• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jena



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Weimar – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.Roboty przymusowe – praca wykonywana przez pracownika wbrew jego woli, za którą nie otrzymuje wynagrodzenia lub wynagradzany jest znacznie poniżej obowiązujących stawek.
    Jena

    Jenamiasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą. Liczy 104 449 mieszkańców (31 grudnia 2009), jest po Erfurcie drugim co do wielkości miastem kraju związkowego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Średniowiecze[ | edytuj kod]

    Przez długi czas początki miasta identyfikowano z osadą Jani pochodzącą z końca IX wieku, jednak wśród historyków nie ma co do tego zgody. Inna teoria głosi, że nazwa odnosi się do dzisiejszego Wenigenjena, gdzie w okolicy kościoła Schillera (niem. Schillerkirche) odkryto rozległe ślady osadnictwa z VIII i IX stulecia. W tekstach łacińskich Jena nazywana jest Atenami nad Soławą (łac. Athenae ad Salam). Pierwsze udokumentowane wzmianki pochodzą z 1182 roku.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Johann Gottlieb Fichte (ur. 19 maja 1762 w Rammenau, zm. 29 stycznia 1814 w Berlinie) – jeden z trzech (obok Schellinga i Hegla) wielkich filozofów niemieckiego klasycznego idealizmu, mason.

    Władcy Lobdeburga, będący od XII wieku właścicielami Jeny, podnieśli w 1230 r. osadę do godności miasta. Wkrótce wybudowano mury miejskie. Szybki rozkwit uprawy wina przyniósł mieszkańcom spore zyski. W 1286 zakon dominikanów wzniósł tu swój klasztor, w 1301 r. przy kościele św. Michała (Michaeliskirche) powstał klasztor cysterek.

    Freikorps (niem. wolny korpus) – ochotnicze, nacjonalistyczne formacje paramilitarne działające w Niemczech w latach 1918-1922, założone przez zdemobilizowanych żołnierzy.Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. Siedziba władz powiatu oraz wiejskiej gminy Lidzbark Warmiński.

    Wraz z osłabieniem dynastii Lobdeburgów pojawiają się hrabiowie Schwarzburg oraz Wettynowie. Ci ostatni w 1331 r. całkowicie przejmują miasto w posiadanie. Rok późnej nadają mu prawa miejskie na prawie z Gothy. W 1414 r. powstaje klasztor karmelitów. Dobrobyt miejski wyraża się w przebudowie kościoła św. Michała (Michaeliskirche) w 1380/90 r. oraz ratusza pod koniec XIV wieku. Od roku 1423 Jena należy do elektoratu Saksonii, nad którym po śmierci ostatniego przedstawiciela dynastii askańskiej władzę przejmują Wettynowie. W wyniku podziału lipskiego (niem. Leipziger Teilung) w 1485 r. Jena pozostaje w należącym do ernestyńskiej linii Wettynów elektoracie Saksonii.

    Nikaragua (Nicaragua, Republika Nikaragui – República de Nicaragua) – państwo w Ameryce Środkowej, położone między Hondurasem na północy, a Kostaryką na południu. Na zachodzie na długości 320 km oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a na wschodzie na długości 480 km – wody Morza Karaibskiego.Carl Zeiss (ur. 11 września 1816 w Weimarze, zm. 3 grudnia 1888 w Jenie) – niemiecki optyk i przedsiębiorca. Najbardziej znany z przedsiębiorstwa noszącego jego imię: Carl Zeiss. Zaczynał od niewielkiego warsztatu produkującego mikroskopy dla uniwersytetu w Jenie. Zakład rozwinął się w przedsiębiorstwo będące jednym z liderów na rynku optycznym po nawiązaniu przez Carla Zeissa współpracy z Ernstem Abbe.

    Nowożytność[ | edytuj kod]

    Reformacja przyszła do miasta w 1523 r. wraz z radykalnym teologiem Martinem Reinhardtem, którego wypędzono rok później po interwencji Marcina Lutra. W 1525 r. chłopi i część mieszkańców miasta zniszczyli klasztor karmelitów oraz zdewastowali klasztor dominikanów. W wyniku porażki w wojnie szmalkaldzkiej w latach 1546-47 ród Ernestynów stracił godność elektorów. Od tego czasu Jena należała do Księstwa Saksonii. W roku 1548 utworzono Szkołę Wyższą przy klasztorze dominikanów, z której po dziesięciu latach powstał uniwersytet.

    Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.Pierwsza wojna szmalkaldzka 1546-1547 – to konflikt na tle religijnym pomiędzy cesarzem Karolem V i związkiem szmalkaldzkim.

    Decyzja o powołaniu uniwersytetu zaważyła na dalszym rozwoju miasta. Od początku XVI wieku w mieście działało drukarstwo, które rozkwitało w kooperacji z uczelnią i przyniosło miastu w XVII wieku w tej dziedzinie drugie miejsce po Lipsku. Po podziale kraju w 1572 r. uniwersytet pozostał pod ernestyńskim protektoratem, podczas gdy miasto przypadło Księstwu Weimar.

    Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).Bombardowanie – zrzucanie bomb lotniczych różnego przeznaczenia z samolotów lub innych statków powietrznych na naziemne i morskie obiekty (cele).

    Przez krótki okres (1672-1690) Jena była stolicą samodzielnego księstwa Sachsen-Jena. Po śmierci ostatniego księcia Sachsen-Jena miasto w roku 1692 przypadło ernestyńskiej linii książąt Sachsen-Eisenach, a w 1741 r. księstwu Sachsen-Weimar, które w 1828 r. podniesiono do rangi wielkiego księstwa Sachsen-Weimar-Eisenach. Stan ten utrzymał się do roku 1918.

    Maszyna parowa to parowy silnik tłokowy. Czasem do maszyn parowych zalicza się pompy parowe powstałe przed silnikiem tłokowym. Za wynalazcę maszyny parowej uważa się Jamesa Watta, który w 1763 roku udoskonalił atmosferyczny silnik parowy zbudowany wcześniej przez Thomasa Newcomena.Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).

    W okresie teologicznych sporów drugiej połowy XVI stulecia uniwersytet był centrum luterańskiej ortodoksji (Matthias Flacius). Po wojnie trzydziestoletniej przeżył okres rozkwitu i między 1706 a 1720 r. z liczbą 1 800 studentów znalazł się w czołówce niemieckich uczelni. Okres baroku wyraził się we wspaniałych budowlach miejskich. Dwór książęcy zachęcał do troski o sztukę i muzykę. W 1570 r. działalność rozpoczęło Collegium Musicum, które organizowało koncerty akademickie.

    Powiat Saale-Holzland (niem. Saale-Holzland-Kreis) - powiat w niemieckim kraju związkowym Turyngia. Siedzibą powiatu jest Eisenberg.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Zmniejszenie uprawy wina, spadek liczby studentów i kłopoty drukarstwa w XVIII wieku spowodowały kryzys miejskiej gospodarki. W 1788 r. finanse miasta poddane zostały pod zarząd przymusowy. W okresie rządów księcia Karola Augusta (1775-1828) oraz jego ministra Johanna Wolfganga Goethego nowe ideały z Weimaru wywarły wpływ na Jenę i doprowadziły do drugiego okresu rozkwitu uniwersytetu. Goethe poświęcił mu swój urzędowy i osobisty wkład. W 1794 r. zaprzyjaźnił się z Friedrichem Schillerem, który od 1789 r. pracował jako profesor i do 1799 r. mieszkał w mieście.

    Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.Radziecka strefa okupacyjna w Niemczech (niem. Sowjetische Besatzungszone, SBZ; ros. Советская зона Германии) - obszar środkowych (w granicach przedwojennych) lub wschodnich (w granicach powojennych) Niemiec, okupowany przez ZSRR od końca II wojny światowej w 1945 roku. 7 października 1949 utworzono na jego terenie Niemiecką Republikę Demokratyczną.

    Od 1794 r. na uniwersytet powołano Johanna Gottlieba Fichtego, a cztery lata później Friedricha Wilhelma Josepha Schellinga. W latach 1801-07 nauczał tu Georg Wilhelm Friedrich Hegel, dzięki czemu Jena stała się głównym ośrodkiem niemieckiej filozofii idealizmu. Uniwersytet słynął ze szczególnego liberalizmu, jednak od 1800 r. jego renoma stopniowo się obniżała w wyniku odejścia sławnych wykładowców (w 1799 r. zwolnienie Fichtego).

