• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jewhen Pobihuszczyj

    Przeczytaj także...
    Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.Ukraińska Armia Narodowa (UAN, UNA, niem. Ukrainische Nationalarmee, ukr. Українська Національна Армія) – ukraińska formacja wojskowa utworzona 17 marca 1945 z inicjatywy III Rzeszy i ukraińskich stronnictw emigracyjnych, podporządkowana utworzonemu na żądanie Pawło Szandruka 17 marca 1945 Ukraińskiemu Komitetowi Narodowemu, dowodzona przez generała Pawło Szandruka.
    Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów za Granicą (OUN za Granicą) - emigracyjna ukraińska organizacja polityczna, założona w Monachium w 1954 przez dawnych działaczy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
    Grób Jewhena Pobihuszczego

    Jewhen Pawłowycz Pobihuszczy (ukr. Євген Павлович Побігущий), ps. „Ren” (ukr. Рен) (ur. 15 listopada 1901 we wsi Postołówka, zm. 28 maja 1995 w Haar) – ukraiński oficer, w 1941 jeden z dowódców batalionu „Roland”, w stopniu majora, ostatecznie pułkownik w Ukraińskiej Armii Narodowej.

    Ekstradycja – wydanie przez państwo władzom innego państwa osoby przebywającej na terytorium państwa wydającego, dokonywane w sytuacji, gdy osoba ta podejrzana jest o popełnienie na terytorium państwa zwracającego się z wnioskiem o ekstradycję czynu przestępczego lub w celu odbycia kary. Ekstradycja dokonywana jest na podstawie umowy międzynarodowej, o ile państwo zwracające się z wnioskiem o ekstradycję zapewnia wzajemność. Większość krajów nie dopuszcza ekstradycji własnych obywateli bądź osób, które uzyskały na ich terytorium prawo azylu.57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej Karola II Króla Rumunii (57 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Pochodził z rodziny ukraińskich nauczycieli. Rozpoczął naukę w gimnazjum w Kołomyi, którą przerwał w 1919 wstępując ochotniczo do Ukraińskiej Armii Halickiej. Po zakończeniu wojny polsko-ukraińskiej powrócił do gimnazjum, a następnie ukończył ekonomię polityczną na Uniwersytecie Poznańskim. Został oficerem kontraktowym Wojska Polskiego, dochodząc do stopnia kapitana. Wziął udział w wojnie obronnej Polski z '39 jako dowódca 7 kompanii III batalionu 55 pułku piechoty. W czasie bitwy nad Bzurą trafił do niewoli niemieckiej. Zwolniony z niewoli wiosną 1940 wraz z innymi oficerami Wojska Polskiego narodowości ukraińskiej, przez rok pracował jako pracownik pomocniczy w archiwum miejskim w Poznaniu.

    Pułkownik – stopień oficerski. W SZ RP jest to najwyższy stopień wojskowy korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości sił zbrojnych po stopniu pułkownika (ang. i fr. – colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są stopnie generalskie.Batalion "Roland" - niemiecki batalion złożony z Ukraińców, w sile 280 żołnierzy, kolaboracyjna formacja wojskowa działająca po stronie III Rzeszy w roku 1941, w okresie II wojny światowej. Przez propagandę ukraińską wraz z batalionem "Nachtigall" określany był mianem Drużyn Ukraińskich Nacjonalistów.

    W 1941 współdowodził batalionem „Roland” jako ukraiński zastępca niemieckiego dowódcy. Od grudnia 1941 przez rok ukraiński zastępca dowódcy batalionu policyjnego nr 201, w który przekształcono bataliony Roland i Nachtigall, walczącego od lata 1942 do końca tego roku na Białorusi przeciwko sowieckim partyzantom. Jednostka ta wchodziła w skład 62 pułku 201 Dywizji Ochronnej, która od lipca 1942 była podporządkowana SS-Obergruppenführerowi Erichowi von dem Bach-Zelewskiemu, Dowódcy SS i Policji w strefie Grupy Armii "Środek". 16 marca 1942 batalion w sile 650 policjantów, otrzymał rozkaz wymarszu na wschód (wyruszył z Frankfurtu 19 marca), został skierowany na tereny obecnej Białorusi, gdzie zluzował łotewski batalion policyjny. Za zadanie miał ochronę obiektów (mostów, sztabów itp.) oraz, jako jednostka policyjno-pacyfikacyjna, walkę z radziecką partyzantką. Został rozdzielony pomiędzy 12 umocnionych punktów na terenie o powierzchni około 2400 km². 2 kompania por. Mychajła Brygidera została wydzielona do ochrony sztabu w Borowkach. W toku 9-miesięcznych walk żołnierze batalionu zabili ok. 2000-2500 sowieckich partyzantów, tracąc 49 zabitych i 40 rannych.

