• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jean-Jacques Dessalines

    Przeczytaj także...
    François-Dominique Toussaint L’Ouverture, znany także jako Toussaint Bréda, Toussaint-Louverture (ur. 20 maja 1743 w Cap-Français we francuskiej kolonii Saint-Domingue, zm. 7 kwietnia 1803 w Fort-de-Joux) – jeden z przywódców powstania przeciwko francuskim rządom kolonialnym na Haiti.Henri Christophe (ur. 6 października 1767, zm. 8 października 1820), haitański polityk, prezydent Haiti od 17 lutego 1807. Ogłosił się królem Haiti jako Henryk I 28 marca 1811. Popełnił samobójstwo. Nazywany Czarnym Napoleonem.
    Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.

    Jean-Jacques Dessalines (ur. 20 września 1758 w Grande-Rivière-du-Nord, zm. 17 października 1806 w Pont-Rouge) – haitański polityk, w latach 18041806 jako Jakub I cesarz Haiti.

    Historia życia[]

    Dessalines pochodził z niskich warstw społeczeństwa ówczesnej francuskiej kolonii Saint-Domingue, znajdującej się w zachodniej części wyspy Hispaniola. Został żołnierzem w kolonialnej armii francuskiej, później jednak wyrósł na jednego z przywódców antykolonialnego powstania, które doprowadziło do niepodległości Haiti. Po schwytaniu w 1802 Toussainta L’Ouverture, jednego z dowódców powstania niewolników, Dessalines został faktycznym głównodowodzącym wojsk powstańczych, mając już rangę generała.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Port-au-Prince (haitański Pòtoprens) - stolica i główny port Haiti, ośrodek administracyjny departamentu Ouest, położony nad zatoką Gonâve (Morze Karaibskie). Ludność: ok. 1 mln mieszkańców (2007). Największe miasto Haiti, centrum polityczno-gospodarcze i kulturalne kraju.

    Według niektórych informacji wielu Polaków, wysłanych przez Napoleona Bonaparte na Hispaniolę w celu tłumienia powstania, sympatyzowało z powstańcami, widząc w ich walce analogię do swojej sytuacji. Oblicza się, iż ok. 150 Polaków przyłączyło się do wojsk Dessalinesa i walczyło po ich stronie przeciwko Francuzom.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.

    18 października 1803 r. Dessalines dowodził armią, która zwyciężyła w bitwie pod Vertières nad francuską armią kolonialną dowodzoną przez generała de Rochambeau. Niedługo po zwycięstwie, 1 stycznia 1804 r. w Gonaïves Dessalines proklamował niepodległość Haiti, zrywając z Francją, dotychczasową potęgą kolonialną. Haiti stało się wówczas drugim po Stanach Zjednoczonych niepodległym państwem na zachodniej półkuli.

    La Dessalinienne - pieśń na cześć Jean-Jacques Dessalinesa napisana przez Justina Lhérissona i skomponowana przez Nicolasa Geffrarda. W 1904 r., w stulecie ogłoszenia niepodległości Haiti La Dessalinienne została ogłoszona narodowym hymnem Haiti.Dessalines – miasto w Haiti, położone w departamencie Artibonite. Liczy 12 673 mieszkańców (1 stycznia 2010). Ośrodek przemysłowy.

    W nowym państwie Dessalines obwołany został dożywotnim gubernatorem generalnym, a 22 września 1804 jako Jakub I ogłosił się cesarzem Haiti. Rządzone przez niego państwo miało ogromne kłopoty wewnętrzne, wynikłe przede wszystkim z trudnej sytuacji gospodarczej. Dotychczasowe plantacje, na których pracowali niewolnicy, zostały uwłaszczone, co w dalszej perspektywie wywołało międzynarodowy skandal i silne naciski mocarstw kolonialnych, by spłacić wywłaszczonych właścicieli ziemskich.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Złote Wybrzeże (ang. Gold Coast) - część wybrzeża Zatoki Gwinejskiej (Ocean Atlantycki) w Afryce Zachodniej. Zostało ono odkryte przez Portugalczyków pod koniec XV wieku. W XVI wieku przez jego porty wywożono wydobywane w głębi lądu złoto, a stanowiło to aż 35% światowej produkcji tego kruszcu. Obecnie poza złotem, eksportuje się również diamenty, mangan i boksyty. Duże porty morskie tego regionu to: Sekondi-Takoradi, Akra, Tema.

