• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jordaki Kuparentko

    Przeczytaj także...
    Lotnictwo – ogół zagadnień związanych z wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi, pojazdami zdolnymi do samodzielnego lotu w powietrzu.Ulica Bracka w Warszawie – jedna z ulic ścisłego centrum Warszawy, biegnąca od ul. Żurawiej i Pl. Trzech Krzyży do ul. Chmielnej.
    Wolny strzelec (Der Freischütz) – opera w trzech aktach skomponowana przez Carla von Webera do libretta napisanego przez Friedricha Kinda.
    Afisz z 1808 roku reklamujący lot balonowy Jordakiego Kuparentki z ulicy Foksal w Warszawie

    Jordaki Kuparentko, Kuparenko (tak się sam podpisywał), Kupareńko, rum. Iordache Cuparencu (ur. 1784 w okolicach Jass, zm. w styczniu 1844 w Warszawie) – polski przedsiębiorca teatralny i cyrkowy mołdawskiego (rumuńskiego) pochodzenia, pirotechnik, mechanik i konstruktor, pionier awiacji.

    Łuczywo (inaczej żagiew, pochodnia) – narzędzie służące do oświetlania, składające się z niewielkiej długości kija, który na jednym końcu jest obwiązany włosami lnu, które nasączano substancją smolistą.Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.

    W latach 1806-1808 wykonał w Wilnie oraz w Warszawie cztery loty balonowe. Znalazł się w księdze rekordów Guinnessa jako wynalazca spadochronu oraz pierwszy człowiek na świecie, który przeżył katastrofę lotniczą, dokonując skoku z jego użyciem. W 1808 jako pierwszy w Polsce dokonał podczas lotu balonem pomiarów meteorologicznych.

    Powietrze (łac. aër) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Czerpiąc ze wzorów tureckiego teatru cieni karagöz, popularnego w jego ojczystej Mołdawii, Kuparentko założył pierwszy teatr tego typu w Warszawie. W latach 1816-1842 kierował kilkoma teatrami marionetek, gabinetami zautomatyzowanych figur i teatrem mechaniczno-optycznym.

    Kuparentko wynalazł m.in. buzuton - mechaniczny instrument dęty zbliżony do katarynki oraz strzelbę w typie broni maszynowej.

    Jassy, Iaşi (węg. Jászvásár) – miasto w północno-wschodniej Rumunii (w historycznej Mołdawii), nad rzeką Bahlui (dorzecze Prutu); ośrodek administracyjny okręgu Jassy; 308,8 tys. mieszkańców (2009).Afisz – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów informacyjnych. Druk jednostronny, raczej dużego formatu, o charakterze informacyjnym, propagandowym lub reklamowym, służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach).

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Biografia Kuparentki należy do najlepiej zbadanych wśród polskich kunsztmistrzów 1 poł. XIX w. Do jego działalności odwołują się badacze sztuki cyrkowej, teatru lalek, historii techniki oraz dziejów polskiego lotnictwa.

    Katarynka - przenośne pudło grające, instrument muzyczny z grupy aerofonów z piszczałkami wargowymi, na którym gra się za pomocą korby wprawiającej w ruch miech (ew. miechy) i tzw. mechanizm rozdzielający. Kręcenie korbą powoduje ruch miechów, tłoczących powietrze do wiatrownicy, a także obraca wałek melodyczny, którego zadaniem jest otwieranie w odpowiedniej kolejności i na odpowiedni czas kanałów, kierujących powietrze do właściwych piszczałek. Katarynkę wynalazł G. Barbari z Modeny w 1 poł. XVIII wieku. Wędrowni grajkowie stosowali ją do połowy XX wieku. Gra na katarynce nie wymaga jakiegokolwiek przygotowania muzycznego – sprowadza się jedynie do kręcenia korbą.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Urodził się jako Iordache Cuparencu w 1784 w okolicach obecnej rumuńskiej miejscowości Iaşi (Jassy), historycznej stolicy Mołdawii. Podobno pochodził z rodziny bojarskiej. Z powodu konfliktu z rodzicami w wieku 15 lat opuścił dom rodzinny i został malarzem dekoracji teatralnych w teatrze w Jassach.

