• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jeziora humotroficzne

    Przeczytaj także...
    Jezioro dystroficzne – w typologii jezior, jezioro, w którym produkcja oparta jest w większości na materii allochtonicznej, a więc niska jest produkcja pierwotna. W odróżnieniu od typowych jezior oligotroficznych, które też charakteryzują się małą produkcją pierwotną, ilość węgla organicznego jest jednak duża. Definicję tę spełniają m.in. jeziora saprotroficzne, ale najczęściej pojęcie jezioro dystroficzne utożsamiane jest z jeziorem polihumusowym. Są to więc najczęściej zbiorniki śródbagienne charakteryzujące się dużą zawartością kwasów humusowych, torfu lub butwiny (nadającego im kwaśny odczyn i zabarwienie żółte lub brunatne) i niską produktywnością biologiczną. Ponieważ pojęcie dystrofii jest nieścisłe – może obejmować zarówno jeziora skądinąd oligotoficzne, jak i jeziora eutroficzne, niektórzy propagują uściślenie nazwy jezior zawierających duże ilości substancji humusowych jako jeziora humotroficzne (analogicznie do nazw typu jezioro syderotroficzne, jezioro słone, które podkreślają jeden czynnik kluczowy dla produktywności zbiornika modyfikujący trofię wynikającą z zawartości biogenów).Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.
    Nymfeidy (nimfeidy) – forma życiowa hydrofitów (roślin wodnych). Są to zakorzenione rośliny o łodydze prostej lub słabo rozgałęzionej i posiadające duże liście pływające. Pojęcie nymfeidów odnosi się do kategoryzacji form życiowych roślin opracowanej przez Den Hartoga i Segala w 1964 r. oraz Segala w 1970 r.
    jezioro humotroficzne na bagnach Bad Aibling (Niemcy)
    widziana pod mikroskopem woda z jeziora humotroficznego – desmidie oraz szczątki torfowców

    Jezioro humotroficzne, jezioro humusowejezioro spoza harmonicznego ciągu sukcesyjnego, którego chemizm wód zdominowany jest przez substancje humusowe – kwasy huminowe, kwasy fulwowe, huminy. Substancje te nadają wodzie barwę od żółtawej do ciemnobrązowej i (najczęściej) kwaśny odczyn. Powoduje to, że zbiorniki tego typu charakteryzują się specyficznym funkcjonowaniem. Zabarwienie wody skutkuje niską przeźroczystością i małą miąższością strefy eufotycznej dlatego też w okresie letnim szybko pojawia się stratyfikacja termiczna a w hypolimnionie zbiornika zawartość tlenu rozpuszczonego jest niska.

    Kwasy humusowe (kwasy próchnicowe) – mieszanina wielkocząsteczkowych związków organicznych o zmiennym składzie (w zależności od składu materii organicznej, z której powstają) i charakterze kwasowym, wchodzących w skład próchnicy glebowej i roztworów wód naturalnych. Tworzą się one w biochemicznych procesach rozkładu związków organicznych budujących żywe organizmy. Budowa tych wyjątkowo skomplikowanych związków nie jest jeszcze do końca poznana, dlatego najczęściej rozpatruje się je na zasadzie różnic pomiędzy różnymi rodzajami tych substancji. Wyróżnia się dwie podstawowe grupy tych związków, kwasy fulwowe oraz huminowe:Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych, najmłodszy węgiel kopalny. Zawiera mniej niż 60% węgla.

    Substancje humusowe dostają się do jeziora ze zlewni, która najczęściej jest pokryta lasem iglastym lub jest zajęta przez torfowiska. Niektóre z tych zbiorników powstają jako wyrobiska po wydobyciu torfu (torfianki). Część zbiornika może być przykryta płem, tworząc trzęsawisko (zwykle torfowisko przejściowe).

    Miksotrofizm – zdolność do odżywiania autotroficznego albo heterotroficznego w zależności od warunków środowiska - natężenia światła i obecności organicznych substancji pokarmowych i substratów fotosyntezy lub chemosyntezy. Organizmy posiadające taką zdolność to miksotrofy. Zdolność ta występuje m.in. u eugleny.Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

    Trofizm zbiorników humotroficznych może być różny – od oligotrofii do eutrofii. Substancje biogenne mogą być obecne w dużej ilości, jednak ich postać (kompleksy) sprawia, że są trudno dostępne dla organizmów.

    Wśród organizmów zasiedlających zbiorniki humotroficzne (tyrfobiontów) występują umiarkowane acydofile, ale także organizmy o szerokim zakresie tolerancji ekologicznej. W strefie brzegowej w roślinności dominują torfowce. Na dnie występuje mało roślin, ze względu na luźne osady denne oraz niską przeźroczystość wody. Częstsze są rośliny o liściach pływających (nymfeidy), takie jak: grążel żółty, grzybienie białe i in. Plankton jezior humusowych jest specyficzny. Ze względu na obecność substancji humusowych będących formą rozpuszczonej materii organicznej, dużą rolę odgrywa heterotroficzny bakterioplankton. W fitoplanktonie często występują gatunki miksotroficzne z takich grup, jak: złotowiciowce, kryptomonady, bruzdnice i rafidofity. Częste są też (zwłaszcza w strefie przybrzeżnej) desmidie. Zooplankton ze względu na niski odczyn wody jest zazwyczaj ubogi.