    Alfred Bisanz, ukr. Альфред Бізанц (ur. 15 listopada 1890 w Przemyślu, zm. 1 października 1951 w Moskwie) – austriacki, a następnie ukraiński wojskowy (pułkownik), szef ukraińskiej sekcji w urzędzie gubernatora dystryktu „Galizien”, szef Zarządu Wojskowego 14 Dywizji Grenadierów SS podczas II wojny światowej15 listopada jest 319. (w latach przestępnych 320.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 46 dni.

    Z uwagi na stosunek strat (40:1) Grzegorz Motyka i Per Anders Rudling uważają, że ofiarą batalionu padała również ludność cywilna, a rzeczą niewyjaśnioną jest jego ewentualny udział w pacyfikacji białoruskich wsi, gdyż źródła nie zawierają informacji na ten temat.

    Zdaniem ukraińskich naukowców: politologa Ołeksija Martynowa i historyka Adolfa Kondrackiego Batalion 201 wziął udział w represyjno-pacyfikacyjnych akcjach na Wołyniu i na Białorusi w których popełnił zbrodnie na żydowskiej, białoruskiej i ukraińskiej ludności cywilnej. Obaj obarczają batalion za pacyfikację ukraińskiej wsi Kortelisy (22 września 1942) i twierdzą, że batalion spalił tam żywcem 2875 osób. Za sprawców zbrodni w Kortelisach historiografia przyjmuje powszechnie zapasową kompanię policyjną Nürnberg z III batalionu 15 Pułku Policyjnego SS.

    Order Świętego Sylwestra lub Order Papieża Świętego Sylwestra (łac. Ordo Sancti Silvestri Papae) – cywilny order ustanowiony przez Grzegorza XVI w 1841 dla uczczenia papieża Sylwestra I, powstały po przemianowaniu Orderu Złotej Ostrogi zwanego Złotą Strażą (Militia Aurata), którego ponowne wydzielenie jako samodzielnego odznaczenia pod dawną nazwą nastąpiło w 1905 roku.Iwan Kazymyrowycz Patrylak, ukr. Іван Казимирович Патриляк (ur. 2 grudnia 1976 w Kijowie) – historyk ukraiński. Kandydat nauk historycznych (2001), docent katedry historii najnowszej Ukrainy Uniwersytetu Kijowskiego.

    Po zakończeniu rocznego kontraktu w batalionie, od stycznia do kwietnia 1943 więziony przez Niemców we Lwowie w więzieniu przy Łąckiego, wraz z ukraińską kadrą oficerską batalionu, która w grudniu 1942 wraz z podkomendnymi odmówiła przedłużenia rocznego kontraktu na służbę policyjną dla III Rzeszy. Uwolniony przez Niemców w związku z ich planami tworzenia 14 Dywizji Grenadierów SS, co oznajmił uwalnianym płk Alfred Bisanz, zgłosił się jako ochotnik do służby w dywizji. W 14 Dywizji Grenadierów SS był dowódcą 1 batalionu 29 pułku Waffen SS. W kwietniu 1945 znalazł się wraz z żołnierzami dywizji w szeregach Ukraińskiej Armii Narodowej, wojnę zakończył w stopniu pułkownika UAN.

    Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. W 2001 roku liczyło ok. 62 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, metalowego, lekkiego, spożywczego, drzewno-papierniczego. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .

    Po zakończeniu wojny przebywał na emigracji w Monachium. Władze ZSRR bezskutecznie występowały o jego ekstradycję. Pobihuszczyj włączył się w prace towarzystw ukraińskich, które powstawały na emigracji, szkolił ochotników przy wojsku brytyjskim stacjonującym w Niemczech, prowadził wykłady z ideologii na Wolnym Uniwersytecie Ukraińskim. Pracował w Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów oraz w międzynarodowej organizacji Antybolszewicki Blok Narodów. W uznaniu jego powojennej działalności religijnej od papieża Pawła VI otrzymał tytuł szambelana papieskiego i Order Świętego Sylwestra. Został także honorowym członkiem Centralnego Przedstawicielstwa Emigracji Ukraińskiej w Niemczech.