    Teatr cieni – rodzaj teatru lalkowego, w którym widz obserwuje na ekranie cienie rzucane przez dekoracje, rekwizyty, lalki i aktorów. Teatr ten powstał w Chinach w III w. p.n.e.. Największą popularność zdobył w krajach Dalekiego Wschodu.Bojarzy (z bułgarskiego boliare, boliarin) – w średniowiecznej Bułgarii (do XIV wieku), Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi - wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.

    Działalność cyrkowa[ | edytuj kod]

    Około roku 1800 przyłączył się jako linoskoczek do trupy artystów cyrkowych (kompanii atletów) Jana Koltera, którzy odbywali objazdowe tournée po Mołdawii. W 1801 lub 1804 wraz z trupą Koltera przybył do Warszawy, gdzie występował w amfiteatrze zwanym "Hecą" na rogu ulic Brackiej i Chmielnej. W 1804 poślubił córkę Koltera i został współwłaścicielem kompanii atletów swojego teścia. Podczas jednego z występów spadł z wysokości, łamiąc sobie nogę. Wydarzenie to przekreśliło jego dalszą karierę cyrkową i na zawsze związało go z Warszawą.

    Jan Izydor Sztaudynger (ur. 28 kwietnia 1904 w Krakowie, zm. 12 września 1970 w Krakowie) – polski poeta, satyryk, teoretyk lalkarstwa, tłumacz. Pseudonimy: Dr J. Szt.; J. S.; J. Szt.; Jan Kokowski; Jan Korab; Jan Szt.; JANSZT; Józef Czosnowski; JSZT.; Szt.; Świerszcz.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Po wypadku Jordaki Kuparentko rozpoczął działalność jako przedsiębiorca cyrkowy i teatralny, a także pirotechnik, mechanik i konstruktor. Po nieudanym małżeństwie z Kolterówną, w 1808 ożenił się po raz drugi z Anną Henriettą Teiflin, której poprzedni mąż był właścicielem "Hecy". Dzięki temu małżeństwu Kuparentko przejął zarząd nad amfiteatrem. W 1821 nabył "Hecę", którą kierował do 1830. Organizował m.in. występy linoskoczków i woltyżerów oraz pokazy fajerwerków, prezentowane nie tylko w amfiteatrze, ale również na festynach.

    Meteorologia (gr. metéōron (μετέωρον) - unoszący się w powietrzu, lógos (λόγος)- słowo, wiedza) - nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze, szczególnie w jej niższej warstwie - troposferze. Bada, jak te procesy wpływają na przebieg procesów atmosferycznych i stan pogody na danym obszarze.Mołdawia (hist. także Multany) – kraina historyczna w środkowo-wschodniej Europie, obecnie podzielona pomiędzy Rumunię, Mołdawię oraz Ukrainę.

    Działalność teatralna[ | edytuj kod]

    Kuparentko prowadził teatry lalek, w tym teatr cieni (o nazwie Pitoresk) i organizował pokazy mechaniczno-optyczne, m.in. w swoim Teatrze Kinetozograficznym i Optycznym. Czterokrotnie zakładał w Warszawie teatr lalek, m.in. w 1816 w pałacu Blanka, w 1830 w salach redutowych Teatru Narodowego oraz w 1842 w budynku dawnego konserwatorium na Mariensztacie. Na sztukę lalkarską Kuparentki miało wpływ jego pochodzenie i dziedzictwo kulturowe. Teatr lalek był bowiem bardzo popularną i wysoko rozwiniętą formą sztuki teatralnej na pograniczu mołdawsko-tureckim. Stworzony przez Kuparentkę w 1816 teatr cieni był pierwszym tego typu stałym teatrem warszawskim. W lalkarstwie Kuparentko wykorzystywał również swoje zamiłowania techniczne i umiejętności z zakresu mechaniki, konstruując ruchome marionetki. Teatr lalek mechanicznych, założony w 1842, był szeroko podziwiany i komentowany przez ówczesną prasę.