    W kraju tymczasem narastało niezadowolenie z okrutnych rządów Dessalinesa. W wymierzonym przeciwko niemu spisku udział wzięli m.in. Henri Christophe oraz Alexandre Pétion. Jakub I został zamordowany przez swoich żołnierzy 17 października 1806 w miejscowości Pont-Rouge (Czerwony Most), niedaleko Port-au-Prince. Dziś miejsce to, znajdujące się na peryferiach haitańskiej stolicy, upamiętnia pomnik Dessalinesa.

    Czarna odmiana człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Podział na trzy odmiany, nazywane także rasami głównymi nie pozwala na przydzielenie kategorii wielu formom ludzkim takim jak Buszmeni, Polinezyjczycy, Aborygeni Australii, Ajnosi, Drawidzi.S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna (pisownia oryginalna) – trzecia i ostatnia spośród encyklopedii wydanych przez firmę Samuela Orgelbranda. Osiemnastotomowe ilustrowane dzieło wydane zostało w Warszawie już po śmierci założyciela firmy przez jego synów (w Wydawnictwie Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów). Składa się z 16 tomów podstawowych wydanych w latach 1898-1904 (w tomie szesnastym zawarty jest Suplement) oraz dwóch tomów drugiego suplementu (w 1911 Suplement II cz.1 zawierający hasła od A do J, a w 1912 Suplement II cz.2 zawierający pozostałe hasła - od K do Ż - oraz uzupełnienia). Ponadto w tomie I, wydanym w 1898, zamieszczone były na końcu "dopełnienia" (informacje uzupełniające do dwóch haseł) oraz errata bieżącego tomu. W żadnym z następnych tomów takich uzupełnień ani errat nie drukowano.

    Zabójstwo Dessalinesa doprowadziło do napięć między kreolską i afrykańską ludnością Haiti, a w konsekwencji do podziału państwa na dwie części, północną i południową.

    Nazwisko Dessalinesa pozostało w tradycyjnym tytule haitańskiego hymnu, La Dessalinienne.

    Zobacz też[]

  • Dessalines
  • Cesarstwo Haiti (1804-1806)
  • Przypisy

    1. Polska Encyklopedia Orgelbranda z 1899 na temat jego pochodzenia napisała: murzyn z Wybrzeża Złotego i niewolnik czarnego plantatora we francuskiej części wyspy Santo Domingo.

    Linki zewnętrzne[]

  • The Louverture Project: Jean-Jacques Dessalines (angielski)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Gonaïves (po haitańsku: Gonayiv) – miasto w północnej części Haiti, stolica departamentu Artibonite; ok. 154 tys. mieszkańców (szacunkowo za 2012 r.) – czwarte co do wielkości miasto kraju.Legiony Polskie we Włoszech – polskie formacje wojskowe, tworzone na terenie Włoch, których celem była walka o niepodległość. Walczące u boku wojsk francuskich i włoskich w latach 1797–1807, utworzone z inicjatywy Jana Henryka Dąbrowskiego przez Francuzów w pn. Włoszech. Tam wojska polskie miały się odbudować i przygotować do dalszych działań, gdyż po III rozbiorze polskie wojska były w pewnej części bezwładne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    17 października jest 290. (w latach przestępnych 291.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 75 dni.
    Haiti, Republika Haiti (fr. Haïti, République d’Haïti; haitański Ayiti, Repiblik Ayiti) – państwo w Ameryce Środkowej, zajmujące część wyspy Haiti na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli i graniczące z Republiką Dominikany.
    Bitwa pod Vertèires – ostatnia bitwa wojny o niepodległość Haiti. Odbyła się pod miejscowością Vertières na północy wyspy, między armią haitańskich niewolników a siłami francuskimi 18 listopada 1803.
    20 września jest 263. (w latach przestępnych 264.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 102 dni.
    Haiti – wyspa na Morzu Karaibskim (najwyższy szczyt Pico Duarte 3098 m n.p.m., długość linii brzegowej 3059 km), druga co do wielkości (po Kubie) wyspa Wielkich Antyli. Dawniej używano nazwy Hispaniola. Hispaniola to zlatynizowana wersja nazwy Española, czyli Mała Hiszpania, nadanej w 1492 podczas pierwszej wyprawy Kolumba. Później używano także nazw: Santo Domingo i San Domingo. W Polsce zaprzestano używania nazwy Hispaniola w XIX wieku, a przyjęto nazwę Haiti. W innych językach nadal używa się nazwy Hispaniola.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Saint-Domingue – kolonia należąca do Królestwo Francji, a następnie Republiki Francuskiej, istniejąca od 1659 do 1804 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.206 sek.