• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jaskinia Gombasecka

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Kras Słowacko-Węgierski (516.2) – jednostka podziału geomorfologicznego Wewnętrznych Karpat Zachodnich na pograniczu Słowacji i Węgier.
    Stalaktyt, sopleniec, nawis – grawitacyjny naciek jaskiniowy mający zazwyczaj kształt wydłużonego, odwróconego stożka (sopla), narastającego od stropu jaskini krasowej ku jej spągowi.

    Jaskinia Gombasecka (słow. Gombasecká jaskyňa) – jaskinia krasowa na terenie Krasu Słowacko-Węgierskiego na Słowacji, udostępniona od 1955 r. do zwiedzania turystycznego.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Jaskinia jest położona 10 km na południe od Rożniawy, na lewym brzegu doliny rzeki Slaná, u zachodnich podnóży Płaskowyżu Silickiego. Leży na terenie katastralnym wsi Slavec. Jest częścią Silicko-Gombaseckiego podziemnego systemu hydrologicznego Czarnego Potoku (słow. Čierny potok), w skład którego wchodzi również Silicka Jaskinia Lodowa. Obecne (sztuczne) wejście do jaskini położone jest 11 m ponad Czarnym Wywierzyskiem (250 m n.p.m.).

    Silická ľadnica (węg. Szilicei Jeges-barlang; pol. Silicka Jaskinia Lodowa) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji. Długość korytarzy jaskini wynosi ok. 1100 m, głębokość - 110 m. Obok jaskini Bezodná ľadnica jest drugą z jaskiń lodowych na terenie Krasu Słowackiego. Uznawana jest za najniżej położoną klasyczną jaskinię lodową na świecie, spośród usytuowanych w strefie klimatów umiarkowanych do 50º szerokości geograficznej.Korona czechosłowacka (cz. Koruna československá, po sk. Koruna česko-slovenská, w I ČSR skrót "Kč", w II ČSR skrót "K", po 1945 roku "Kčs") – jednostka monetarna Czechosłowacji od 1919 do 1939 i od 1945 do 1993. Dzieliła się na 100 halerzy.

    Geologia, morfologia[ | edytuj kod]

    Jaskinia Gombasecka jest jaskinią typu wywierzyskowego, tj. taką, która posiada aktywny tok wodny, uwidoczniający się na powierzchni w postaci wywierzyska, które stało się drogą do odkrycia i eksploracji jaskini. Jej podziemne korytarze w dwóch etapach ewolucyjnych (dwóch piętrach) wytworzył wzdłuż starszych szczelin i pęknięć górotworu Czarny Potok (słow. Čierny potok) i jego dopływy. Jaskinia słynie z unikalnych, śnieżnobiałych, szklistych stalaktytów rurkowych zwanych makaronami, które kontrastują z czerwono-brunatną barwą ścian. Temperatura w jaskini wynosi 9 °C, zaś wilgotność 95-97%.

    Rożniawa (słow. Rožňava, niem. Rosenau, węg. Rozsnyó, łac. Rosnavia) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim. Gospodarcze i turystyczne centrum historycznego regionu Gemer.Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

    Historia[ | edytuj kod]

    Jaskinia została odkryta 21 listopada 1951 r. przez grupę speleologów z Rożniawy (m.in. Ladislav Herényi i Viliam Rozložník) poprzez przekopanie tzw. Czarnego Wywierzyska. Z całkowitej długości poznanych następnie korytarzy (1525 m) w 1955 r., kosztem pół miliona koron, udostępniono do zwiedzania 285 m.

    Jaskinia krasowa – jaskinia utworzona wskutek procesu krasowienia przez wody opadowe, rzadziej przez wody hydrotermalne. Jest to najczęściej na Ziemi występujący typ jaskiń – jaskinie krasowe stanowią około 90% wszystkich jaskiń. Jaskinie tego typu występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Znajdują się wśród nich najgłębsze i najdłuższe jaskinie świata. W jaskini Tham Konglor w Laosie jeden z korytarzy ma ponad 100 m wysokości i szerokości, Jaskinia Mamucia w USA ma łączną długość korytarzy wynoszącą ponad 649 km, a Jaskinia Krubera na Kaukazie w Gruzji ma głębokość 2190 m. W Polsce najdłuższa i najgłębsza jest Jaskinia Wielka Śnieżna w Tatrach. Jaskinie krasowe mają też znacznie bogatszą szatę naciekową, niż inne jaskinie. Sajó [po węgiersku czyt. "Szajo"] (słow. Slaná, d. polski Słona) – rzeka w środkowej Słowacji i w północno-wschodnich Węgrzech, w dorzeczu Dunaju. Długość – 229 km, z tego 110 km na Słowacji, 129 km na Węgrzech, powierzchnia zlewni – 5 545 km.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Burchard P.: Jaskinie Czechosłowacji, w: „Poznaj świat” R.XVI, nr 6 (187), czerwiec 1968, s. 42-43;

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Slovensko sprístupnené jaskyne, Pavel Bella, Miroslav Eliáš, 1997.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Oficjalna strona jaskini (pol. • słow. • ang. • niem. • węg.). Zarząd Jaskiń Słowackich.
  • Silická planina – największy z płaskowyżów w Krasie Słowacko-Węgierskim. Znajduje się w Słowacji i Węgrzech i ma powierzchnię około 150 km². Od północy jego stoki stromo opadają do Kotliny Rożniawskiej (Rožňavská kotlina), od zachodu równie stromo do doliny rzeki Slana. Stoki wschodnie znajdują się w zlewni rzek Bodva i Turňa. Na południu opada do Kotliny Rimawskiej (Rimavska kotlina). Na północy Silická planina osiąga wysokość 634 m n.p.m. (Malý vrch), na południu około 500 m.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.