    Rasizm, dyskryminacja rasowa (z fr. le racisme od la race – ród, rasa, grupa spokrewnionych) – zespół poglądów głoszących tezę o nierówności ludzi, a wynikająca z nich ideologia przyjmuje wyższość jednych ras nad innymi. Przetrwanie tych "wyższych" ras staje się wartością nadrzędną i z racji swej wyższości dążą do dominowania nad rasami "niższymi". Rasizm opiera się na przekonaniu, że różnice w wyglądzie ludzi niosą za sobą niezbywalne różnice osobowościowe i intelektualne (ten pogląd znany jest w jęz. ang. jako racialism).Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.

    XIX wiek[ | edytuj kod]

    14 października 1806 r. w bitwie pod Jeną-Auerstedt Napoleon Bonaparte pokonał wojska pruskie i saskie. Bitwa stoczona na wzgórzach przed miastem spowodowała spore szkody. Przeciwko rządom napoleońskim zrodził się silny opór, szczególnie wśród studentów, którzy w 1813 r. tłumnie wstępowali do wolnego korpusu Lützowa.

    Planetarium Zeissa w Jenie (Niemcy), Zeiss-Planetarium – najstarsze nieprzerwanie działające planetarium na świecie. Jego budowę rozpoczęto jesienią 1924 r. Planetarium zaprojektowali Hans Schlag (1890–1970) i Johannes Schreiter (1872–1957). Kopułę stanowi żelazno-betonowa konstrukcja utworzona z blisko 8000 metalowych prętów różnej długości. Wewnętrzna średnica kopuły, będąca ekranem na którym wyświetlane są gwiazdy, ma średnicę 23 metrów. Planetarium otwarto 18 lipca 1926 roku.Adolf von Lützow, Adolf Luetzow (ur. 18 maja 1782 w Berlinie, zm. 6 grudnia 1834 tamże) – baron pruski, oficer, uczestnik wojen napoleońskich i bohater narodowy Prus i Niemiec. Organizator i dowódca Korpusu Lützowa.

    W 1815 r. utworzono w Jenie pierwszy burszenszaft, wolność prasy w księstwie dała okazję do walki o zjednoczenie narodu. Wartburgfest – manifestacja studentów niemieckich z 1817 r. – wyszedł z jeńskiego uniwersytetu i wzbudził nieufność niemieckich rządów konserwatywnych. Za pretekst do wprowadzenia wzmocnionej kontroli prasy posłużyło władzom zamordowanie Augusta von Kotzebue przez Karla Ludwiga Sanda, studenta teologii, w 1819 r. Doprowadziło to do wprowadzenia kuratora na uniwersytecie, ograniczenia wolności prasy i rozwiązania burszenszaftu.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.

    Na gospodarkę tego okresu wielki wpływ miała działalność uniwersytetu. Oprócz tego zyski przynosiła uprawa wina, chmielu, ogrodnictwo i rolnictwo oraz drukarstwo. Po 1800 r. powstały mniejsze rzemieślnicze zakłady, utworzona w 1820 r. przędzalnia czesanki miała po dwudziestu latach jako jedyne przedsiębiorstwo ponad 100 pracowników, a w 1864 r. wprowadziła maszynę parową. W 1830 r. Jena liczyła 5 491 mieszkańców. Wraz z budową kolei Saalbahn z Großheringen do Saalfeld/Saale w 1874 r. oraz linii Weimar – Gera w 1876 r. miasto stało się węzłem komunikacyjnym. W 1843 r. wzniesiono wytwórnię fortepianów, w 1859 r. fabrykę pieców, w 1886 r. fabrykę cementu, a w 1895 r. wytwórnię przyrządów pomiarowych.

    Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.Księstwo Saksonii-Jena (niem. Herzogtum Sachsen-Jena ) – księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego powstałe w wyniku wydzielenia z pozostałych ziem linii ernestyńskiej dynastii Wettynów, istniejące od 1672 do 1690 roku.

