• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Joga



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Darśana ( dewanagari दर्शन, hindi darśan, pali dassana) – sanskryckie słowo o bezpośrednich znaczeniach spojrzenie i pogląd, które służy do nazwania:Brahman (sanskryt ब्राह्मण) – w filozofii indyjskiej i hinduizmie bezosobowy aspekt Absolutu posiadający w pełni cechę wieczności (sat).
    Historia[ | edytuj kod]
    Pieczęć przedstawiająca proto-Śiwę w pozycji medytacyjnej

    Najstarsze ślady, utożsamiane przez naukowców z jogą, odnalezione zostały na stanowiskach archeologicznych związanych z pierwszymi miastami doliny Indusu. Należały one do rodzimej cywilizacji powstałej przed przybyciem indoeuropejskich Ariów, a ich największy rozkwit przypadał na lata 2300–1500 p.n.e.

    Prana (dewanagari प्राण , sansk. trl. prāṇāh) – w hinduizmie i teozofii siła życiowa utrzymująca przy życiu wszystkie istoty żywe, utożsamiana z oddechem. Bez upewnienia się, że całkowicie zanikła, lekarz hinduski nie może odłączyć nawet umarłej osoby od aparatury, która podtrzymywała życie.Wedy, Weda (dewanagari वेद , "wiedza"; podobieństwo tych słów wynika ze wspólnego językowego praprzodka indosłowiańskiego) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.

    Geneza[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Cywilizacja doliny Indusu.

    Odnalezione artefakty to przede wszystkim liczne terakotowe figurki imitujące ludzkie postacie w pozach, podobnych lub identycznych z asanami hathajogi. Jeżeli miały one rzeczywisty związek z praktykowaniem jogi, to ta musiała być mocno rozpowszechniona, ponieważ figurki odnajdywano zarówno w wielkich, bogato wyposażonych domach, jak i biednych chatach.

    Filozofia indyjska – filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w których zaznaczyły się indyjskie wpływy kulturowe (jak Azja Środkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powstała niezależnie od filozofii europejskiej i od filozofii chińskiej. Jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki mające na celu samodoskonalenie, stosowane zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).

    Jednak najbardziej znaczącym znaleziskiem świadczącym nie tylko o starożytności praktyk jogicznych, ale przede wszystkim o wybitnie indyjskim charakterze tej pierwszej na subkontynencie cywilizacji, jest terakotowa pieczęć z wizerunkiem tzw. proto-Śiwy. Już odkrywca tej i innych podobnych pieczęci, archeolog John H. Marshall nie miał wątpliwości, że rysunek przedstawia jogina. Prezentuje ona, otoczoną zwierzętami postać siedzącą w charakterystycznej pozycji medytacyjnej (bhadrāsana), co nasunęło przypuszczenie, że to wczesne wyobrażenie boga Śiwy, w tradycji hinduskiej pana dzikich zwierząt i jogina doskonałego.

    W ramach badań naukowych medycyny zachodniej podejmowano próby adaptacji hathajogi dla higieny fizycznej i jako ćwiczeń relaksacyjnych. Dotyczy to również autorów polskich. Niniejszy artykuł stanowi wybiórczy przegląd historyczno-geograficzny tego zagadnienia.Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pinyin lún huí, jap.: 輪廻 rinne) – w hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.

    Pomimo faktu, iż podobnych śladów jest znacznie więcej, nie odsłaniają one jednak okoliczności i przyczyn powstania samej praktyki. Pewną nadzieję na zmianę tej sytuacji, dają w miarę licznie odkrywane, ale wciąż nieodczytane, towarzyszące znaleziskom inskrypcje.

    Okres wedyjski[ | edytuj kod]

    Upadek pierwszej cywilizacji zbiegł się z przybyciem na subkontynent indoeuropejskich Ariów (Indoariowie). Początkowo zajęli oni tereny dzisiejszego Pendżabu i z biegiem czasu przesuwając się na wschód, dotarli ze swoim osadnictwem do żyznych terenów dorzeczy Gangesu i Jamuny. Proces ich asymilacji, niejednokrotnie rodzący konflikty pomiędzy przybyłymi koczownikami a rolniczymi tubylcami, opisany został w świętych księgach zwanych Wedami (słowo oznaczające tyle co „wiedza”). Indoariowie na przestrzeni wieków zaadaptowali wiele elementów rodzimej kultury i w nowych warunkach rozwinęli ją oraz wzbogacili o nowe elementy.