    Grzegorz Motyka (ur. 1967) – polski historyk, specjalizujący się w tematyce ukraińskiej, od 2011 członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej.Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jewhen Pobihuszczy – Ren: Мозаїка моїх споминів. T. 1. Monachium-Londyn: 1982, s. 12.
    2. Grzegorz Motyka Ukraińska partyzantka 1942–1960, Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Wyd. Rytm, Warszawa 2006, ​ISBN 83-88490-58-3​ s. 114-115.
    3. майор Євген Побігущий (1901 – 1995)
    4. Grzegorz Motyka „Ukraińska partyzantka 1942-1960”, Warszawa 2006 Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza RYTM, ​ISBN 83-88490-58-3​ (ISP PAN,) ​ISBN 83-7399-163-8​ (Rytm), ​ISBN 978-83-88490-58-3​. s. 114.
    5. Grzegorz Motyka „Ukraińska partyzantka 1942-1960”, Warszawa 2006 Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza RYTM, ​ISBN 83-88490-58-3​ (ISP PAN,) ​ISBN 83-7399-163-8​ (Rytm), ​ISBN 978-83-88490-58-3​ s. 114.
    6. Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy: sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993, s. 127, 325
    7. Grzegorz Motyka Ukraińska partyzantka 1942–1960, Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Wyd. Rytm, Warszawa 2006, ​ISBN 83-88490-58-3​ s. 114-115
    8. Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942 – wersja oryginalna w języku angielskim
    9. Per A Rudling, Szkolenie w mordowaniu: Schutzmannschaft battalion 201 i hauptmann Roman Szuchewycz na Białorusi w 1942 r., Ukraińska policyjna kolaboracja w kontekście fałszowania historii II wojny światowej. Wstęp do tematu.[w:] Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946, Bogusław Paź (red.), Wrocław 2011, ​ISBN 978-83-229-3185-1​. str. 211, Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942 – wersja oryginalna w języku angielskim
    10. "The accounts contain no information on reprisal actions by the Schutzmannschaften, even though this was a standard practice." Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942
    11. Aleksiej Martynow, Ukraińska policyjna kolaboracja w kontekście fałszowania historii II wojny światowej. Wstęp do tematu, [w:] Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946, Bogusław Paź (red.), Wrocław 2011, ​ISBN 978-83-229-3185-1​, str. 385-386
    12. Adolf Kondracki, Wołyńska tragedia oczyma naukowców niepodległej Ukrainy, [w:] Prawda historyczna a prawda polityczna w badaniach naukowych. Ludobójstwo na Kresach południowo-wschodniej Polski w latach 1939-1946, Bogusław Paź (red.), Wrocław 2011, ​ISBN 978-83-229-3185-1​, str. 394-395
    13. Reserve-Polizei-Kompanie Nürnberg that was attached to Polizei-Bataillon 310 (III/Polizei-Regiment 15) burned the Ukrainian village of Kortelisy to the ground 23 September 1942 killing 2.875 civilans. Portal axishistory 15 Pułk Policyjny.
    14. Wolfgang Curilla, Die deutsche Ordnungspolizei und der Holocaust im Baltikum und in Weissrussland, 1941-1944, Paderborn 2006. ​ISBN 3-506-71787-1​ za: portal axishistory.
    15. Петро Горщарук, Кортеліси: довічний біль, "Сільські Вісті" 22 czerwca 2012, Nr 73 (18813).
    16. Іван Ольховський, Трагедія села Кортеліси і спекуляції на ній, "Українська газета", 18-31 grudnia 2008, Nr 32.
    17. Die Polizeikompanie Nürnberg wurde im Sommer 1941 aus etwa 130 Nürnberger und Fürther Polizeibeamten sowie Reservisten zusammengestellt und im Herbst nach Brest-Litowsk verlegt. Sie unterstand dem SS- und Polizeiführer für Wolhynien und fand Verwendung bei der Objektbewachung sowie bei der „Bekämpfung von Partisanen“. Bereits im September 1942 zerstörten Angehörige dieser Einheit die ukrainische Gemeinde Kortelisy und ermordeten 2.875 Bewohner. Auch dieses Verbrechen lag Jahrzehnte im Dunkeln, bis eine TV-Dokumentation der Medienwerkstatt Franken das vergessene Massaker publik machte. Cyt. za: Jim G. Tobias, Ganz normale Männer. Die Kriegsverbrechen einer fränkischen Polizeitruppe.
    18. Ярослава Музиченко, Вічність і Кортеліси, "Україна молода", 23 września 2009, Nr 175.
    19. С. Кортелисы (Кортеліси), Ратновский район, Волынская область, Украина.
    20. Według Grzegorza Motyki ukraińskich oficerów batalionu Niemcy przetrzymywali w areszcie domowym nie stosując "większych represji" Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka 1942-1960, Warszawa 2006, Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza RYTM, ​ISBN 83-88490-58-3​ (ISP PAN), ​ISBN 83-7399-163-8​ (RYTM), ​ISBN 978-83-88490-58-3​ s.115. Odmiennie Per Anders Rudling: "The 201st battalion was disbanded and taken to L’viv, where its officers were arrested and placed in the jail on Lontsky Street. Some, including Roman Shukhevych, managed to escape and went underground."Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942
    21. Побігущий Є., Мозаїка моїх споминів, rozdział У в'язниці
    22. "The 201st battalion was disbanded and taken to L’viv, where its officers were arrested and placed in the jail on Lontsky Street. Some, including Roman Shukhevych, managed to escape and went underground.(…) This time its members declined to renew their contracts, even if several continued to volunteer their services to Nazi Germany until 1945. Evhen Pobihushchyi joined the ranks of the Waffen SS Galizien, progressing to the rank of major." Per Anders Rudling Schooling in Murder: Schutzmannschaft Battalion 201 and Hauptmann Roman Shukhevych in Belarus 1942