    Jezioro lobeliowe – jezioro o małej twardości wody, a często także stosunkowo niskiej trofii, przeważnie o kwaśnym odczynie. Jeziora takie nazwę swą zawdzięczają zimozielonej roślinie wodnej lobelii jeziornej - reliktu borealno-atlantyckiego. Niska trofia (zobacz jezioro oligotroficzne) sprawia, że woda ma dużą przezroczystość i piaszczysto-muliste dno. Mogą tu żyć tylko specyficzne rośliny, niewymagające zbyt wielu związków mineralnych, między innymi poryblin jeziorny czy brzeżyca jednokwiatowa. Jeziora te są wyjątkowo wrażliwe na zanieczyszczenia. Jeziora takie można spotkać głównie na Pomorzu, na przykład w Borach Tucholskich.Zakres tolerancji – przedział wartości jakiegoś czynnika abiotycznego, co do którego organizm wykazuje tolerancję ekologiczną.

    Humotrofia jest w zasadzie rodzajem acydotrofizmu, która to nazwa jednak zwykle stosowana jest do zakwaszenia kwasami nieorganicznymi. Jeziora o małej ilości substancji humusowych określa się jako oligohumusowe, o średniej jako mezohumusowe, a dużej – polihumusowe. W praktyce stosowane są tylko te dwie ostatnie nazwy, gdyż jeziora oligohumusowe, a czasem nawet mezohumusowe, zaliczane są do ciągu harmonicznego, choć w pewnych warunkach (zakwaszanie wód) mogą podlegać dystrofizacji. Zbiorniki humotroficzne o stosunkowo małej zawartości substancji humusowych, niedużej trofii i bardzo małej zawartości węglanu wapnia mogą mieć charakter jezior lobeliowych.

    Bakterioplankton, bakterie planktonowe – są to drobnoustroje zawieszone w wodzie. Wiele z nich przemieszcza się aktywnie, lecz ich zdolności lokomocyjne nie wystarczają, by przeciwstawiać się prądom wodnym. Bakterioplankton ma zwykle wymiary mniejsze niż 1 μm, lecz niektóre bakterie autotroficzne są większe.Torfowcowate (Sphagnaceae Dumort.) – rodzina mchów z rzędu torfowców (Sphagnales), należącego do klasy torfowców (Sphagnopsida). Należy do niej ok. 350 gatunków z jedynego współczesnego rodzaju torfowiec (Sphagnum).

    Nazwa zbiornik humotroficzny jest obecnie propagowana w miejsce mniej jednoznacznego terminu zbiornik dystroficzny.




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Złotowiciowce, złotki (Chrysophyceae) – klasa glonów należących do gromady Chrysophyta nazywanej po polsku chryzofitami lub tak samo, jak klasa złotowiciowcami, a z nią do grupy Stramenopiles, słodkowodne protisty roślinopodobne.
    Strefa eufotyczna – powierzchniowa strefa zbiorników wodnych pokrywająca się ze strefą trofogeniczną, w której nad rozkładem martwej materii i oddychaniem przeważa produkcja pierwotna. Dostępność światła, tlenu i biogenów sprawia, iż jest to strefa bogata w fitoplankton.
    Torfowiec (Sphagnum L.) – rodzaj mchów, należący do klasy torfowców (Sphagnopsida). Należy do niego ok. 350 gatunków.
    Kryptomonady, kryptomonadowe, kryptofity (Cryptophyta, Cryptista, Cryptomonadea, Cryptophyceae) – glony zaliczane niegdyś do gromady tobołków, jedna z grup wiciowców. Większość kryptomonad to organizmy jednokomórkowe, choć czasami można spotkać je w postaci palmelloidalnych kolonii.
    Desmidie - według różnych ujęć podrząd (Desmidiales) lub rodzina (Desmidiaceae) glonów z gromady zielenic. W większości jednokomórkowe (czasem tworzące nitkowate cenobia, np. Bambusina, Spondylosium). Komórki wykazują symetrię osiową, przy czym lustrzane części, najczęściej posiadające po jednym chloroplaście, oddzielone są przewężeniem i połączone przesmykiem (isthmus). W ten sposób uzyskują atrakcyjne estetycznie kształty półksiężyców (nowik), gwiazd (Micrasterias), krzyży maltańskich (Euastrum) itp. Błona komórkowa segmentowana, z otworkami.
    Związki kompleksowe (kompleksy, związki koordynacyjne) – związki chemiczne, które w swoim składzie chemicznym zawierają jeden lub więcej atomów centralnych, otoczonych przez inne atomy lub grupy atomów zwane ligandami, przy czym przynajmniej jedno wiązanie atomu centralnego z ligandem ma charakter wiązania koordynacyjnego.
    Huminy (łac. humus ‘ziemia’) – substancje podstawowe próchnicy, węgla brunatnego i kamiennego. Frakcja, która nie ulega rozpuszczeniu pod wpływem działania roztworów alkalicznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.062 sek.