wybrany po śmierci swego szwagra Alaryka I w roku 410.Rawenna (wł. Ravenna) – miasto i gmina w północnych Włoszech w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 151 055 osób, 228 os./km².

    Pod pozorem cesarskiego autorytetu Jowina Gundahar i jego Burgundowie osiedlili się w 413 na lewym brzegu Renu po rzymskiej stronie rzeki, między jej dopływami rzek Lauter i Nahe. Tutaj ustanowili swoje królestwo ze stolicą w Borbetomagus (obecna Wormacja), starej zromanizowanej osadzie galijskiej.

    Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, gr. Кαρχηδών = Karchedon, fen Qrt-ḥdšt = Kart Chadaszt, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרתגו = Kartago) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny.Flawiusz Augustus Honoriusz łac. Flavius Augustus Honorius (ur. 9 września 384, zm. 15 sierpnia 423 w Rawennie) – cesarz rzymski od 395 do 423 roku. Młodszy syn cesarza Teodozjusza I Wielkiego i jego pierwszej żony – Aelii Flacylli. Po śmierci ojca 395 cesarstwo rzymskie zostało podzielone między dwóch jego synów, starszy Arkadiusz został cesarzem wschodniorzymskim, zaś władze nad cesarstwem zachodniorzysmskim objął Honoriusz. Jego panowanie nad cesarstwem to dalsze osłabienie cesarstwa, zwiększenie zagrożenia barbarzyńców oraz walki z uzurpatorami.

    Upadek Jowina nastąpił, gdy pod koniec 411 lub w 412 Wizygoci pod wodzą Ataulfa opuścili Italię i udali się go Galii (za radą Pryskusa Attalusa), pozornie aby przyłączyć się do niego, prowadząc ze sobą byłego cesarza Pryskusa Attalusa i Gallę Placydę, przyrodnia siostrę Honoriusza. Po przybyciu Ataulf zaatakował i zabił Sarusa, który również przybył by wspierać Jowina. Jowin odebrał to jako zniewagę, wobec czego nie skonsultował z Ataulfem wyniesienie swego brata Sebastianusa na współcesarza. Urażony tym Ataulf sprzymierzył się z Honoriuszem za namową Dardanusa i zaatakował oddziały Jowinusa. Jowin ratował życie ucieczką, ale był oblegany, a następnie pojmany w Valentii (obecna Walencja) i przeniesiony do Narbo (obecne Narbona), gdzie Dardanus, przeprowadził jego egzekucję. Głowy Jowina i Sebastianusa zostały przesłane Honoriuszowi i powieszone na murach Rawenny (przed wysłaniem ich do Kartaginy, gdzie zostały wystawione na widok publiczny wraz z głowami czterech innych uzurpatorów).

    Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.Poczet Cesarzy Rzymskich – książka autorstwa Aleksandra Krawczuka. Początkowo została wydana jako dwa osobne tomy, pierwszy w 1986 i obejmujący okres pryncypatu a druga, która została wydana w roku 1991 obejmuje dominat. W roku 2001 zostało wydane jednotomowe wydanie tej książki, które zawiera również Kalendarium Cesarstwa Rzymskiego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pawlak 2010a ↓, s. 27, 34.
    2. Krawczuk 1991 ↓, s. 479.
    3. Pawlak 2010a ↓, s. 34, 140.
    4. Pawlak 2010b ↓, s. 95.
    5. Pawlak 2010a ↓, s. 34.
    6. Pawlak 2010b ↓, s. 96.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Peter Heather: Upadek Cesarstwa Rzymskiego. Przekład Janusz Szczepański. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2012. ISBN 978-13-7301-735-2.
  • Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Iskry, 1991, s. 479. ISBN 83-207-1099-5.
  • Marcin Pawlak: Rzymski zachód w latach 395–493. W: Świat rzymski w V wieku. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze "Historia Iagellonica", 2010, s. 34. ISBN 978-83-62261-16-1.
  • Marcin Pawlak: Konflikty Rzymian z barbarzyńcami nad Renem w latach 367–425. W: Marcin Pawlak: Barbarzyńcy u bram Imperium. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze "Historia Iagellonica", 2010, s. 95–96. ISBN 978-83-62261-20-8.
  • Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Walencja (hiszp. Valencia; katal. València) – miasto w Hiszpanii, stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Hiszpanii i dwudziestym pierwszym w Unii Europejskiej. Leży nad rzeką Turia na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Pod względem geograficznym Walencja położona jest pośrodku liczącej 930 kilometrów kwadratowych żyznej niziny.




    Warto wiedzieć że... beta

    Elia Galla Placydia, łac. Aelia Galla Placidia (ok. 390 – 27 listopada 450) – królowa Wizygotów i cesarzowa rzymska.
    Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie, gr. Αλανοί, Αλαννοί, chińskie 阿蘭聊 transkrybowane na Alanliao (synonim 奄蔡 Yancai, stąd niektórzy doszukują się pokrewieństwa z Antami) z II w. i 阿蘭 Alan z III w.) – sarmacki lud pochodzenia indoirańskiego.
    Narbona (fr. Narbonne oksytański Narbona, łac. Narbo) to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon, w departamencie Aude.
    Galia (łac. Gallia) - kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.
    Frankowie (łac. gens Francorum lub Franci) – nazwa zbiorcza określająca zachodniogermańską federację plemion, u swoich, uchwytnych źródłowo, początków, tj. w III w. n.e., zamieszkującą tereny na północ i wschód od dolnego Renu. Między trzecim, a piątym wiekiem część Franków najeżdżała terytorium cesarstwa rzymskiego, gdy inna część weszła w skład rzymskich wojsk w Galii. Tylko Frankowie saliccy utworzyli królestwo na terenach rzymskich. Pod wodzą rodzimej dynastii Merowingów podbili niemal całą Galię. Pod władzą Karolingów państwo to stało się wiodącą siłą chrześcijańskiego Zachodu. Jego rozpad dał początek dwóm wiodącym siłom średniowiecza: królestwu Francji i Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu.
    Burgundowie – lud wschodniogermański, pochodzący prawdopodobnie z wyspy Bornholm, która zawdzięcza im swą nazwę (pierwotnie Burgundarholm) lub z zachodniej Wielkopolski. Ich nazwa znaczy dosłownie „Synowie wiatru północnego”. W okresie wpływów rzymskich najprawdopodobniej zamieszkiwali terytorium dzisiejszej zachodniej Polski, a odzwierciedleniem ich osadnictwa jest archeologiczna kultura luboszycka w międzyrzeczu Nysy Łużyckiej i Bobru, w rejonie Gubina.
    Konstancjusz III (łac. Flavius Constantius, zm. 2 września 421 w Rawennie) - generał za panowania cesarza Honoriusza. Wybił się na stanowisko głównego dowódcy zachodu po śmierci Olimpiodora. Dzięki niemu zostali pobici uzurpatorzy Konstantyn III, Konstans II i Maximus. Opanował sytuację w cesarstwie zachodnim po wkroczeniu do niego barbarzyńców. Osiedlił Gotów w Akwitanii. W nagrodę za zwycięstwa cesarz Honoriusz dał mu za żonę swoją siostrę Gallę Placydię i uczynił go współcesarzem (w 421). Z małżeństwa tego narodziło się dwoje dzieci: późniejszy cesarz Walentynian III oraz Honoria.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.75 sek.