• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jaworzyna Kamienicka

    Przeczytaj także...
    Tomasz Chlipała zwany Bulandą (ur. najprawdopodobniej ok. 1830 r., zm. w 1912 lub 1913 w Lubomierzu) – słynny baca gorczański. Autentyczna postać z drugiej połowy XIX wieku. Popularna w kulturze odnoszącej się do Gorców, oraz w folklorze zagórzańskim.Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).
    Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.
    Widok z polany na Jaworzynie Kamienickiej

    Jaworzyna Kamienicka (znana pod nazwą Jaworzyna) – szczyt Gorców (1288 m n.p.m.), drugi pod względem wysokości po Turbaczu i najwyższy szczyt Gorczańskiego Parku Narodowego. Jest jednym z wielu ramion Turbacza. Zbocza porasta las świerkowy o charakterze regla górnego. Sam szczyt jest niewybitny, słabo wyróżniający się w długim grzbiecie, jednak góra należy do najbardziej widokowych w Gorcach, dzięki temu, że na jej północno-wschodnich zboczach, nieco poniżej wierzchołka, znajduje się polana Jaworzyna Kamienicka. Rozciągają się z niej widoki na pobliskie szczyty Kudłonia i Gorca z ich polanami podszczytowymi, głęboką dolinę potoku Kamienicy oraz szczyty Beskidu Wyspowego i Sądeckiego. Przy szlaku turystycznym na polanie tablica informacyjna z panoramą szczytów i opisem polany.

    Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorców, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej.Gorc (1228 m) – szczyt we wschodniej części grzbietu głównego Gorców. Jego charakterystyczna sylwetka z kilkoma polanami jest dobrze rozpoznawalna z dużych odległości. Zbudowany jest z grubych ławic piaskowców magurskich i zlepieńców. Północne stoki pokryte są lasami jodłowo-bukowymi, wyższe partie świerkowymi. Wchodzi w skład wielokilometrowej długości Pasma Gorca ciągnącego się od Turbacza na wschód. Nazwa szczytu pochodzić może od sposobu powstania polan, które zostały uzyskane sposobem żarowym, czyli są "wygorzałe".

    W górnym rogu polany znajduje się pochodząca z 1904 roku tzw. Kapliczka Bulandy. Jest ona najstarszym zabytkiem sztuki sakralnej znajdującym się w granicach Parku. Została wybudowana przez legendarnego gorczańskiego bacę i czarownika, Tomasza Chlipałę, znanego jako Bulanda. Na tej polanie przez ponad 50 lat wypasał owce i woły. Legenda podaje, że z bacówki zszedł w wieku 100 lat, zawdzięczając znakomite zdrowie recepturze na napój szczęścia i długowieczności.

    Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.Przysłop Dolny – gorczańska polana położona na długim grzbiecie pomiędzy Gorcem a Przysłopem w Paśmie Gorca. Zajmuje południowe zbocza tego grzbietu, granicząc z Gorczańskim Parkiem Narodowym. Jej zbocza opadają do doliny potoków Jamne i Małe Jaszcze (lewobrzeżne dopływy Ochotnicy). Jeszcze długo po II wojnie światowej tętniła życiem pasterskim, stały na niej szałasy, jednak wskutek nieopłacalności ekonomicznej zaprzestano tu wypasu. Od tego czasu polana zaczyna stopniowo zarastać borówczyskami i pojedynczymi świerkami. W kierunku północnym widoki zasłania las, ale we wszystkich pozostałych kierunkach rozpościera się stąd szeroka panorama widoków na Pieniny, Beskid Sądecki, Pasmo Lubania i Tatry. Przebiegające przez polanę szlaki turystyczne umożliwiają wędrówkę po Gorcach, a noclegi zapewnia schronisko Gorczańska Chata (d. Hawiarska Koliba). W zimie jest dobrym miejscem do uprawiania narciarstwa pozatrasowego.

    Na zachodnim krańcu Jaworzyny znajduje się jaskinia szczelinowa, tzw. Zbójnicka Jama, która była według podań kryjówką wielu tutejszych zbójników. W okolicach podobno straszy odrąbana głowa zastępcy herszta zbójników. Ponieważ przewyższał on zdolnościami herszta, ten podstępnie go zabił, a głowę wyrzucił do jaru. Według podań, gdy ktoś ją znajdzie, to ona i tak powróci na swoje miejsce, tak bowiem jest przywiązana do Jaworzyny.

    Kudłoń (1274 m) – czwarty co do wysokości szczyt w Gorcach położony na północny wschód od Turbacza, w grzbiecie łączącym Turbacz z Beskidem Wyspowym (poprzez przełęcz Przysłop). Jest najwybitniejszym szczytem Gorczańskiego Parku Narodowego. Jego nazwa wywodzi się od nazwiska Kudeł bądź Kudła.Szlak rowerowy — trasa wycieczkowa dla rowerzystów, oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi. Zgodnie z normami znakowania PTTK, szlaki rowerowe oznaczone są białymi kwadratami z czarnym symbolem roweru i paskiem koloru szlaku (szlaki krajowe), lub literą R i numerem szlaku (szlaki międzynarodowe). Można jednak spotkać w terenie oznaczenia nie trzymające się tych norm (zwłaszcza starsze szlaki) np. biały kwadrat z symbolem roweru w kolorze szlaku. Ze względu na częstsze niż w przypadku szlaków pieszych umieszczanie oznakowania na drogach publicznych, znaki szlaków rowerowych uznane zostały za dodatkowe znaki drogowe, uzyskując symbole R-1, R-1a, R-1b, R-2, R-2a i R-3.

    Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny zielony – zielony z Polany Gabrowskiej Dużej przez Jaworzynę Kamienicką, polanę Przysłop, na Gorc. 1 godzina 45 minut, szlak turystyczny żółty – żółty od kapliczki Bulandy do Jaskini Zbójnickiej. 10 min (↑ 20 min) szlak rowerowy czerwony – czerwony szlak rowerowy z przełęczy Przysłop przez Dolinę Kamienicy i Polanę Jaworzyna Kamienicka na Turbacz.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jolanta Wyznakiewicz: Wędrówka przez Gorce, Pieniny i Beskid Sądecki. Przewodnik turystyczny. Warszawa-Kraków: Zakł. Wyd.-Propagandowy PTTK, 1982. ISBN 83-89472-59-7.
  • Gorce. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Compass, 2007. ISBN 978-83-89165-39-8.
  • Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce- przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004. ISBN 83-89188-19-8.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Przysłop (750 m) – przełęcz na granicy Beskidu Wyspowego i Gorców, między Myszycą (877 m) w Beskidzie Wyspowym a Jaworzynką (1077 m) w Gorcach. Znajduje się na terenie wsi Lubomierz i prowadzi przez nią droga wojewódzka nr 968 (odcinek z Mszany Dolnej do Kamienicy). Ostatnio w celu odróżnienia od innych przełęczy Przysłop wprowadzana jest nazwa Przysłop Lubomierski.Polana Gabrowska Duża – polana w Gorcach o powierzchni 2,34 ha. Położona jest na wysokości około 1225-1255 m n.p.m., pomiędzy Długą Halą pod Turbaczem, a szczytem Kiczora. Znajduje się na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego. Z polany otwiera się widok na Kotlinę Orawsko-Nowotarską oraz na Tatry. Na wschodnim skraju polany węzeł szlaków turystycznych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kapliczka Bulandy – kapliczka na polanie Jaworzyna Kamienicka na Jaworzynie Kamienickiej – drugim co do wysokości szczycie Gorców. Ufundowana została w 1904 r. przez najsłynniejszego gorczańskiego bacę – Tomasza Chlipałę, zwanego Bulandą, który na tej polanie przez ponad 50 lat zajmował się pasterstwem, wypasając owce i woły. Ponadto był znanym znachorem, leczył ludzi i zwierzęta, uważano go też za czarodzieja.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Regiel górny - piętro roślinne usytuowane powyżej regla dolnego a poniżej piętra kosodrzewiny, czyli poniżej górnej granicy lasu.
    Polana Jaworzyna Kamienicka (znana także jako: Polana Jaworznicka. </ref>) – położona na wysokości 1190 -1288 m n.p.m. polana na północno-wschodnim stoku Jaworzyny Kamienickiej w Gorcach. Jest to jedna z najpiękniejszych gorczańskich polan. Roztacza się z niej bardzo szeroka panorama na Beskid Sądecki i Beskid Wyspowy. Szczególnie dobrze widać stąd wznoszące się po południowej stronie pobliskie grzbiety Kudłonia i Gorca wraz z ich polanami. Od północno-wschodniej strony stok polany opada do potoku Kamienica, spływającego głęboką kotliną pomiędzy Gorcem i Kudłoniem.
    Zbójnicka Jama, Zbójecka Jama – jaskinia na zachodnich zboczach Jaworzyny Kamienickiej. Znajduje się w odległości 800 m od kapliczki Bulandy znajdującej się na polanie Jaworzyna Kamienicka. Wejście do niej jest trudne, rozpoczyna się bowiem pionową studzienką o głębokości 3,5 m. Od dna studzienki odchodzi szczelina o przebiegu NE-SW, w południowo-zachodnim kierunku mająca długość 10 m, w kierunku północno-wschodnim 15 m. Obydwa jej końce kończą się zawaliskiem. Otwór wejściowy i szyb porośnięte są glonami oraz wątrobowcami. Zimą ciepłe powietrze wydobywające się z jaskini topi śnieg w jej otworze wejściowym. Jest to jaskinia osuwiskowa. Według geologów jest ona początkowym etapem powstawania osuwiska.
    Turbacz – najwyższy szczyt Gorców, znajdujący się w centralnym punkcie pasma i tworzący potężny rozróg. Według większości źródeł ma wysokość 1310 m (np.), ale niektóre podają 1314 m. Zbudowany jest z fliszu karpackiego.
    Beskid Sądecki (słow. Ľubovnianska vrchovina; 513.54) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, należące do Beskidów Zachodnich. W granicach Polski rozciąga się na powierzchni ok. 670 km², pomiędzy Dunajcem na zachodzie a dolinami Kamienicy, Mochnaczki, Muszynki i Przełęczą Tylicką (688 m) na wschodzie. Najwyższym szczytem jest Radziejowa (1262 m). Góry zbudowane są z fliszu płaszczowiny magurskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.836 sek.