    Cywilizacja doliny Indusu, zwana także Kulturą Indusu, Cywilizacją Indusu-Saraswati, Kulturą harappańską, Kulturą Mohendżo-Daro itp. – pierwsza historyczna cywilizacja na obszarze subkontynentu indyjskiego, rozwijająca się w okresie 3300-1300 p.n.e. (w swej szczytowej formie 2600-1900 p.n.e.), w indyjskiej epoce brązu. Zajmowała obszar wielkości 650 tys. – 1,5 mln km² (według różnych źródeł) i była najrozleglejszą spośród czterech sobie współczesnych cywilizacji starożytności (Egiptu, Mezopotamii, Chin). Jej stanowiska rozmieszczone są na całym terytorium współczesnego Pakistanu, w północno-zachodnich Indiach (Dżammu i Kaszmir, Radżastan, Gudżarat, Maharasztra, Hariana, Pendżab) oraz we wschodnim Afganistanie. Pierwszego (przypadkowego) odkrycia związanego z jej historią dokonano w 1826 roku. Archeologami, którzy prowadzili dotyczące jej badania, byli m.in.: Alexander Cunningham, John Marshall, Mortimer Wheeler, George Dales, Jonathan M. Kenoyer oraz Richard Meadow. Dotychczas odkryto 1500-2600 (według różnych źródeł) stanowisk archeologicznych, przypisywanych tej cywilizacji, spośród których jedynie 2% zostało gruntownie przebadanych. Główne z nich to: Amri, Balakot, Banawali, Bhagatrav, Chanhudaro, Daimabad, Dholavira, Dwarka (Dvaraka), Ganweriwala (Ganeriwala), Gola Dhoro, Harappa, Kot Bala, Kot Diji, Kalibangan, Lakhmirwala, Lothal, Mohendżo-Daro, Nausharo, Pir Shah Jurio, Pirak, Rakhigarhi, Rangpur, Rehman Dheri, Rojdi, Rupnagar, Shortugai, Sokhta Koh, Sothi, Sutkagen Dor (Sutkagan Dor) itd.Wyzwolenie – stan będący celem rozwoju duchowego w tych tradycjach hinduistycznych, które dążą do uwolnienia od cykliczności sansary, prawa karmana zmuszającego do ponownej inkarnacji na Ziemi i doświadczanego tutaj cierpienia materialnej egzystencji (uwięzienia jaźni w materii). Stan ten można określać jako przejście ponad uwikłania w nierzeczywistość i iluzje maji lub prakryti. Osiągnięcie wyzwolenia przez hinduistę jest równoznaczne z przekroczeniem kondycji inkarnowanej istoty ludzkiej i uzyskaniem innej (doskonalszej jakościowo) relacji z religijnym ideałem . Wiedzę :

    Wybitny, rumuński indolog i religioznawca Mircea Eliade dostrzegł w tym procesie charakterystyczne dla późniejszego hinduizmu, ścieranie się przeciwstawnych dążeń: osobistego doświadczenia sacrum oraz rytualizmu i metafizyki. Ta pierwsza tendencja miała być reprezentowana przez jogę, dzięki której adept poznając siebie zyskiwał znacznie lepsze rozumienie otaczającego go świata i przez to niemal „magiczne” jego opanowanie.

    Swami – w hinduizmie tytuł honorowy. Najczęściej nadawany niektórym mnichom na znak przynależności do zakonu. Tytuł swami najczęściej odnosi się do ascetów zrzeszonych w daśanamisampradaja .Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

    Joga w Wedach wspominana jest wielokrotnie, a jej podstaw filozoficznych (joga-darśana i sankhja) doszukiwać się można w hymnie 129, mandali X Rygwedy (wątek kosmogoniczny). Wątki ekstatyczne, świadczące według badaczy o jej możliwych szamańskich korzeniach, opisane są w hymnie 136 (Keśinsūkta – Hymn o długowłosym joginie). Pranie (tchnieniu życiowemu) poświęcony jest cały hymn 4. Atharwawedy.