    Z utworzonej w 1846 r. przez Carla Zeissa pracowni z przyrządami optycznymi, która w 1860 r. miała 20 współpracowników, dzięki znaczącemu współdziałaniu z Ernstem Abbe powstało przedsiębiorstwo mechaniki precyzyjnej i optyki o światowym zasięgu, od 1880 r. działające we własnych budynkach fabrycznych. Dzięki współpracy z Otto Schottem mogło korzystać z wybudowanej w 1884 r. fabryki szkła, co stanowiło istotny impuls do jego dalszego rozwoju. W 1886 r. wyprodukowano 10 000. mikroskop, podarowany bakteriologowi Robertowi Kochowi na urodziny. W 1889 r. utworzono fundację Carla Zeissa, z której środki w dużych ilościach przeznaczono na uniwersytet, na którym w tamtym okresie pracował m.in. zoolog Ernst Haeckel. W 1841 r. na uczelni doktoryzował się Karol Marks (in absentia). W 1908 r. w miejscu dawnego zamku wzniesiono nową siedzibę uniwersytetu. Liczba studentów wrosła z 500 między rokiem 1800 a 1880, do 2 000 w roku 1914. Wydziały nauk przyrodniczych i medycyny musiały zostać rozbudowane.

    Carl Zeiss AG - niemiecka firma produkująca różnorodny sprzęt optyczny. Od kilkudziesięciu lat zajmuje się także opracowywaniem i produkcją współrzędnościowych maszyn pomiarowych. Znana z wysokiej jakości wyrobów. Założona w 1846 przez Carla Zeissa, Ernsta Abbe i Otto Schotta w Jenie. Wyroby firmy to m.in. obiektywy fotograficzne, soczewki, okulary, szkła kontaktowe, lunety, lornetki, teleskopy, mikroskopy a nawet środki do czyszczenia optyki oraz mikrosilniki spalinowe JENA (głównie samozapłonowe) dla modelarzy. Częścią koncernu jest Carl Zeiss Sports Optics GmbH.Polenaktion – określenie represji III Rzeszy wobec polskich Żydów w roku 1938, w wyniku których w ciągu kilku dni wydalono z Niemiec do Polski około 17 000 Żydów.

    XX wiek[ | edytuj kod]

    19 marca 1901 r. otwarto miejską elektrownię, a 1 kwietnia odbyło się uroczyste uruchomienie elektrycznych tramwajów. Wraz ze zjednoczeniem księstw turyńskich w 1920 r., Jena stała się częścią nowego kraju związkowego – Turyngii, od 1922 r. miastem na prawach powiatu. Równocześnie utworzono powiat Stadtroda, do którego należały tereny wokół miasta. Wśród robotników wielkich fabryk Zeissa i Schotta mocne poparcie znalazły partie SPD i KPD, tak że w okresie Republiki Weimarskiej partie konserwatywne i NSDAP osiągnęły tu najgorsze wyniki w całej Turyngii. W późniejszym okresie w mieście silny był sprzeciw wobec polityki nazistów.

    Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) – niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas norymberskich procesów korpusu kierownictwa politycznego została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.Przyrząd pomiarowy (narzędzie miernicze) – urządzenie, układ pomiarowy lub jego elementy, przeznaczone do wykonania pomiarów samodzielnie lub w połączeniu z jednym lub wieloma urządzeniami dodatkowymi. Również wzorce miary (etalony), wzorce inkrementalne i materiały odniesienia są traktowane jako przyrządy pomiarowe.

    Wraz objęciem urzędu kanclerza przez Adolfa Hitlera rozpoczęło się w mieście prześladowanie i dyskryminacja wszystkich sił politycznych i humanistycznych. Wiele osób skazano na ciężkie więzienie, niektórych umieszczono w obozie koncentracyjnym Bad Sulza, później w Buchenwaldzie. Wielu popularnych naukowców zwolniono ze stanowisk. Na uniwersytecie pojawiali się głosiciele poglądów o rasizmie (katedra antropologii) i antysemityzmie (współpraca z kościelnym „instytutem badań i usunięcia wpływów żydowskich na życie kościelne”). 1 kwietnia 1933 r. zbojkotowano żydowskie sklepy i pracownie. W październiku 1938 r. podczas Polenaktion wydalono dziesięciu Żydów bez przynależności państwowej do Polski. W listopadzie doszło do antyżydowskich ekscesów. W następstwie tego wiele rodzin i samotnych Żydów wyemigrowało za granicę. W latach 1942-1945 pozostałych Żydów wywożono do gett i obozów zagłady, gdzie ich mordowano. W niektórych klinikach dochodziło do aktów przymusowej sterylizacji i eutanazji. Pomimo to działały grupy oporu, które ukrywały poszukiwanych, a także wyrażały swój sprzeciw wobec faszyzmu i wojny w postaci rozdawania ulotek i innych akcji. Gdy w czasie wojny tysiące robotników przymusowych przywieziono do jeńskich zakładów zbrojeniowych, nawiązała się współpraca między nimi a miejscowymi grupami oporu. Doszło nawet do zamachu bombowego na miejscową siedzibę NSDAP pod koniec wojny.

