• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jaskinia krasowa

    Przeczytaj także...
    Stalaktyt, sopleniec, nawis – grawitacyjny naciek jaskiniowy mający zazwyczaj kształt wydłużonego, odwróconego stożka (sopla), narastającego od stropu jaskini krasowej ku jej spągowi.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.
    Draperia naciekowa, zasłona naciekowa - naciek jaskiniowy w formie pionowej, cienkiej "zasłony" , często o oryginalnym kształcie, zwisającej ze stropu jaskini krasowej, ściany czy występu skalnego. Powstaje w wyniku wytrącania się węglanu wapnia z wody sączącej się ze szczeliny skalnej lub ściekającej wzdłuż krawędzi skały.

    Jaskinia krasowajaskinia powstała wskutek procesu krasowienia. Zaliczana jest do form krasu podziemnego.

    Przybiera przeróżne kształty uformowane wskutek drążącej działalności wody zawierającej dwutlenek węgla. We wnętrzu jaskini krasowej można wyróżnić poszczególne formy krasu oraz nacieki:

  • stalaktyty, stalagmity, stalagnaty
  • dolinka krasowa
  • draperie (zasłony naciekowe)
  • perły jaskiniowe
  • pola ryżowe
  • misy martwicowe
  • szczotki kalcytowe
  • nacieki wełniste, nacieki tarczowe, nacieki grzybkowe, nacieki inkrustacyjne, nacieki aragonitowe
  • złączone tarcze
  • Woda do jaskini dostaje się ponorem, natomiast uchodzi wywierzyskiem, jeśli dnem płynie rzeka. W zagłębieniach mogą także powstawać jeziorka.

    Trawertyn (martwica wapienna, źródleniec, tuf wapienny) – porowata skała osadowa składająca się głównie z kalcytu i aragonitu. Odmiana martwicy wapiennej.Dwutlenek węgla (nazwa systematyczna: ditlenek węgla; nazwa Stocka: tlenek węgla(IV)), CO2 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym węgiel występuje na IV stopniu utlenienia.

    Wyróżniamy dwa typy jaskiń krasowych:

  • szczelinowe – powstają wskutek zwiększania objętości szczelin przez wody podziemne
  • przepływowe – powstają wskutek przepływu wód pod ciśnieniem
  • Jaskinie mogą być rozbudowane w kierunku poziomym lub pionowym.

    Jaskinie krasowe w skałach węglanowych i ich szata naciekowa są szczególnie wrażliwe na antropopresję zewnętrzną i wewnętrzną ze względu na wrażliwy stan równowagi, od którego zależne jest krystalizowanie lub rozpuszczanie materiału skalnego (węglanu wapnia i magnezu). Z tego względu na jaskinie te zły wpływ może mieć już nawet ich otwarcie i zmiana warunków przepływu powietrza i wilgotności, a także zmiana wilgotności w wyniku przebywania w nich ludzi, toteż w wielu udostępnionych turystycznie jaskiniach krasowych istnieją limity wejść, a niektóre z nich są zamknięte, aby nie naruszać ich warunków wilgotnościowych (a nie tylko dla ochrony zamieszkujących je organizmów żywych).

    Wywierzysko, reokren – typ źródła o silnym wypływie. Najczęściej występuje w regionach górskich. Jest to przeważnie źródło typu wokluzyjskiego (od Vaucluse – miasto we Francji) – nazwa źródła, w którym wypływają na powierzchnię wody podziemne na obszarach krasowych. Wydajność takiego źródła może być znaczna, jeśli jest mniejsza od ilości wody wpływającej do ponoru (wchłonu) jest to ujemny bilans zlewni.Stalagnat – naciek jaskiniowy w formie kolumny, słupa itp., łączący strop jaskini krasowej z jej spągiem. Powstaje on w efekcie równoczesnego rozwoju stalaktytu idącego od stropu i stalagmitu na dnie jaskini, który tworzy się z wytrącania węglanu wapnia z wody kapiącej z tego stalaktytu. Odpowiednio długi rozrost obu form leżących na jednej osi prowadzi do ich połączenia i wykształcenia stalagnatu.

    Zobacz też[]

  • martwica
  • trawertyn



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Perły jaskiniowe – rodzaj pizoidów, będących formami krasu podziemnego, powstającymi na dnie jaskini w zagłębieniach wypełnionych wodą pozostającą w ruchu.
    Antropopresja – ogół działań człowieka (zarówno planowych i przypadkowych) mających wpływ na środowisko przyrodnicze.
    Kras (procesy krasowe, krasowienie) – procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają skały krasowiejące: przede wszystkim wapienie, a także dolomity, margle, gips, anhydryt, halit (potocznie sól kamienna).
    Stalagmit – naciek jaskiniowy, grawitacyjny osiągający duże rozmiary. Może występować w postaci słupa, stożka, guza itp. Narasta od dna jaskini krasowej ku górze wskutek wytrącania się węglanu wapnia z kapiącej ze stropu wody – w przypadku jaskini lodowej – jej zamarzania. Stalagmitowi odpowiada zazwyczaj stalaktyt w stropie jaskini, w wyniku ich połączenia powstaje kolumna zwana stalagnatem.
    Skała węglanowa – skała osadowa, której głównymi minerałami są węglany, głównie kalcyt i dolomit, z domieszkami innych węglanów bezwodnych.
    Ponor (z języka serbskiego – wchłon) – forma terenu właściwa obszarom krasowym, mająca postać otworu lub korytarza wydrążonego przez wodę. Jest to miejsce, gdzie wody strumieni, potoków czy rzek wpływają pod powierzchnię terenu.
    Jaskinia Niedźwiedzia – najdłuższa jaskinia całych Sudetów, położona w Masywie Śnieżnika, w dolinie Kleśnicy, w pobliżu wsi Kletno. Odkryta podczas eksploatacji kamieniołomu marmuru w 1966 roku, w obrębie wzniesienia Stroma (1166 m n.p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.