    Carl Maria von Weber (ur. 18 listopada 1786 w Eutin k. Lubeki, zm. 5 czerwca 1826 w Londynie) – niemiecki kompozytor, jeden z głównych reprezentantów okresu wczesnego romantyzmu w muzyce niemieckiej. Pianista, dyrygent.Mariensztat – część warszawskiej dzielnicy Śródmieście, położona w północnej części Powiśla. Etymologia nazwy pochodzi z języka niemieckiego "Marienstadt" (Miasto Marii).

    Od lat 30. XIX w. w swoim teatrze mechaniczno-optycznym Kuparentko prezentował obrazy panoramiczne i dioramy różnych obrazów miast i miejsc.

    Działalność w zakresie mechaniki i prace konstruktorskie[ | edytuj kod]

    Kuparentko był przede wszystkim mechanikiem. Skonstruował mechanizm poruszający teatrem lalkowym, który zaprezentowany został na wystawie wynalazków w Paryżu. Podczas występów oraz płatnych demonstracji prezentował zabawki mechaniczne i przedmioty własnej konstrukcji, m.in. wykonaną w 1821strzelbę, która za jednym nabiciem 10 razy wystrzela, uznawaną niekiedy za prototyp karabinu maszynowego.

    Cmentarz prawosławny na Woli – znajduje się w Warszawie na Woli, przy ul. Wolskiej. Jest jedyną warszawską nekropolią przeznaczoną dla osób wyznania prawosławnego, od lat 70. XX wieku możliwe są na niej również pochówki katolickie. W osobnej kwaterze znajdują się przeniesione w latach 60. XX stulecia nagrobki staroobrzędowców przeniesione z cmentarza na Kamionku. Założony w 1834 ukazem carskim na terenach reduty wolskiej. Wybór miejsca na cmentarz prawosławny miał wymiar polityczny – o redutę toczone były walki w czasie szturmu rosyjskiego na Warszawę, ostatniej bitwy powstania listopadowego.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Znaczną popularnością cieszył się skonstruowany przez niego instrument muzyczny zwany buzutonem. Wzbudził on sensację na warszawskiej wystawie w 1828. Składający się z 27. trąb mosiężnych, graiący za pomocą miechów buzuton był instrumentem mechanicznym, rodzajem katarynki. Automat wykonywał aranżacje fragmentów opery romantycznej Wolny strzelec Karla Webera, w tym uwerturę do opery i słynny Chór strzelców z aktu III.

    Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.Foksal – ulica w Śródmieściu Warszawy, w rejonie Śródmieścia Północnego, sąsiadująca przez skarpę wiślaną z Powiślem.

    Loty balonowe[ | edytuj kod]

    Kuparentko był także konstruktorem i budowniczym balonów latających. Na własnoręcznie zbudowanych balonach trzykrotnie wzniósł się w powietrze w Warszawie oraz w Wilnie. Pomimo początkowych trudności działalność ta przyniosła mu duży rozgłos na terenach dawnej Rzeczypospolitej. W czerwcu 1806 roku z ulicy Foksal w Warszawie wzniósł się po raz pierwszy na balonie własnej konstrukcji, wykonanym z afiszów teatralnych, w którym powietrze było podgrzewane przez palące się łuczywo. Podczas pokazu balon, w którym unosił się konstruktor, zapalił się, a Kuparentko uratował się tylko dzięki spadochronowi własnej konstrukcji, z pomocą którego wylądował na Krakowskim Przedmieściu.

    Karabin maszynowy (km, kaem) - samoczynna, zespołowa broń palna strzelająca amunicją karabinową o kalibrze do 20 mm. Karabiny maszynowe bardzo często są zasilane taśmą nabojową, gdzie umieszczona jest amunicja.Księga rekordów Guinnessa (ang. Guinness Book of Records) – informator wydawany corocznie przez firmę Guinness, zawierający udokumentowane rekordy świata, zarówno naturalne, jak i osiągnięte przez ludzi.