    B.K.S. Iyengar (Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar, kannada ಬೆಳ್ಳೂರ್ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಸುಂದರರಾಜ ಐಯಂಗಾರ್ , dewanagari बी.के.एस. अयंगार) (ur. 14 grudnia 1918 w Belur) – twórca jogi iyengarowskiej, jeden z największych współczesnych autorytetów w hatha-jodze. Uczeń "ojca współczesnej hathajogi" - Śri Tirumalai Krishnamacharyi.Pranajama – w praktykach jogi technika opanowania oddechu, mająca na celu jego maksymalne spowolnienie i zrytmizowanie. Oddech podzielony jest na trzy fazy: puraka (głęboki wdech), rećaka (wydech) oraz kumbhaka (wstrzymanie oddechu po wdechu lub wydechu). W ośmioczłonowej klasycznej jodze indyjskiej pranajama stanowi kolejny człon po asanie. Pranajama stanowi również istotną część praktyki hathajogi. Celem ćwiczeń oddechowych jest usunięcie przeszkód pojawiających się na drodze poznania. Spowalniając oddech, jogin może z pełną świadomością wniknąć w pewne stany świadomości, które podczas zwykłego czuwania są dla świadomości niedostępne, np. w stan marzeń sennych (skr.: svapna). Zgodnie z zaleceniami traktatu Hathajogapradipika, ćwiczenia oddechowe należy wykonywać cztery razy na dobę, za każdym razem 80 cykli oddechów. Odpowiednie asany to siddhāsana, vīrāsana, padmāsana i baddhakoṇāsana.

    Okres przedklasyczny[ | edytuj kod]

    Upaniszady[ | edytuj kod]

    Współcześnie dominuje pogląd, iż Upaniszady (sanskryt उपनिषद्) były odpowiedzią na nadmierne zrytualizowanie braminizmu, spowodowane przeświadczeniem dziedzicznych kapłanów o możliwości bezpośredniego wpływania na bogów poprzez ofiarę. Wierni którym nie wystarczały skomplikowane i mało zrozumiałe praktyki zaczęli poszukiwać innych metod osobistego kontaktu z bóstwem. I tak ok. VIII wieku p.n.e. narodziła się podstawowa dla wszystkich nurtów późniejszej filozofii indyjskiej relacja brahmana (absolut) z atmanem (dusza osobowa).

    Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.

    W nowej sytuacji najwyższa rzeczywistość (brahman) miała być ostatecznym celem dla każdego praktykującego, a uświadomienie sobie tożsamości z nim (atman) wyzwoleniem („ta oto dusza-atman to brahman”; Brihadaranjaka IV.4.5). Te praktyczne rozważania, mające pomóc w medytacji, wywarły istotny wpływ na jogę, bowiem według autorów Upaniszad, wiedzy o atmanie nie można przyswoić inaczej jak tylko poprzez powściągnięcie zmysłów i uspokojenie umysłu.

    Atharwaweda – jedna z czterech sanhit (zbiorów) wchodzących w skład Wed, zawiera głównie teksty magiczne (formuły magiczne, zaklęcia i egzorcyzmy) związane przede wszystkim z rytuałami domowymi (głównie odnoszącymi się do ogniska domowego).Sadhana ( dosłownie środki realizacji ) – w religiach dharmicznych to zbiór indywidualnych praktyk duchowych aspiranta, które mogą obejmować :

    W Upaniszadach znajduje się 20 tekstów o tematyce jogicznej (tzw. jogaupaniszady).

    10. Kiedy pięć zmysłów poznania, a z nimi umysł, zatrzyma się i rozum już więcej nie działa, o tym powiadają, że jest najwyższą drogą.
    11. Droga ta uważana jest za jogę, stałe powstrzymanie zmysłów, wtedy staje się nierozproszony, to joga zaprawdę jest początkiem i końcem.

