• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jorubowie

    Przeczytaj także...
    Język joruba – jeden z nigero-kongijskich języków Afryki Zachodniej. Określany także alternatywnie jako: Ede-yoruba, Yariba, Yooba, Yoruba.Kult religijny – integralny składnik religii, który w szerokim tego pojęcia znaczeniu oznacza czynności, dokonywane z pobudek religijnych, zaś w wąskim znaczeniu oznacza ustalone rytuały, odprawiane ku czci wobec sacrum.
    Aroni, u Jorubów z Nigerii leśny bóg wyobrażany pod postacią jednonogiego mężczyzny z psią głową i długim ogonem. Według wierzeń porywa i pożera uciekających przed nim ludzi, zaś nieustraszonych zabiera w leśne ostępy, w których zdradza im sekrety i naucza praw puszczy.
    Muzycy ludu Joruba w tradycyjnych strojach

    Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 27 milionów osób – 2005), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).

    Abobaku – u Jorubów w Afryce krąg ludzi „mający umierać razem z królem”, należeli do niego ministrowie i żony władcy, którzy popełniali samobójstwo po jego śmierci, aby miał towarzystwo na drugim świecie. Tych, którzy nie popełnili samobójstwa, uśmiercano. Abobaku jest tematem dramatu Death and the King’s Horseman Wole Soyinki.Makata – jedwabny kobierzec przetykany złotą lub srebrną nicią (złotolita lub srebrnolita) o stylizowanych wzorach roślinnych albo architektoniczno-geometrycznych (np. motyw mihrabu). Wytwarzana w krajach Bliskiego Wschodu (głównie w Turcji i Persji - XVII–XVIII wiek), gdzie zawieszano ją na ścianach w domach i w namiotach (tzw. makaty namiotowe) i przykrywano nimi meble, używano jej też do odziewania poduszek lub materacy. W Polsce makatę wytwarzano w XVIII wieku w Grodnie, Buczaczu i w Brodach, używano jako kotary, serwety, obicia ścian oraz na namioty.

    Jorubowie mają bogate tradycje historyczne i kulturowe. Jeszcze przed okresem kolonizacji europejskiej stworzyli cały system miast-państw, zarządzanych przez wspólnotę wodzów pod przywództwem władcy świętego według ich wierzeń miasta Ife.

    Sztuka Jorubów stoi na wysokim poziomie, znane są zwłaszcza wizerunki bóstw sporządzane z brązu oraz rytualne maski, dużą popularnością cieszą się ręcznie tkane makaty z motywami afrykańskimi i mitologicznymi.

    Spora część Jorubów oparła się zarówno chrystianizacji, jak i islamizacji, i wciąż pozostaje przy tradycyjnych wierzeniach. Ich mitologia i kultura jest obecna również na innych kontynentach, zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej, co jest efektem wywozu z Afryki niewolników należących do tego właśnie ludu. Na Kubie, w nowych warunkach, zwłaszcza przy dużym nacisku na przyjęcie religii katolickiej, duchowość ta ewoluowała w kierunku synkretycznego kultu Santeria. W Brazylii wierzenia Jorubów stały się podstawą religii afrobrazylijskiej - candomblé, w nieznacznym stopniu synkretycznej z wierzeniami chrześcijańskimi. Jorubowie mają bardzo dobrze rozwiniętą mitologię, znani są też z należących do sfery kultowej wróżbiarstwa i zielarstwa.

    Ife - miasto w południowo-zachodniej Nigerii, w stanie Osun. 390 tys. mieszkańców (2005). Węzeł drogowy, uniwersytet, przemysł spożywczy i włókienniczy.Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso.

    Zobacz też[]

  • Ifá (wyrocznia afrykańska)
  • Orisza
  • Abiku, Aroni
  • Abobaku
  • Kategoria:Mitologia Jorubów



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kowalstwo – rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na kształtowaniu metali na gorąco, po ogrzaniu ich do temperatury mięknięcia. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.
    Ifá - wyrocznia w kulturach zachodnioafrykańskich, system wróżbiarstwa wywodzący się z tradycji religijnych ludu Joruba w Nigerii, nazywany jest również Fa przez Fonów oraz Afa przez Ewe. Wyrocznia jest głosem bóstwa orisza Orunmilá, przekazywanym poprzez Eszu, posłańca bogów.
    Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jako działalność przemysłową- produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.
    Wróżenie (wróżbiarstwo, dywinacja) – zespół czynności związanych z próbami przepowiadania przyszłości z pomocą specjalnych przedmiotów i technik, a według niektórych interpretacji, także sił nadnaturalnych. W środowisku naukowym wróżenie uznawane jest za pseudonaukę. Na chwilę obecną nie istnieje żaden dowód w jakikolwiek sposób potwierdzający skuteczność wróżenia.
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Santería (inne nazwy: Lucumi (Lukumi) lub Ocha) – synkretyczny afroamerykański kult pochodzenia karaibskiego, obecny głównie na Kubie. Nazwa "Santería" jest zewnętrzna, sami wyznawcy nazywają ten kult "Regla del Ocha".
    Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.