    Idealizm - pogląd, wedle którego świat dostępny ludzkim zmysłom nie jest całością rzeczywistości. Prócz tego wymiaru poznawczego istnieją bowiem byty niematerialne, które są wieczne i niezmienne. Są one dostępne człowiekowi poprzez poznanie drogą rozumowania.Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

    W czasie drugiej wojny światowej alianckie naloty bombowe spowodowały poważne zniszczenia, szczególnie w lutym i marcu 1945 r. Najcięższe bombardowanie miało miejsce 19 marca 1945 r. Podczas ostrzału miasta przez amerykańską artylerię 11 kwietnia 1945 r. zginęło 40 osób. Dwa dni później oddziały armii USA wzięły miasto bez walki. W czasie wojny zniszczono 15% powierzchni miasta, a podczas ataków bombowych zginęło 850 osób. 1 lipca 1945 r. miasto zajęły wojska Armii Czerwonej, Jena stała się częścią radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Łącznie na miasto zrzucono 870 ton bomb. Ataki lotnicze wyrządziły ciężkie szkody, duża część centrum miasta została całkowicie zniszczona, ruiny częściowo historycznych domów mieszczańskich zostały później rozebrane. Kościół św Michała (St. Michael) przetrwał wojnę mocno uszkodzony, kościół uniwersytecki został całkowicie zniszczony (ruiny rozebrano w 1956 r.). Naloty uszkodziły jego wieżę, jak też budynki Collegium. Częściowo zniszczony został ratusz, całkowicie biblioteka uniwersytecka, której pozostałości rozebrano. Abbeanum doznało ciężkich szkód, odbudowano je w roku 1951. Całkowicie zniszczonych zostało sześć instytutów uniwersyteckich, częściowo wiele klinik przy ulicy Bachstrasse.

    Aubervilliers to miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Seine-Saint-Denis. Znajduje się w miejskim zespole Paryża. Ma rozwinięty przemysł konstrukcji metalowych i chemiczny.Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

    15 października 1945 r. uniwersytet jako pierwsza niemiecka uczelnia wznowił działalność. W roku 1946 przedsiębiorstwa Zeiss i Schott zdemontowano w 94% i wraz z ponad 300 specjalistami z obu fabryk wywieziono do ZSRR. W 1950 r. utworzono zakład farmaceutyczny Jenapharm. W czasach NRD miasto należało od 1952 r. do okręgu Gera.

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    W czasie powstania robotniczego z 17 czerwca 1953 przeszło 30 000 mieszkańców protestowało przeciw polityce rządu NRD. Domagano się wolnych wyborów, zjednoczenia Niemiec i dymisji rządu. W celu stłumienia demonstracji do akcji wprowadzono radzieckie czołgi. Wprowadzono stan wyjątkowy i aresztowano ponad 100 osób. 18 czerwca w budynku radzieckiej komendantury w Weimarze stracono urodzonego w 1927 r. w Jenie ślusarza Alfreda Dienera. Diener wraz z dwoma delegatami górników przedstawił żądania demonstrantów w biurze pierwszego sekretarza partii SED w okręgu.

    August Friedrich Ferdinand von Kotzebue (ur. 3 maja 1761 r. w Weimarze, zm. 23 marca 1819 w Mannheim) - pisarz niemiecki, pełnił funkcję generalnego konsula Rosji. Został zamordowany przez studenta teologii Karla Ludwiga Sanda pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji.Gotha – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, siedziba powiatu Gotha. Liczy ok. 45,7 tys. mieszkańców.

