• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jazda



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Legion albo legia (łac. legio) – podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji. W pierwszych trzech wiekach imperium armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W wyprawach legionów uczestniczyli również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy.Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, „wynalezionej” przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI wieku. Walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Używali zarówno broni palnej, jak i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów byli żołnierzami autoramentu cudzoziemskiego.
    Czterokołowy wóz bojowy na sztandarze z Ur
    Relief przedstawiający asyryjskiego kawalerzystę
    Strój huzara, 1804
    Strój kirasjera, 1814
    (mal. Théodore Géricault)
    Kawaleria brytyjska, Krym 1854
    Wirtemberscy dragoni
    Kawaleria Monarchii Austro-Węgierskiej
    Francuscy kirasjerzy, 1914

    Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.

    Ułan (ang. Uhlan, niem. Ulan) – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.Ciężka jazda – ogólne określenie rodzaju formacji kawaleryjskiej, której cechą charakterystyczną było posiadanie przez jeźdźca ciężkiego uzbrojenia ochronnego – zbroi, co odróżniało ją od lekkiej jazdy. Ciężka kawaleria niemal zawsze uchodziła za formację elitarną, do której należeć mogli tylko przedstawiciele najwyższych warstw społecznych. Wiązało się to zapewne z dużymi kosztami zbroi i ekwipunku jeźdźca.

    Ze względu na rodzaj uzbrojenia ochronnego rozróżnia się jazdę lekką i jazdę ciężką.

    Spis treści

  • 1 Starożytność
  • 1.1 Rydwany bojowe
  • 1.2 Geneza kawalerii
  • 1.3 Rzymska kawaleria
  • 2 Średniowiecze
  • 2.1 Narodziny i ewolucja rycerstwa
  • 2.2 Wschodnie techniki walki
  • 3 Nowożytność
  • 4 Kawaleria w XX wieku
  • 5 Rodzaje
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Starożytność[edytuj kod]

    Rydwany bojowe[edytuj kod]

    Wynaleziony przez Sumerów około 3000 roku p.n.e rydwan, był szeroko stosowany w armiach epoki brązu. Pierwsze wersie tej broni, wyposażone były w dwa lub cztery koła. W zaprzęgu stosowano dzikie osły, kierowanie którymi było utrudnione z uwagi na brak wędzideł. Z upływem czasu wynalazek rydwanu upowszechnił się na obszar Egiptu oraz Grecji, gdzie stanowił ważny element uzbrojenia w kulturze Mykeńskiej. Starożytny Izrael w apogeum swojej potęgi za rządów króla Salomona miał według Drugiej Księgi Kronik czterysta rydwanów i dwanaście tysięcy jezdnych. Rydwany występowały jeszcze w armii perskiej walczącej przeciwko Aleksandrowi Wielkiemu.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Muszkieterowie gwardii (fr. Mousquetaires de la garde) – francuska formacja wojskowa, będąca gwardią przyboczną króla Francji. Formacja ta podobnie jak dragoni mogła walczyć jako lekka kawaleria albo piechota. Spopularyzował ją Aleksander Dumas, autor powieści Trzej muszkieterowie.

    Geneza kawalerii[edytuj kod]

    Kawaleria odgrywała dużą rolę u ludów koczowniczych (m.in. Kimerowie, Scytowie, Sarmaci, Hunowie, a później Awarowie) zamieszkujących rozległe terytoria wschodniej Europy i środkowej Azji. Właśnie na stepie po raz pierwszy człowiek dosiadł konia. Prawdopodobnie to nomadzi lub Asyryjczycy po raz pierwszy zaczęli strzelać z łuku w czasie jazdy konnej.

    Kopia – jest bronią drzewcową wywodzącą się z włóczni, którą konny wojownik umieszczał pod pachą i atakował przeciwnika szarżując na niego galopem. Niezbędne dla rozwoju tej techniki walki było upowszechnienie się strzemion i siodeł z wysokimi łękami. Stała się tradycyjną bronią europejskich rycerzy.Lekka jazda – formacja kawaleryjska, lekka jazda w dawnym wojsku I Rzeczypospolitej. Formacja ta powstała na początku XVI wieku. Od 1633 roku była autoramentu narodowego. W XVIII wieku przekształciła się w formacje nowoczesnych ułanów.

    Po raz pierwszy przedstawiciele ludów osiadłych dosiedli konia w II tysiącleciu p.n.e. Egipski relief datowany na XII wiek p.n.e. przedstawia kawalerzystę, biorącego udział w bitwie pod Kadesz. Ów wojownik siedzi na końskim zadzie, gdyż prawdopodobnie ówczesne konie miały zbyt słabe grzbiety, by utrzymać na nim człowieka. Kawaleria tamtej epoki nie była wyposażona w siodła ani strzemiona, stąd trudno było kierować dosiadanymi zwierzętami.

    Hannibal, Hannibal Barkas, Barca (ur. 247 p.n.e., zm. 183 p.n.e.) – syn Hamilkara Barkasa, dowódca wojsk antycznej Kartaginy.Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

    W cywilizacjach bliskowschodnich odgrywała na ogół rolę drugorzędną, jako formacja kosztowna i nieprzydatna przy oblężeniach i obronie miejsc umocnionych. Większą rolę jazda odgrywała w armii asyryjskiej. Choć była nieliczna, traktowano ją jako formację elitarną, służyli w niej ludzie o wyższym statusie materialnym i społecznym. Asyryjscy ciężcy kawalerzyści uzbrojeni byli w miecze oraz lance. Z uwagi na brak strzemion, walka bronią drzewcową z piechotą możliwa była tylko podczas powolnej jazdy.

