• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jeziorak

    Przeczytaj także...
    Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego – powstały w roku 1993 park krajobrazowy położony na pograniczu województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego. Obejmuje najcenniejszy pod względem przyrodniczym obszar Pojezierza Iławskiego, w tym jezioro Jeziorak (najdłuższe w Polsce – 27,5 km) oraz Jezioro Jasne (o wyjątkowo czystej toni – przezroczystość wody do 15 m). W granicach parku i jego otuliny znajdują się 43 zbiorniki jeziorne o łącznej powierzchni 6003 ha. Jeziorność parku wynosi zatem 27%. Park obejmuje tereny charakterystyczne dla młodego krajobrazu polodowcowego. Licznie reprezentowane są tu takie formy krajobrazu polodowcowego jak pagórki moreny czołowej, morenę denną, pola sandrowe czy wypełnione wodami jezior zagłębienia po martwym lodzie.Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – polska organizacja skupiająca ratowników wodnych. WOPR jest specjalistycznym stowarzyszeniem o zasięgu ogólnokrajowym, powstałym na podstawie zarządzenia nr 74 Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej z dnia 11 kwietnia 1962 roku, uzyskało osobowość prawną 9 października 1967 roku na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zostało włączone do systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego ustawą z dnia 8 września 2006 roku.
    Wielki Bukowiec (niem. Bukowitzwerder) – druga co do wielkości (po Wielkiej Żuławie, przed Zielonym Ostrowem) wyspa na jeziorze Jeziorak położona w jego środkowej części w pobliżu miejscowości Wieprz.
    Jezioro Jeziorak2.JPG

    Jeziorak (dawniej Gizerek Jezierzyce, niem. Geserich See) – jezioro rynnowe położone w północno-wschodniej Polsce w obrębie Pojezierza Iławskiego. Jeziorak jest najdłuższym oraz szóstym pod względem powierzchni jeziorem w Polsce. W jego obrębie działa Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w Iławie.

    Jezioro Płaskie – północno-zachodnia część jeziora Jeziorak. Położone na Pojezierzu Iławskim w gminie Zalewo, w dorzeczu Iławki, w obrębie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego.Polajny (niem. Paulehnen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

    W 1304 r. w dokumentach Jeziorak wymieniany jest pod nazwą Geyserich, a w 1346 r. – "Geyzerich". Nazwa wywodzi się z języka pruskiego od słowa geeysa – czapla. Pierwotna nazwa brzmiałaby więc Jezioro Czaple. Jedna z wysp jeziora zachowała nazwę "Czaplak" (niem. Czaplakwerde).

    Na Jezioraku znajduje się wiele zatok, półwyspów i 16 wysp, a największe z nich to Wielki Ostrów (Wielka Żuława) i Wielki Bukowiec. Jezioro połączone jest z Kanałem Elbląskim. Brzegi jeziora są zalesione – północne wysokim drzewostanem, a południowe niskim. Nad Jeziorakiem leży miasto Iława.

    Zielony Ostrów − wyspa na jeziorze Jeziorak. Jest to trzecia wyspa pod względem wielkości (Za Wielką Żuławą i Wielkim Bukowcem) na tym jeziorze. Na tej wyspie jest organizowany obóz Wyspa. Wyspa jest też znana pod nazwami Wyspa Łąkowa (od łąki, która znajduje się w środku wyspy) i Krowia Wyspa (od krów, które się tam kiedyś pasły). Wyspa w połowie należy do osoby prywatnej.Obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO; ang. SPA - Special Protection Area) – obszar wyznaczony do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju.

    Jezioro o nazwie Jeziorak jest również miejscem akcji książki: "Nowe przygody Pana Samochodzika", gdzie tytułowy bohater szuka skarbów zrabowanych podczas II wojny światowej.

    Ukształtowanie Jezioraka[]

    Oś wąskiego, rynnowego jeziora biegnie z północy na południe, w środkowej części łamiąc się i zmieniając kierunek na południowy wschód, a potem na południowy zachód. W części środkowej Jeziorak rozszerza się; tu leży kilka wysp. Na wysokości wsi Siemiany wybiega na północny wschód zatoka Kraga, która przez jezioro Dauby łączy Jeziorak z Kanałem Elbląskim. Do zachodniego brzegu wpada strumyk z jeziora Urowiec, a nieco wyżej przesmyk wiedzie do jeziora Płaskiego. Główny akwen biegnie dalej ku północy i dzieli się na dwie zatoki: wschodnią ślepą i zachodnią połączoną kanałem z jeziorem Ewingi. Z południowego krańca Jezioraka wypływa rzeka Iławka, tutaj też leży jedna z największych wysp śródlądowych – Wielka Żuława (82,4 ha) i wejście do kanału łączącego Jeziorak z Jeziorakiem Małym w Iławie. Brzegi Jezioraka są przeważnie wysokie i strome. Zachodni brzeg i środkowa część brzegu wschodniego przylegają do wielkich kompleksów leśnych. Resztę obrzeży pokrywają pola, łąki i mniejsze kępy lasu.

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Czaplak - trzecia co do wielkości wyspa na jeziorze Jeziorak (po Wielkiej Żuławie i Bukowcu), prawnie chronioną jako użytek ekologiczny. Położona jest w północnej części jeziora, w pobliżu wsi Matyty.