    Drugi raz w powietrze wzniósł się 6 grudnia 1806 w Wilnie. W wykonanym z papieru balonie wzniósł się na znaczną wysokość i przy silnym wietrze przeleciał dystans 1,5 mili, po czym bezpiecznie powrócił na ziemię. Podczas trzeciego lotu, jaki odbył z ogrodu przy ulicy Foksal w Warszawie dnia 24 lipca 1808 roku o godzinie 8. wieczorem, unosił się w powietrzu na wysokości 1281 metrów przez niecały kwadrans. Lot był biletowany dla publiczności, ale i miał charakter naukowy (zobacz plakat powyżej). Kuparentko dokonywał podczas niego pionierskich pomiarów meteorologicznych za pomocą aparatów dostarczonych przez profesora Magiera z Warszawy. W opisie Korespondenta wymienione zostały dwa parametry lotu: wysokość – 3 882 stóp paryskich, oraz temperatura, która opadła do kilku stopni (przy temperaturze przy gruncie 23 stopnie); według oficjalnego plakatu planowane miało być również pobranie próbki powietrza. Wiatr znosił go w stronę cmentarza na Powązkach i, po kilku minutach dogodnych dla obserwacji warunków, gwałtownie nasilając się zaczął rozrywać czaszę. Lecz i tym razem wynalazca zachował życie, bo jak stwierdzono w relacji: Nie stracił przytomności Kuparentko, i trzymaiąc się mocno galeryi w którey siedział, chociaż Balon zbliżaiąc się do ziemi zaczął się palić, piecyk rozpalony i dno galeryi służyły mu za parachute, i z lekka spadł na piasek pod Powązkami.(...), gdzie została mu udzielona pomoc przez, będących świadkami zdarzenia, Dwóch Francuzów. Zabezpieczywszy przyrządy, udał się następnie z powrotem do miasta, ku dużej uciesze widzów.

    Powązki – obszar w północno-zachodniej części Warszawy leżący na terenie dwóch dzielnic - Woli i Żoliborza; także obszar MSI Powązki obejmujący teren Cmentarza Powązkowskiego (tzw. Stare Powązki) i Cmentarz Żydowski (pomiędzy Ostroroga i Okopową). Część Powązek leżąca na terenie Żoliborza została włączona do obszaru MSI Sady Żoliborskie.Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z obszernej powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonej pod nią gondoli (kosza). Rozróżnia się:

    Służba wojskowa[ | edytuj kod]

