• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Josef Hirtreiter

    Przeczytaj także...
    Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.Hadamar – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Gießen, w powiecie Limburg-Weilburg. Liczy 12 391 mieszkańców (30 czerwca 2012).
    Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Josef Hirtreiter (ur. 1 lutego 1909 w Bruchsal, zm. 27 listopada 1978 we Frankfurcie nad Menem) – niemiecki robotnik, SS-Unterscharführer, uczestnik akcji T4, członek personelu obozów zagłady w Treblince i Sobiborze, skazany w 1951 roku na karę dożywotniego więzienia.

    Okupacja aliancka Niemiec i Austrii – po zwycięstwie nad III Rzeszą, Alianci podzielili ją (teren dzisiejszych Niemiec i Austrii) na strefy okupacyjne 4 zwycięskich mocarstw. Istniały one w latach 1945–1949 w Niemczech i 1945–1955 w Austrii.Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) – niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas norymberskich procesów korpusu kierownictwa politycznego została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się w mieście Bruchsal nieopodal Karlsruhe. Po ukończeniu szkoły podstawowej terminował ślusarstwo, nie podjął jednak pracy w tym zawodzie, gdyż nie zdał egzaminu rzemieślniczego. W kolejnych latach pracował jako niewykwalifikowany robotnik budowlany i murarz. W sierpniu 1932 roku wstąpił w szeregi NSDAP i SA.

    Obóz zagłady w Sobiborze (niem. SS-Sonderkommando Sobibor) – niemiecki nazistowski obóz zagłady funkcjonujący w ramach „Einsatz Reinhardt” w latach 1942–1943, w lasach 4 kilometry od wsi Sobibór, niedaleko od linii kolejowej łączącej Chełm z Włodawą.Obóz zagłady w Treblince (również Treblinka II, niem. Vernichtungslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka) – niemiecki nazistowski obóz zagłady istniejący w latach 1942–1943 w lasach nad Bugiem, przy linii kolejowej Siedlce – Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się w pobliżu obozu.

    W październiku 1940 roku otrzymał przydział do „ośrodka eutanazji” w Hadamarze, w którym w ramach tzw. akcji T4 prowadzono eksterminację osób psychicznie chorych. Był tam zatrudniony w kuchni oraz jako pracownik biurowy. Uczestniczył także w kremacji zwłok. Latem 1942 roku na krótko powołano go do Wehrmachtu, a następnie skierowano ponownie do Hadamaru. Wkrótce jak wielu innych uczestników programu „eutanazji” otrzymał przydział do personelu akcji „Reinhardt”. Udał się najpierw do Lublina. 20 sierpnia 1942 roku wraz z siedmioma innymi weteranami akcji T4 przybył do obozu zagłady w Treblince.

    Karlsruhe – miasto na prawach powiatu w południowo zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Siedziba rejencji Karlsruhe, regionu Mittlerer Oberrhein oraz powiatu Karlsruhe do którego miasto jednak nie należy. Leży na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Alb i Pfinz, na wysokości 115 m.Denazyfikacja (niem. Entnazifizierung) – proces podjęty po II wojnie światowej w celu wykorzenienia zasad, ustaw oraz organizacji hitlerowskich (nazistowskich) z życia polityczno-społecznego Niemiec, a także Austrii.

    W obozie był znany pod przydomkiem „Sepp”, stanowiącym zdrobnienie jego imienia. Ze względu na swe okrucieństwo stał się rychło postrachem żydowskich więźniów. Posiadał specjalnie zaprojektowany bicz, wysadzany ołowianymi kolcami, którym z upodobaniem okładał ofiary pędzone do komór gazowych. Zasłynął jednak przede wszystkim jako morderca niemowląt i małych dzieci, które wyrywał z rąk matkom, po czym roztrzaskiwał im główki o ogrodzenie lub ściany budynków.

    Unterscharführer - najmłodszy podoficerski stopień w SS, który odpowiadał stopniowi Unteroffizier w Wehrmachcie. Oznaką stopnia Unterscharführera była jedna kwadratowa "gwiazdka" noszona na lewej patce kołnierza. W SA odpowiadała mu ranga SA-Scharführer.Ślusarstwo − zawód, dawniej rzemiosło, w którego zakres wchodzi głównie ręczna obróbka metali na zimno, mająca na celu wykonywanie różnych przedmiotów metalowych, montaż oraz naprawianie urządzeń technicznych. W ślusarstwie wykorzystuje się także proste narzędzia z zasilaniem elektrycznym jak np. wiertarki, polerki, szlifierki ostrzarki, szlifierki kątowe czy spawarka elektryczna.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Bestią dziką i podłą był niemiec Zepf. Ten najbardziej znęcał się nad dziećmi. Gdy popychał kobiety, a te prosiły go, by nie napierał, gdyż mają przy sobie dzieci, wyrywał im wówczas dziecko z rąk i albo rozrywał je w pół, biorąc za nóżki, albo główką uderzał o ścianę i odrzucał zabite. To nie były pojedyncze te wypadki, co kilka kroków odbywały się takie tragiczne sceny – relacja Jankiela Wiernika.