    Jogaupaniszady,

    Bhagawadgita[ | edytuj kod]

    Bhagawadgita została napisana ok. III wieku p.n.e. i jest pierwszym w historii traktatem w całości poświęconym jodze. Dzieło ma charakter dydaktyczny i stanowi dialog pomiędzy awatarem Wisznu Kryszną, a Ardźuną przywódcą armii, która ma za chwilę stoczyć bitwę. Pełen wątpliwości nad sensem niepotrzebnego przelewu krwi, Ardźuna wdaje się w etyczny dyskurs z powożącym jego rydwanem Kryszną.

    Tapas – w sanskrycie dosłownie "żar", w religii wedyjskiej typ bardzo archaicznej praktyki ascetycznej polegającej na wznieceniu "wewnętrznego ognia" . Tapas pojmowano trojako, jako posty, kontrolę oddychania i recytację wedyjskich hymnów .Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W Bhagawadgicie przedstawione zostały wszystkie główne nurty jogi: buddhijoga – joga rozumu, dźńanajoga – joga wiedzy, karmajoga – joga czynu, bhaktijoga – joga miłości i pobożności, dhjanajoga – joga medytacji oraz sannjasajoga – joga wyrzeczenia. Wszystkie można sprowadzić do trzech głównych kierunków: karma, dżńana i bhaktijogi, utożsamianych z głównymi przejawami aktywności człowieka – działaniem, myśleniem i emocjami. Jednym z najważniejszych przekazów traktatu jest informacja o ogólnodostępności praktyk jogicznych i możliwość osiągnięcia wyzwolenia na różne sposoby.

    Ariowie (albo Indo-Irańczycy) – odłam ludów indoeuropejskich, który w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii.Samādhi (nie mylić z mahasamadhi) (skt समाधि, chiń. sanmade 三摩提 lub sanmei 三昧, kor. samadi 사마디 lub sammae 삼매, jap. さんまい, wiet. tam-ma-địa) — w religiach dharmicznych oznacza medytacyjne pochłonięcie, stan osiągany dzięki wytrwałej praktyce medytacji (np. zazen lub innej), polegający na głębokiej koncentracji niezakłóconej zewnętrznymi bodźcami. Samadhi nie polega na izolacji od świata, tylko na takim zjednoczeniu z nim, które wolne jest od lgnięcia do zjawisk.

    Joga klasyczna[ | edytuj kod]

    To kulminacyjny etap rozwoju jogi, w którym różne, rozwijane przez setki lat techniki zostały skodyfikowane i uporządkowane. Dokonał tego niejaki Patańdżali ok. II wieku n.e. (kwestia daty jest wciąż dyskutowana), dzięki czemu powstał model praktyki uniwersalnej, ujętej w zwarty system filozoficzny. Na jego traktat Jogasutry składa się 195 zwięzłych aforyzmów (sutr) zebranych w cztery części, Samādhipāda (o samadhi, skupieniu), Sādhanapāda (o sadhanie, ścieżce jogi), Vibhūtipāda (o wibhuti, nadludzkich mocach), Kaivalyapāda (o kaiwalji, absolutnej wolności).

    Ahimsa (dewanagari अहिंसा trl. ahiṃsā – "niekrzywdzenie", "niestosowanie przemocy"; chiń. 不害 buhai; kor. salsaeng kye; jap. setsujō kai) – zasada moralna obecna w hinduizmie, buddyzmie, a przede wszystkim w dżinizmie, która nakazuje poszanowanie wszelkiego życia, zaleca niezabijanie i niezadawanie obrażeń cielesnych żadnym istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dżinizmie także roślinom i Ziemi. Częścią tej zasady jest unikanie wszelkiej przemocy słownej i fizycznej, choć ahimsa uznaje prawo do działania w samoobronie, gdy zajdzie taka potrzeba. Zasada "ahimsa" wiąże się ściśle z przekonaniem, że przemoc wszelkiego rodzaju rodzi negatywne konsekwencje karmiczne.Sankhja – dualistyczny, ortodoksyjny, to znaczy uznający autorytet wed system filozofii indyjskiej. Według Sankhji świat powstał w wyniku współdziałania dwóch zasad: ducha - purusza i materii - prakryti Istotą jak każdego klasycznego systemu indyjskiego jest nauka o wyzwoleniu. Kierunek ten określa kondycje człowieka i naucza w jaki sposób zdobyć zrozumienie wyzwalające.