    W 1957 r. wprowadzono budowę bloków z wielkiej płyty. Pomiędzy 1965 a 1975 r. powstało nowe osiedle Jena-Lobeda-West. Wraz z przebudową centrum miasta od 1968 r. wyburzono historyczną część wokół Eichplatz i postawiono wieżowiec uniwersytetu. Rok później nadano orkiestrze symfonicznej Jena nazwę Jenaer Philharmonie. W latach 1971-83 powstało osiedle mieszkaniowe Jena-Lobeda-Ost.

    Powiat grodzki, powiat miejski – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, w okresie międzywojennym. Powiaty grodzkie (wówczas nazywane "miejskimi") istniały w Polsce także po II wojnie światowej. Szczebel powiatów zniesiono w ramach reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1975 r.Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling (ur. 27 stycznia 1775 r. w Leonbergu, zm. 20 sierpnia 1854 r. w Bad Ragaz) – niemiecki filozof, jeden z trzech głównych przedstawicieli klasycznego idealizmu niemieckiego (obok Hegla i Fichtego), inicjator romantyzmu.

    W 1975 r. Jena osiąga 100 000 mieszkańców. W połowie lat siedemdziesiątych miasto staje się znaczącym centrum demokratycznej opozycji i podziemia w NRD. W czasie poprzedzającym bezpośrednio upadek Muru Berlińskiego w 1989 r. w mieście odbywają się największe demonstracje w jego historii, na placu Centralnym gromadzi się często około 40 000 ludzi. Do roku 1991 w mieście stacjonowała 79 Dywizja Pancerna grupy radzieckich sił zbrojnych w Niemczech.

    Fortepian – strunowy (chordofon), młoteczkowy, klawiszowy instrument muzyczny, zaliczany do rodziny cytr. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (czasami najlepsze koncertowe od F2; instrumenty z pocz. XIX wieku od C1 ) do c (88 dźwięków/klawiszy).Cement – to hydrauliczne spoiwo mineralne, otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) wypalonych na klinkier w piecu cementowym a następnie zmielenie otrzymanego spieku z gipsem, spełniającym rolę regulatora czasu wiązania. Stosowany jest do przygotowywania zapraw cementowych, cementowo-wapiennych i betonów. Wykorzystywany jest do łączenia materiałów budowlanych. W zależności od składu klinkieru, sposobu produkcji, cementy dzielą się na:

    Po reformie administracyjnej z 1 lipca 1994 r. powiat Jena staje się częścią powiatu Saale-Holzland.

    Gospodarka[ | edytuj kod]

    Jena
  • ośrodek przemysłu optycznego i precyzyjnego:
  • zakłady optyczne Carl Zeiss (założone w 1846 r.)
  • zakłady Jenoptik
  • SCHOTT JENAer GLAS
  • przemysł poligraficzny, szklarski, farmaceutyczny.


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Elektorzy Rzeszy, Książęta Elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) – książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji cesarskiej, podczas której wybierano Świętego Cesarza Rzymskiego. Każdy elektor stał na czele feudalnego państwa - Elektoratu.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Bitwa pod Jeną-Auerstedt – seria dwóch bitew, stoczonych 14 października 1806, przez wojska napoleońskie pod wodzą cesarza Napoleona Bonaparte z siłami pruskimi króla Fryderyka Wilhelma III w czasie kampanii pruskiej. W jej wyniku wojska francuskie rozbiły armię pruską, a całe Królestwo Prus dostało się pod panowanie Francji.
    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).
    Karl (Carl) August von Sachsen-Weimar-Eisenach (ur. 3 września 1757 w Weimarze, zm. 14 czerwca 1828 tamże) – od 1758 książę, a od 1815 wielki książę (Großherzog) Sachsen-Weimar-Eisenach, jednak do 1775 rządy sprawowała jako regent jego matka Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel.
    Georg Wilhelm Friedrich Hegel (ur. 27 sierpnia 1770 w Stuttgarcie, zm. 14 listopada 1831 w Berlinie) – niemiecki filozof, twórca nowoczesnego systemu idealistycznego.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.