    Jankiel Wiernik (hebr. יעקב ויירניק, ur. 1889 w Białej Podlaskiej, zm. 1972 w Riszon le-Cijjon w Izraelu) – polski Żyd, ocalony z obozu w Treblince, autor świadectwa Rok w Treblince, jednego z głównych źródeł na temat metod eksterminacji Żydów w tym obozie. Był jednym z organizatorów zbrojnego buntu więźniów w Treblince w sierpniu 1943 roku. Zeznawał na procesie Ludwiga Fischera w 1947 roku oraz Adolfa Eichmana w 1961 roku.Sturmabteilung (SA, niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP, pol. Oddziały Szturmowe NSDAP) – utworzone w 1920 roku bojówki do ochrony zgromadzeń partyjnych, a następnie oddziały masowej organizacji wojskowej Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP). Sturmabteilung było głównym narzędziem terroru niemieckiej partii nazistowskiej w walce z bojówkami i sympatykami innych ugrupowań politycznych (głównie komunistami). Po tzw. nocy długich noży z 29 na 30 czerwca 1934, kiedy w wyniku walk wewnątrzpartyjnych wymordowano jej przywódców, straciła na znaczeniu na rzecz Schutzstaffel (SS). Od barwy umundurowania SA były zwane brunatnymi koszulami.

    W październiku 1943 roku, w związku z likwidacją obozu, został przeniesiony do ośrodka zagłady w Sobiborze. Kilka tygodni później obóz ten również został zlikwidowany, a Hirtreiter, podobnie jak większość weteranów akcji „Reinhardt”, został przeniesiony na wybrzeże Adriatyku. Uczestniczył tam w walkach z jugosłowiańską partyzantką.

    Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii (NOVJ), Wojsko Ludowowyzwoleńcze i Oddziały Partyzanckie Jugosławii (NOV i POJ) – komunistyczna armia partyzancka w Jugosławii działająca podczas trwania II wojny światowej. W latach 1941-1945 walczyła przeciwko okupantom niemieckim i włoskim, a także przeciwko chorwackim ustaszom i serbsko-narodowym czetnikom. Członkami armii byli obywatele wszystkich republik jugosłowiańskich. W szczytowym okresie armia liczyła 800 tysięcy żołnierzy.27 listopada jest 331. (w latach przestępnych 332.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 34 dni.

    Po upadku III Rzeszy znalazł się w amerykańskim obozie dla internowanych w Darmstadt. W lipcu 1946 roku został aresztowany we Frankfurcie nad Menem w związku ze śledztwem prowadzonym w sprawie zbrodni popełnionych w Hadamarze. W czasie przesłuchania przyznał, że po zakończeniu akcji T4 został przeniesiony do „obozu w Małkini niedaleko Warszawy”, w którym mordowano Żydów w komorach gazowych, a także wymienił nazwiska kilku swoich kolegów, którzy służyli razem z nim w obozach zagłady akcji „Reinhardt”. Ponieważ w okupowanych Niemczech sprawy dotyczące zbrodni w obozach koncentracyjnych znajdowały się pod jurysdykcją trybunałów alianckich, niemieccy śledczy nie podjęli tego wątku. Nie zdołali mu także udowodnić współudziału w mordowaniu osób psychicznie chorych. Nieco później sąd denazyfikacyjny wymierzył mu karę 10 lat ciężkich robót za współudział w zabiciu ok. 4–5 tys. Żydów w obozie w Treblince.

    Bruchsal – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein, w powiecie Karlsruhe, siedziba wspólnoty administracyjnej Bruchsal. Leży w Kraichgau, nad rzeką Saalbach, ok. 20 km na północny wschód od Karlsruhe, przy autostradzie A5, drogach krajowych B3, B35 i linii kolejowej Stuttgart–Mannheim; Karlsruhe–Mannheim.Darmstadt – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Darmstadt oraz powiatu Darmstadt-Dieburg, liczy 149 728 mieszkańców (VI 2012).

    Trzy lata później ponownie stał się obiektem zainteresowania wymiaru sprawiedliwości, tym razem w związku z uczestnictwem w masowych mordach w Treblince. Nastąpiło to niejako na skutek przypadku; jeden z zachodnioniemieckich prokuratorów wpadł na jego trop, przeczytawszy artykuł prasowy na temat jego sprawy denazyfikacyjnej. W trakcie procesu zeznawało dwóch ocalałych więźniów: Abraham Bomba i Szyja Warszawski. Wyrokiem z dnia 3 marca 1951 roku sąd we Frankfurcie nad Menem uznał Hirtreitera za winnego skatowania i zabicia dwóch żydowskich więźniów, przy których znaleziono ukryte pieniądze. Udowodniono mu także wielokrotne morderstwa na małych dzieciach i niemowlętach. Hirtreiter został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Był pierwszym członkiem personelu Treblinki, którego osądzono za zbrodnie popełnione w obozie.