    Forma zapisu miała za zadanie ułatwienie zapamiętania nauk oraz przeszkodzenie w ich zrozumieniu osobom postronnym. Ta swoista hermetyczność przyczyniła się do powstania w okresie późniejszym wielu komentarzy, z których pierwszy datowany na VI wiek przypisuje się Wjasie.

    Joga klasyczna zwana jest również jogą królewską (rajayoga). Zabieg ten miał najprawdopodobniej za zadanie wykazanie domniemanej wyższości praktyki soteriologicznej (prowadzącej do wyzwolenia) i podejmowanej przez osoby gotowe na wyrzeczenie się świata, nad hathajogą, której praktyka takich wyrzeczeń nie wymaga. Inna z nazw asztangajoga (astāngayoga) oznacza jogę ośmioczłonową, tzn. składającą się z ośmiu etapów prowadzących do wyzwolenia:

    Prakryti ( pra - przed + kr - tworzyć, produkować, ang. Prakrti ) – oznacza początkową, pierwotną substancję stworzenia (natura). W hinduizmie występuje obok puruszy – tego, kto raduje się tą naturą.Kundalinijoga – jeden z najbardziej tajemnych i ezoterycznych systemów rozwoju i doskonalenia duchowego wywodzący się z obszaru kulturowego Indii. Kundalinijoga to tantryczna metoda jogi, polegająca na umiejętnym pobudzaniu ognistej w swej naturze, siły życia drzemiącej u podstawy kręgosłupa.
    poznanie zewnętrzne: 1. przykazania moralne i etyczne (yama): 1. niekrzywdzenie (ahimsa), 2. prawda (satya),3. powstrzymanie się od kradzieży (asteya),4. powściągliwość (brahmacarya), 5. niepożądanie cudzych dóbr (aparigraha). 2. zasady postępowania (niyama): 1. czystość (śauca), 2. zadowolenie (santoṣa), 3. gorliwy wysiłek (tapas), 4. studiowanie Wed (svadhyaya), 5. skupienie na Bogu (iśvarapranidhana). 3. postawy ciała (asany). Niekoniecznie musi być to pozycja lotosu, chodzi o to, by ciało nie stanowiło przeszkody. poznanie wewnętrzne: 4. rytmiczna kontrola oddechu (pranajama). Oddech jest związany z Praną, ale Pranajama nie jest ćwiczeniem oddechowym, jego celem jest powściąganie umysłu. 5. powściągnięcie zmysłów (pratyahara). Przecięcie kontaktu ze światem zmysłowym. 6. koncentracja (dharana) poznanie duchowe: 7. medytacja (dhyana) 8. połączenie niższej i wyższej jaźni – skupienie (samadhi).

    Joga postklasyczna[ | edytuj kod]

    W okresie następującym po skodyfikowaniu jogadarśany miało miejsce utworzenie formacji swamich i sadhu, którzy szeroko stosowali i popularyzowali techniki jogi. Na znaczeniu zyskały też alternatywne odmiany tradycji medytacyjnych, np. kundalinijoga i bhaktijoga.

    Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się w II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahāyāny, w której ideałami były postawa bodhisattwy, który rozwija miłujące współczucie (skt. bodhiczitta) dla pożytku wszystkich istot oraz zrozumienie natury rzeczywistości siunjata i wiedzy o naturze Buddy. Wadżrajana to system tantr umożliwiający bezpośrednie doświadczenie natury rzeczywistości, na temat której tylko "wnioskuje się" (według tzw. prawomocnego poznawania, sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.Dźńanajoga – odmiana jogi, uważająca za nadrzędny cel na zdobycie dźńany, transcendentalnego poznania. Opiera się zarówno na poznaniu intelektualnym (wiweka), jak i na wglądzie intuicyjnym, możliwym do osiągnięcia dzięki różnym praktykom medytacyjnym.