    Bibliografia, literatura[ | edytuj kod]

  • І.К. Патриляк (Iwan Patrylak), Військова діяльність ОУН(Б) у 1940–1942 роках., Київ 2004 Wyd. Київський національний університет імені Тараса Шевченка, Інститут історії України НАН України. (ukr.)
  • Євген Побігущий – Рен, Мозаїка моїх спогадів, Мюнхен-Лондон 1982.
  • Paweł VI (łac. Paulus VI, właśc. Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini; ur. 26 września 1897 w Concesio, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo) – arcybiskup Mediolanu (1954-1963), papież i 4. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978, sługa Boży Kościoła katolickiego.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).




    Warto wiedzieć że... beta

    201 Batalion Schutzmannschaft (niem. Schutzmannschaftsbataillon 201) - batalion policyjny Schutzmannschaft, sformowany 21 października 1941 we Frankfurcie nad Odrą, rozformowany 6 stycznia 1943 w Mohylewie, złożony z byłych ukraińskich żołnierzy batalionów Roland i Nachtigall.
    Obergruppenführer – stopień paramilitarny obowiązujący w SS i SA. Jego odpowiednikiem w siłach lądowych i powietrznych Wehrmachtu był stopień generała. Od roku 1942 poprzedzał stopień Oberstgruppenführera. Pełna nazwa różniła się zależnie od organizacji. W SA brzmiała "SA-Obergruppenführer" a w SS "SS-Obergruppenführer".
    Batalion „Nachtigall” (niem. Słowiki) – niemiecki batalion złożony z Ukraińców, działający w roku 1941, w czasie II wojny światowej. Oficjalna nazwa niemiecka: Sondergruppe Nachtigall. Przez propagandę ukraińską wraz z batalionem „Roland” określany był mianem Drużyn Ukraińskich Nacjonalistów.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Partyzantka radziecka (bądź sowiecka) – forma organizowanych w ukryciu walk o zmiany społeczne bądź wyzwolenie, prowadzonych na obszarach objętych działaniami wojennymi i opartych na współpracy z miejscową ludnością cywilną oraz regularnymi siłami militarnymi walczącymi na tyłach wroga; także oddziały podporządkowane władzom RFSRR i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, działające w formie partyzanckiej.
    Erich von dem Bach-Zelewski, właściwie: Erich Julius Eberhard von Zelewski (ur. 1 marca 1899 w Lęborku, zm. 8 marca 1972 w Monachium-Harlaching) – generał SS (SS-Obergruppenführer), członek NSDAP od 1930, SS od 1931. Generał Waffen-SS od 1 lipca 1934 Wyższy Dowódca SS i Policji na Śląsku, następnie na ziemiach ZSRR okupowanych przez III Rzeszę. W latach 1943-1944 dowódca oddziałów do walki z partyzantami w państwach okupowanych. Dowódca tzw. Korpsgruppe von dem Bach w trakcie tłumienia powstania warszawskiego w 1944.
    Major (skrót mjr) – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.075 sek.