    Wehrmacht – całość sił zbrojnych III Rzeszy Niemieckiej z wyłączeniem Waffen-SS, utworzona 16 marca 1935 ustawą o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która stanowiła jednostronne zerwanie klauzul militarnych traktatu wersalskiego (1919).Komora gazowa – urządzenie do uśmiercania ludzi (m.in. w związku z wykonywaniem wyroku śmierci) trującym gazem. Ma postać hermetycznej komory lub pomieszczenia, wyposażonego w instalację umożliwiającą przeprowadzenie reakcji chemicznej, w wyniku której powstaje śmiercionośny gaz – zwykle cyjanowodór – oraz usunięcie i neutralizację tego gazu. Zwykle istnieją w niej okna, aby świadkowie mogli obserwować przebieg egzekucji. Ostatnią egzekucję w komorze gazowej wykonano w 1999 roku w stanie Arizona w USA.

    W 1977 roku został zwolniony z więzienia z przyczyn zdrowotnych. Ostatnie sześć miesięcy życia spędził w domu spokojnej starości we Frankfurcie nad Menem. Zmarł 27 listopada 1978 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 334.
    2. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 334–335.
    3. Heberer 2004 ↓, s. 69.
    4. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 335.
    5. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 202, 335, 353.
    6. Bryant 2014 ↓, s. 38.
    7. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 65 i 335.
    8. Łukaszkiewicz 1946 ↓, s. 17.
    9. Wiernik 2003 ↓, s. 20.
    10. Heberer 2004 ↓, s. 70.
    11. Bryant 2014 ↓, s. 36.
    12. Bryant 2014 ↓, s. 37–38.
    13. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 233 i 252–253.
    14. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 196 i 335.
    15. Webb i Chocholatý 2014 ↓, s. 195–196.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Michael S. Bryant: Eyewitness to Genocide: The Operation Reinhard Death Camp Trials, 1955–1966. Knoxville: The University of Tennessee Press, 2014. ISBN 978-1-62190-070-2. (ang.)
  • Patricia Heberer: Ciągłość eksterminacji: Sprawcy „T4” i „akcja Reinhardt”. W: Dariusz Libionka (red.): Akcja Reinhardt. Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2004. ISBN 83-89078-68-6.
  • Zdzisław Łukaszkiewicz: Obóz straceń w Treblince. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1946.
  • Chris Webb, Michal Chocholatý: The Treblinka death camp. History, Biographies, Remembrance. Stuttgart: ibidem-Verlag, 2014. ISBN 978-3-8382-0656-1. (ang.)
  • Jankiel Wiernik: Rok w Treblince. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2003. ISBN 83-89474-00-X.
  • Aktion Reinhardt, Einsatz Reinhardt, także Reinhard (pl. Akcja Reinhardt, Operacja Reinhardt) – kryptonim akcji zagłady Żydów w Generalnym Gubernatorstwie i regionie białostockim, przeprowadzonej w ramach tzw. ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej (niem. Endlösung der Judenfrage).Alianci II wojny światowej – państwa walczące przeciwko państwom Osi podczas II wojny światowej. W trakcie wojny aliantów nazywano także „Narodami Zjednoczonymi”. Zwrot ten po wojnie został użyty dla nazwania międzynarodowej organizacji stawiającej sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa na świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Personel obozu zagłady w Treblince – kadra zarządzająca, strażnicy oraz personel administracyjny niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka II.
    Niemcy Zachodnie (właściwie Republika Federalna Niemiec) – określenie państwa niemieckiego leżącego w obecnej zachodniej części Niemiec w okresie 1949-1990.
    Aktion T4, E-Aktion (niem.) – nazwa programu realizowanego w III Rzeszy w latach 1939–1944 polegającego na fizycznej eliminacji (zabijaniu) ludzi niedorozwiniętych umysłowo, przewlekle chorych psychicznie i neurologicznie (schizofrenia, niektóre postacie padaczki, otępienie, pląsawica Huntingtona, stany po zapaleniu mózgowia, ludzie niepoczytalni, chorzy przebywający w zakładach opiekuńczych ponad 5 lat) oraz z niektórymi wrodzonymi zaburzeniami rozwojowymi (niem. "Vernichtung von lebensunwertem Leben" – "likwidacja życia niewartego życia"). Szacuje się, że w okresie szczytowym tego programu, tj. w latach 1940–1941, zabito w jego ramach 70 273 chorych i niepełnosprawnych, w tym także pensjonariuszy szpitali psychiatrycznych na terenach okupowanych.
    Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, lit. Liublinas, ros. Люблин) – miasto na prawach powiatu, stolica województwa lubelskiego. Położona na Wyżynie Lubelskiej nad rzeką Bystrzycą, historycznie w Małopolsce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.