    Jeden z najważniejszych traktatów jogoicznych z XIV wieku Hathajogapradipika (sanskryt हठयोगप्रदिपिका), której autor Swatmaramy powołuje się na przekaz wielu joginów, jest całkowicie poświęcony hathajodze. Stanowi zbiór prawie 400 dwuwierszy, w których formułuje zasady jej praktyki, a w tym zalecenia sposobu mieszkania, zachowań, diety, i ćwiczeń: pozycji ciała (asana), oddechowych (pranajama) i sposoby oczyszczania (śodhana).

    Autorytet (łac. auctoritas - powaga, znaczenie) – pojęcie mające kilka odmiennych, choć nakładających się często znaczeń.Bhaktijoga – określenie duchowej praktyki z kręgu hinduizmu (m.in. wisznuizmu) polegające na rozwijaniu miłosnego związku (bhakti) z Bogiem.

    Doktryna[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Sankhja.

    Joga jest przede wszystkim praktycznym zestawem dyscyplin, mających w założeniu doprowadzić adepta do rozpoznania natury rzeczywistości. Ma ona charakter empiryczny, co oznacza, że praktyka medytacyjna skutkuje konkretnym doświadczeniem, które gromadzone przez kolejne pokolenia, posłużyło za podbudowę dla części filozoficznej.

    Soteriologia (z gr. σωτηρ soter – zbawca, λόγος logos - słowo) – dział teologii chrześcijańskiej (w katolicyzmie dział teologii dogmatycznej), którego przedmiotem jest zbawienie oraz Jezus Chrystus jako Zbawca.Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Elementem charakterystycznym jej doktryny jest prawo karmana oraz związane z tym nakierowanie praktykującego na wyzwolenie z cyklu wcieleń.

    Ze względu na fakt, iż joga klasyczna uznaje autorytet hinduskich Wed, oba te systemy wzajemnie na siebie oddziałują. Najstarsze wątki z których czerpie sankhja (aspekt filozoficzny jogi) odnaleźć można w Rygwedzie w postaci hymnu nr 129 (X mandala), opisującego stan sprzed powstania wszechświata. W obrębie nauczania tej szkoły wyłonienie się rzeczywistości z pierwotnej toni nastąpiło w wyniku uzewnętrznienia się pożądania zmierzającego do aktu samopoznania. Miało to doprowadzić do pierwszego rozróżnienia na poznającego i przedmiot poznania, a co za tym idzie utraty pierwotnej jedności.

    Kosmogonia, z gr. κόσμος, kósmos (wszechświat, także ład, porządek) oraz gónos (pochodzenie) – mitologiczne, religijne lub filozoficzne wyobrażenie o pochodzeniu świata – opowieść danej kultury o własnych korzeniach, jej mit o stworzeniu.Rigweda (ऋग्वेद) – jedna z sanhit (zbiorów) wchodząca w skład Wed, najstarszy zabytek literacki indoaryjski, niejednolity treściowo i chronologicznie.

    W takim ujęciu na rzeczywistość składają się jaźń (podmiot), zwana puruszą rozumiana jako czysta, nieporuszona świadomość oraz materia prakriti (przedmiot) charakteryzująca się aktywnością i zmiennością. Różnorodność form materialnych prakriti uzewnętrznia się w postaci trzech gun (przejawy) i dwudziestu czterech tattw (subtelności). W momencie, w którym purusza, dla której stanem naturalnym jest nieporuszoność, utożsamia się ze zmiennością i doznaniami prakriti, pojawia się przyczynowo-skutkowe działanie sansary. W tej sytuacji wyzwolenie rozumiane będzie jako odwrócenie modelu kosmogonicznego i poprzez ujarzmienie zjawisk świadomości powrót do stanu pierwotnej jedności.