    Ochrona przyrody[]

    Jezioro znajduje się na terenie następujących powierzchniowych form ochrony przyrody:

  • Lasy Iławskie (PLB280005) OSO
  • Ostoja Iławska (PLH280053) SOO
  • Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
  • Mapa Małego Jezioraka w Iławie
    Konturowa Mapa Jeziora Jeziorak

         Jeziorak

         Mały Jeziorak

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

         Jezioro Płaskie

         Zatoka Widłągi – - – granice administracyjne Iławy

    Wyspy[]

  • Wielka Żuława
  • Wielki Bukowiec
  • Zielony Ostrów (wyspa Łąkowa)
  • Kobiecy Ostrów, Rajka (niem. Liebes Insel) wysepka na północnej części Jezioraka, przy wyspie Czaplak
  • Lipowy Ostrów, zwana Lipowcem lub Owczą
  • Rybackie Kępy
  • Wyspy Gierczak
  • Czaplak (niem. Czalakwerder, Kranichwerder) wyspa na północnej części Jezioraka
  • Wyspa Kępka (niem. Caprera Insel) wysepka na północnej części Jezioraka, na wschód od wyspy Czaplak
  • Wyspa Polajńska, Polajńska Kępa (niem. Heuwerder) wysepka na północnej odnodze Jezioraka, na południowy zachód od przysiółka Polajny
  • inne nazwy wysp według Leydinga

    Wielka Żuława, (także: Żuława Wielka, Wielki Ostrów, niem. - Groß Werder) - największa wyspa na jeziorze Jeziorak o powierzchni 82,4 ha, administracyjnie należąca do Iławy. Znajduje się na niej kilka ośrodków wypoczynkowych.Ewingi (Jezioro Zalewskie, niem. Ewing See) – jezioro morenowe położone jest na Pojezierzu Iławskim w województwie warmińsko-mazurskim w dorzeczu rzeki Iławki, w zlewni rzeki Drwęcy. Jezioro jest płytkie, zamulone, brzegi wokół niego niskie, słabo rozwinięte, podmokłe i porośnięte trzcinami. W kwietniu 2013 roku została oddana do użytku nowoczesna, ekologiczna mini przystań żeglarska, przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych.
  • Kuklina (niem. Lerchen Insel) wysepka na północnej części Jezioraka, za zachód od przysiółka Polajny
  • Przypisy

    1. G. Leygind "Nazwy fizjograficzne. W: Morąg – z dziejów miasta i powiatu. Pojezierze, Olsztyn 1973
    2. Jezierzyce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.
    3. G. Morąg – z dziejów miasta i powiatu. Pojezierze, Olsztyn 1973, str.: 41.
    4. Geoserwis GDOŚ. [dostęp 26-11-2013].

    Linki zewnętrzne[]

  • Wyspy i kępy Jezioraka - Piotr Salecki

  • Nowe przygody Pana Samochodzika (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i Kapitan Nemo) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1970. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki - detektywa noszącego to przezwisko.Kanał Elbląski (niem. Oberländischer Kanal, pol. Kanał Oberlandzki) – żeglowna droga wodna na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Kanał bywa błędnie nazywany Kanałem Elbląsko-Ostródzkim lub Kanałem Ostródzko-Elbląskim. W 1978 fragment kanału został uznany za zabytek techniki, natomiast Rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 14 stycznia 2011 został uznany za pomnik historii. Kanał Elbląski w 2007 r. w plebiscycie „Rzeczpospolitej” został uznany za jeden z siedmiu cudów Polski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Specjalny obszar ochrony siedlisk (SOOS) – obszar utworzony w celu ochrony siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej. Obszar ten w swoim regionie biogeograficznym w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego.
    Iławka – rzeka wypływająca z jeziora Jeziorak na terenie miasta Iława. Przepływa przez Jezioro Iławskie, a uchodzi do rzeki Drwęcy.
    Siemiany (niem. Schwalgendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława. Położone nad najdłuższym w Polsce jeziorem Jeziorak. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Czaplowate (Ardeidae) – rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes). Do 2008 roku czaplowate umieszczane były w rzędzie bocianowych lecz badania genetyczne zasugerowały że rodzina ta jest bliżej spokrewniona z pelikanowymi. Obejmuje gatunki zamieszkujące niemal cały świat, choć z przewagą strefy klimatów ciepłych. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
    Dauby (Dubno, niem. Duben See) - płytkie jezioro położone między wsiami: Boreczno, Duba i Mozgowo, znajdujące się w systemie Kanału Iławskiego, w sąsiedztwie Jezioraka. Długość linii brzegowej wynosi 4500 m. Do jeziora w części północnej i zachodniej wpadają dwa niewielkie strumienie, w części wschodniej - Kanał Iławski. W części południowej wypływa Kanał Elbląski, niosący wody do jeziora Jeziorak. Jezioro Dauby należny do systemu jezior zachodniego odgałęzienia Kanału Elbląskiego.
    Pojezierze Iławskie (314.9) – makroregion geograficzny w północno-wschodniej Polsce. Leży między Wisłą, Osą, Drwęcą i Pasłęką. Powierzchnia – około 4230 km².

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.