    Tarkwiniusz Stary, Lucius Tarquinius Priscus – piąty król Rzymu, panujący w latach 617-578 p.n.e. Pochodził z etruskiego miasta Tarquinia.Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice lub Rzymie, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – w latach 117-138 cesarz rzymski. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.

    W starożytnej Grecji w kawalerii służyli tzw. hippeis, druga, co do zamożności grupa społeczna, którą było stać na konia. Była to formacja bardzo nieliczna, w ateńskiej polis liczyła przeciętnie zaledwie tysiąc wojowników. Brak kawalerii zemścił się na Grekach podczas bitwy pod Cheroneą, kiedy to grecka falanga okazała się bezradna wobec szarży macedońskiej konnicy. Aleksander Wielki rozbudował ciężkozbrojną kawalerię, zwaną hetajrami, która udowodniła swoją skuteczność w wojnie z Persją.

    Bitwa pod Kadesz – bitwa pomiędzy wojskami egipskimi a hetyckimi, która miała miejsce w piątym roku panowania faraona Ramzesa II.Arkebuzeria (od fr. arquebusier) – jazda uzbrojona w broń palną – arkebuz. Formacje te występowały w wojskach XVI i XVII-wiecznych. Arkebuzerami są także nazywani muszkieterzy uzbrojeni w arkebuzy. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów była rzadkim rodzajem lekkiej jazdy autoramentu cudzoziemskiego, przypominającym wyglądem i organizacją zachodnich kirasjerów. Pojawiła się na ziemiach polskich za panowania Stefana Batorego. Arkebuzerzy prowadzili ogień z konia, co wymagało od nich olbrzymiej zręczności.

    Rzymska kawaleria[edytuj kod]

     Osobny artykuł: Jazda rzymska.

    W armii rzymskiej główną rolę odgrywała ciężka piechota, jednak oprócz niej istniały równolegle jednostki jazdy. Zgodnie z przekazem Liwiusza, w czasach Romulusa istniały już trzy centurie jazdy (eqites). W okresie rządów Tarkwiniusza Starego jej liczebność wynosiła 1800 ludzi. W II wieku p.n.e, konnica wchodziła w skład każdego legionu w sile 300 jeźdźców. Zanik tej formacji nastąpił w okresie wojen z Jugurtą. W tym okresie republika masowo korzystała z usług kawalerii najemnej. Ponowne kawaleria legionowa została sformowana w I wieku n.e. W okresie pryncypatu zarówno cesarz jak i zarządcy prowincji rekrutowali osobiste oddziały konnicy, które nosiły nazwę eqites singulares Augusti. Żołnierze ci, pełniący rolę gwardii otrzymywali zwiększony żołd. Innymi jednostkami prawdopodobnie dysponującymi kawalerią były Numeri, Exploratores oraz Cunei. Oddziały Numeri oraz Cunei wykorzystywane były między innymi do ochrony szlaków handlowych. Rolą Exploratores było prowadzenie rozpoznania. Za panowania cesarza Hadriana pojawiła się pierwsza jednostka ciężkiej kawalerii wojsk pomocniczych- Gallorum et Pannoniorum catafractaria. Jej taktyka walki wzorowana była na sarmackich, armeńskich oraz partyjskich wojskach konnych. Zdecydowany wzrost znaczenia kawalerii w rzymskiej armii przypadł na panowanie Galiena i Aureliana.

    Lansjerzy – w dawnych armiach lekka kawaleria uzbrojona w lance. W wojsku polskim odpowiednikiem lansjerów byli ułani.W średniowiecznych źródłach nie ma wymienianych ras końskich, a jedynie ich typy, np. rosły, kopijniczy, dobry itd. Średniowieczne konie w Królestwie Polskim były najczęściej krzyżówkami rodzimych ras z rumakami niemieckimi, zwanymi "szwabami" lub "sasami" oraz z końmi z puszty węgierskiej. Za protoplastów rycerskiego destriera w Europie uważa się konie z rejonów dzisiejszej Normandii i Belgii, skrzyżowanych z końmi z półwyspu Iberyjskiego. Jednymi z pierwszych, którzy zaczęli taką hodowlę wprowadzać na potrzeby walki, byli Normanowie, osiadli w północnej Francji w połowie IX wieku. Polscy mediewiści, zajmujący się problematyką wierzchowców w wiekach średnich, przytaczają, iż średni wzrost konia bojowego wahał się pomiędzy 155, a 157 cm w kłębie, przy jednoczesnych szerokich gabarytach klatki piersiowej i mocnym szkielecie.

    W armii kartagińskiej dowodzonej przez Hannibala występowała kawaleria ciężka i lekka.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wojna stuletnia – nazwa nadana przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych, które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.
    Lekka jazda – ogólne określenie jednej z wielu formacji kawaleryjskich, których cechą charakterystyczną był brak ciężkich pancerzy (zbroi) u jeźdźców, w przeciwieństwie do ciężkiej jazdy.
    Galienus, Publius Licinius Egnatius (218-268), syn Waleriana I, cesarz rzymski od 253 roku (junior) i od 260 samodzielnie. Jego pierwsza żona (?) Pipa była córką króla Markomanów. Z żoną Saloniną miał synów Waleriana II i Saloninusa. Za jego panowania w imperium panował chaos, jednak cesarz ze wszystkich sił próbował go opanować.
    Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, posiadający majątki o wartości minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia (stąd nazwa ekwitów: łac. equus oznacza konia), noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku zdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).
    Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.
    Wojna francusko-pruska – konflikt zbrojny między mocarstwami II Cesarstwem Francuskim a Królestwem Prus wspieranym przez inne kraje niemieckie, toczony od 19 lipca 1870 do 10 maja 1871.
    Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

    Reklama