    Jogasutry ( dewanagari योगसूत्र , trl. Yogasūtra) – traktat przedstawiający jogadarśanę w formie 195 zwięzłych aforyzmów, który ujmuje nauczanie metod jogicznych praktyk w cztery rozdziały (pāda) o coraz większym stopniu trudności. Autorem jest starożytny indyjski mędrzec Ryszi Patańdźali ( trl. Pātañjali). Księga ta wykorzystywana jest w nauczaniu większości odmian jogi.Karmajoga (sanskryt: "joga działania") – jedna ze najważniejszych ścieżek indyjskiej jogi, polegająca na dążeniu do wyzwolenia poprzez bezinteresowne działanie. Opiera się głównie na zasadach wyłożonych przez Krysznę w Bhagawadgicie.

    Praktyka[ | edytuj kod]

    Wyzwolenie najdobitniej definiuje Wjasa w komentarzach do Jogasutr Patandżalego porównując je do aktu uzdrawiania. I tak jak medycyna zajmuje się chorobą, przyczyną choroby, zdrowiem (stanem pożądanym) i powrotem do niego (leczeniem), joga analogicznie zajmuje się sansarą, jej przyczyną, wyzwoleniem i drogą do niego (Jogabhaszja II.15). W praktyce jogi klasycznej przeplata się wiele wątków, ale wszystkie one prowadzą do jednego. W Jogasutrach dwa są szczególnie wyraźne: poznanie i powstrzymanie:

    Dhjana (dewanagari ध्यान , trl. dhyāna, pali jhana wym. [dżana], chiński 禪 chán, koreański sŏn 선, japoński zen, wietnamski thiền) – hinduistyczna oraz buddyjska praktyka medytacyjna, skupienie.Patandźali (dewanagari पतञ्जलि, transliteracja Patañjāli, ang. Patanjali) – indyjski filozof z ok. II w. p.n.e., jogin, gramatyk sanskrytu, autor jednego z najważniejszych traktatów na temat jogi jakim są Jogasutry (Yogasūtra), a także prawdopodobnie Mahābhāṣyi, wielkiego komentarza do gramatyki Paniniego Aṣṭādhyāyī. Hinduska tradycja uważa go za inkarnację Śeszy i przypisuje dzieło zapoczątkowania systemu jogi.
  • Joga z powściągnięciem
  • 5 aktywności umysłu, które należy powściągnąć 1. właściwe poznanie (pramana), 2. błędne poznanie (viparyaya), 3. fantazjowanie (vikalpa), 4. sen głęboki (nidra), 5. przypomnienie (smryti). sposoby powściągnięcia umysłu 1. stale i zdecydowane studia i praktykę (abhyasa), 2. brak ziemskich pragnień (vairagya), dzięki której umysł pozbawiony zostaje wszelkich podpór, na których mógłby się oprzeć. praktyki które uspakajają umysł 1. skupienie na Bogu (isvarapranidhana), 2. kontrola oddechu (pranajama), 3. miłość (maitri), 4. współczucie (karuna), 5. zadowolenie (mudita), 6. niezważanie (upeksa).

    Inne wątki mówią o przebiegu praktyki:

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Bengaluru (hindi बेंगलूरु , trb.: Bengaluru, trl.: Beṁgalūru; kannada ಬೆಂಗಳೂರು; ang. Bangalore) – trzecie co do wielkości miasto i piąta aglomeracja w Indiach – 8,7 mln (2011) mieszkańców. Położenie miasta na płaskowyżu Dekan (950 m n.p.m.) zapewnia mu łagodny klimat, a leży w strefie tropikalnego klimatu sawann (klasyfikacja Köppena – Aw). Miasto znajduje się czterysta km na zachód od Ćennaju (Madrasu).
  • Kierunek praktyki
  • Początkiem jogi, zwanym ogólnie krijajogą (nie mylić ze ścieżką: krijajoga) jest: 1. gorliwy wysiłek (tapas), 2. studiowania Wed (svadhyaya), 3. skupieniu na Bogu (iśvarapranidhana).
    Zajęcia jogi
  • Stopniowanie zaawansowania
  • ćwiczenia ze świadomością (samprajnatasamadhi) – 4 stopnie zatopienia: 1. z przewagą rozmyślania (vitarka), 2. zanika rozmyślanie, a jego miejsce zajmuje rozważanie (vicara), 3. nie istnieje już rozmyślanie, a ćwiczącego opanowuje błogość (ananda), 4. istnieje jedynie czysta świadomość „jestem” ćwiczenie bez świadomości (asamprajnatasamadhi) przynosi wyzwolenie.