    Kuparentko był także oficerem armii polskiej, do której zaciągnął się w 1811 roku. W artylerii dosłużył się stopnia porucznika. Zmarł w 1844 w Warszawie i został pochowany na prawosławnym cmentarzu na Woli.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Stanisław Dąbrowski (zebr.), Zbigniew Raszewski (red.), Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, t. 1, Warszawa: Polska Akademia Nauk Instytut Sztuki, 1973, s. 352.
    2. Marek Waszkiel 1996 ↓, s. 88.
    3. Od lat 40 znany był w Warszawie Jordaki Kuparenko rodem z Wołoszczyzny (...). „Kurjer Warszawski”. 31, s. 142, 1844-02-01. Warszawa. 
    4. Jerzy Konieczny, Kronika lotnictwa polskiego 1241-1945, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1984, s. 11.
    5. David Mondey, "The Guinness Book of Aircraft", Bath 1992, str. 65 - rozdział "Parachutes" ("Spadochrony").
    6. Określenie zastosowane przez dziennikarza "Kuriera Warszawskiego" w 1821 [1]
    7. Kuparenko, Kuparentko, Jordaki [w:] Bożena Frankowska, Encyklopedia teatru polskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 231.
    8. Wojciech Lipoński, Humanistyczna encyklopedia sportu, Warszawa: Sport i Turystyka, 1987, s. 165.
    9. np. Stanisław Dąbrowski (zebr.), Zbigniew Raszewski(red.), Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, t. 1, Warszawa: Polska Akademia Nauk Instytut Sztuki, 1973, s. 352; Marek Waszkiel, Kinetozograficzny teatr Kuparenki, "Pamiętnik Teatralny", T. 45, 1996, nr 1/2 (117/178), s. 89.
    10. np. Grzegorz Jahołkowski, Kuparenko (Jordaki) [w Encyklopedyja Powszechna, Warszawa: Nakładem S. Orgelbranda 1864, t. 16, s. 460; Eugeniusz Banaszczyk, Karuzela pod gwiazdami, Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1967, s. 73-74.
    11. Eugeniusz Banaszczyk: Karuzela pod gwiazdami. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1967.
    12. Marek Waszkiel 1996 ↓, s. 91.
    13. Beniamin Vogel, Przemysł muzyczny w Królestwie Polskim [w:] Zofia Chechlińska (red.), Szkice o kulturze muzycznej XIX wieku, t. 4, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 263
    14. Jan Reychman, Orient w kulturze polskiego Oświecenia, Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 1964, s. 96.
    15. Marek Waszkiel, Dzieje teatru lalek w Polsce (do 1945 roku), Warszawa: Polska Akademia Nauk - Instytut Sztuki, 1990, s. 92-93, 102.
    16. Marek Waszkiel 1996 ↓, s. 92, 97, 105-106.
    17. Marek Waszkiel 1996 ↓, s. 92.
    18. "Kurjer Warszawski" 1821 nr 146 [2] - P. Jordaki Kupareńko (...) pracuje nad ukończeniem strzelby nowego wynalazku. Cytat za: Julian Tuwim, Listy, Warszawa: Czytelnik, 1979, s. 354.
    19. Jan Izydor Sztaudynger, Archiwum, "Teatr Lalek" 1952 nr 6, s. 78. Jan Izydor Sztaudynger, Kuparenko, "Teatr Lalek" 1958, z. 4. - Informacje o Kuparentce w warszawskiej prasie XIX-wiecznej wyszukał i przekazał Sztaudyngerowi Julian Tuwim. Julian Tuwim, Listy, Warszawa: Czytelnik, 1979 , s. 354-355.
    20. Anna Sztaudynger-Kaliszewicz, Życie nie jest fraszką. Opowieść o pasjach, przyjaźniach i przesądach Jana Sztaudyngera, Bielsko-Biała: Wydawnictwo "Kleks", 1994, s. 137.
    21. Beniamin Vogel, Instrumenty muzyczne w kulturze Królestwa Polskiego. Przemysł muzyczny w latach 1815-1914, Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1980, s. 94, 113, 183.
    22. Beniamin Vogel, Przemysł muzyczny w Królestwie Polskim [w:] Zofia Chechlińska (red.), Szkice o kulturze muzycznej XIX wieku, t. 4, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 234-235.
    23. Anna M. Drexlerowa, Wystawy wytwórczości Królestwa Polskiego, Warszawa: Oficyna Naukowa, 1999, s. 106, 256.
    24. Grzegorz Jahołkowski, Kuparenko (Jordaki) [w:] Encyklopedyja Powszechna, Warszawa: Nakładem S. Orgelbranda 1864, t. 16, s. 461.
    25. JP. Jordaki Kuparentko, który w nowo wynalezionym przez siebie Balonie, pierwszy raz tu w Warszawie przed 2ma laty (...). „Gazeta Warszawska”. 53, s. 877, 1808-07-02. 
    26. M.. Dnia 24go t. m. JPAN Jordaki Kuparentko, odprawił tu trzecią swoię napowietrzną podróż balonem swoiego wynalazku. (...). „Gazeta Korespondenta Warszawskiego i Zagranicznego”. 60 z dodatkiem, s. 780, 1808-07-24. Warszawa. Cytat: Dnia 24go t. m, JPan Jordaki Kuparentko, odprawił tu trzecią swoię napowietrzną podroż balonem swoiego wynalazku. Puścił się on z ogrodu Foxhalowego przy licznie zebraney publiczności o godzinie osmey w wieczór. Pogoda i czas spokoyny sprzyiał temu doświadczeniu; lekki zachodnio-południowy wiatr kierował go ku Powązkom. Gdy iuż doszedł znaczney wysokości, balon został w równowadze z powietrzem, i ten napowietrzny żeglarz miał parę minut czasu obserwowania za pomocą instrumentow Meteorologicznych przez Jmć Pana Magiera sobie danych; iak wnieść można było z opadnienia merkuryuszu w barometrze, wyniesiony był z balonem na 3,882 stop Paryzkich. Thermometr, który był na 23 stopnie ciepła, opadł w tey wysokości na kilka stopni i obserwator czuł zimno; ogień tylko będący w Balonie z wierzchu go ogrzewał; oddychanie miał dosyć wolne, ale w tym spokoynym czasie krótko zostawał, bo wiatr z wyższey warszty powietrza gwałtownie zaczął bić na Balon, który, gdyby z iak naymocnieyszey był zrobiony materyi, oprzećby się nie mógł iego mocy. Otwierał żeglarz klapę, żeby się zniżył, ale wiatr zawsze mocny, zaczął rozdzierać Balon. Nie stracił przytomności Kuparentko, i trzymaiąc się mocno galeryi w którey siedział, chociaż Balon zbłiżaiąc się do ziemi zaczął się palić, piecyk rozpalony i dno galeryi służyły mu za parachiite, i z lekka spadł na piasek pod Powązkami. Podroż iego nie trwała kwadransa. Dwóch Francuzów tam przytomnych dali mu pomoc. Piecyk i niektóre inltrumenta złożono u Młynarza , a Kuparentko spotkany od wielu dystyngwowanych osob, do miasta był zawieziony. Udał się potym na Teatr, gdzie z radością od publiczności był oglądany, jako niepraktykowaney przytomności i zręczności napowietrzny żeglarz. M...... Sprawdź autora:1.
    27. Grzegorz Jahołkowski, Kuparenko (Jordaki) [w:] Encyklopedyja Powszechna, Warszawa: Nakładem S. Orgelbranda 1864, t. 16, s. 460