    Joga we współczesnym świecie zachodnim[ | edytuj kod]

    Współcześnie joga w swoich różnorodnych odmianach przeniknęła do świata zachodniego. Od zabarwionych religijnie (np. wadżrajana), przez medytację transcendentalną, krijajogę, Art of living, hathajogę (np. według kursów B.K.S. Iyengara) do jogi w medycynie i fitness.

    Jaźń - jest osią, wokół której organizuje się struktura psychiczna człowieka. Jest odpowiedzialna za przepływ informacji z części świadomej do nieświadomej i odwrotnie. Pełni funkcję integrującą. Celem Jaźni jest własne urzeczywistnienie w procesie teleologicznym (celowościowym), ale w trakcie rozwoju jednostki elementem pośredniczącym na tej drodze jest wytworzenie "ja" (czyli ego).Purusza ( dewanagari पुरुष , ang. Purusha ) – w hinduizmie ten, kto kontroluje i raduje się prakryti (naturą), czyli inaczej Iśwara – znawca, który kontroluje zarówno naturę materialną, Maję, jak i duszę indywidualną Dźiwę oraz panuje nad nimi.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ardźuna – (Devanagari: अर्जुन), jeden z bohaterów eposu Mahabharata, wielki bohater Bhagawad Gity, niebiański łucznik, przyjaciel Kryszny i jego towarzysz na polu bitwy Kurukszetra. Jeden z pięciu braci Pandawów, syn Kunti i Pandu otrzymany od króla bogów Indry.
    Jogopaniszad (trl. Yogopaniṣad, Joga Upaniszady) – grupa upaniszad powstałych w większości w XIV i XV wieku o tematyce jogicznej.
    Medytacja transcendentalna (ang. Transcendental Meditation, TM) – oparta na mantrach technika medytacyjna i związany z nią ruch duchowy zapoczątkowany przez Maharishiego Mahesha Yogiego w latach sześćdziesiątych XX w.
    Atman (dewanagari आत्म‍ , sanskr. oddech, आत्मा ) – to w hinduizmie określenie duszy rozumianej jako indywidualna jaźń, obecna w każdej żywej istocie. Atman wciela się w kolejnych żywotach (idea reinkarnacji) w kolejne ciała, podlegając prawu karmy. Pierwsze wzmianki o atmanie znaleźć można już w Upaniszadach
    Asana (dewanagari योगासन, transliteracja yogāsana) – dosłownie: "siedzenie". Pojęcie używane w dwóch znaczeniach:
    Tattwa – ewolut prakryti lub śakti , pierwiastek rzeczywistości , kategoria ontyczna w filozofii indyjskiej. Każda z tattw jest emisją poprzedniej i przyczyną kolejnej, coraz mniej subtelnej formy.
    Kryszna (dewanagari कृष्ण, trl. kṛṣṇa, ang. Krishna ) – Bóg w hinduizmie. W Bhagawadgicie opisany jest jako Najwyższa Istota i Najwyższy Bóg. Kryszna i związane z nim opowieści pojawiają się w wielu filozoficznych i teologicznych dziełach hinduizmu. Chociaż te opisy różnią się szczegółami, związanymi z daną tradycją, to zasadnicza charakterystyka jest zawsze taka sama. Opisuje ona boskie wcielenie (inkarnację), pasterskie dzieciństwo i młodość, a następnie bohaterskiego wojownika i nauczyciela. Ogromna popularność Kryszny w Indiach spowodowała, że także różne niehinduistyczne religie, pochodzące z Indii, znają to imię.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.068 sek.