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Eugeniusz Banaszczyk: Karuzela pod gwiazdami. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1967.
  • Balloons and Airships. W: David Mondey, Michael Taylor: The Guinness Book of Aircraft. Records Facts and Feats. Bath: The Bath Press, 1992, s. 16. ISBN 0-85112-514-X.
  • Bożena Frankowska: Encyklopedia teatru polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003. ISBN 83-01-14030-5.
  • Marek Waszkiel. Kinetozograficzny teatr Kuparenki. „Pamiętnik Teatralny”. 45 (117/178) (1996). s. 88-117. ISSN 0031-0522. 
  • Mila polska – historyczna miara długości. Wynosiła ona (w XVIII wieku) 7 wiorst czyli 7146 metrów a od 1819 roku – 8534,31 metra.Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Teatr Narodowy w Warszawie – najstarszy, obecnie istniejący, teatr w Polsce, założony w 1765 roku przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Pierwszy stały teatr na ziemiach polskich powstał 17 lat wcześniej w Białymstoku.
    Julian Tuwim (ur. 13 września 1894 w Łodzi, zm. 27 grudnia 1953 w Zakopanem) – polski poeta żydowskiego pochodzenia, pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek; jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Współzałożyciel kabaretu literackiego „Pod Picadorem” i grupy poetyckiej „Skamander”. Bliski współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej, niemieckiej oraz łaciny. Brat polskiej literatki i tłumaczki Ireny Tuwim, kuzyn aktora kabaretowego i piosenkarza Kazimierza „Lopka” Krukowskiego. Jego bratem stryjecznym był aktor Włodzimierz Boruński. Podpisywał się ponad czterdziestoma pseudonimami m.in. Oldlen, Tuvim, Schyzio Frenik, Wim, J. Wim, Pikador, Roch Pekiński.
    Krakowskie Przedmieście – jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic w Warszawie, stanowiąca północny odcinek Traktu Królewskiego, biegnący od Zamku Królewskiego na południe w kierunku Łazienek. Administracyjnie znajduje się w dzielnicy Śródmieście.
    Pałac Blanka – barokowy pałac wzniesiony w latach 1762–1764, znajdujący się przy ul. Senatorskiej 14 w Warszawie.
    Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) to język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, z czego około 17,25 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. język mołdawski), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).
    Kościół Bernardynek w Warszawie – nieistniejący kościół i klasztor bernardynek z XVI/XVII wieku, znajdujący się w Warszawie w miejscu, gdzie obecnie przebiega wylot Trasy W-Z.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.