• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jaskier alpejski

    Przeczytaj także...
    Liście odziomkowe (łac. basalis, ang. basal) – liście, które wyrastają z modyfikacji łodygi – kłącza, podziemnej nasady łodygi, lub pełzających po ziemi rozłogów.Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.
    W Tatrach rośnie około 1300 gatunków roślin naczyniowych, z czego w polskim Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN) około 1000. Charakterystyczną grupę stanowią rośliny wysokogórskie – dla 200 z nich Tatry są jedynym obszarem występowania w Polsce. Bardzo bogata jest flora mszaków – występuje ich tutaj ok. 700 gatunków, co stanowi 80% wszystkich gatunków w Polsce, ok. 1000 gatunków grzybów, 870 gatunków porostów i liczna flora glonów i 72 gatunki śluzowców.
    Ranunculus alpestris a4.JPG
    Ranunculus alpestris a3.jpg

    Jaskier alpejski (Ranunculus alpestris L.) – gatunek roślin z rodziny jaskrowatych. Typowy gatunek górski. Występuje w górach południowej i środkowej Europy. W Polsce rośnie tylko w Tatrach i to w niewielu miejscach.

    Morfologia[]

    Pokrój Roślina wieloletnia, rosnąca pojedynczo. Jej wielkość jest w dużym stopniu uzależniona od warunków środowiska. W miejscach bardziej wilgotnych i położonych niżej, tworzy bujne kępy o dużych kwiatach i liściach. W miejscach leżących wyżej, bardziej suchych i silniej nasłonecznionych jest drobniejszy. Łodyga Łodyżka kwiatowa ma wysokość 10 – 20 cm. Wyrastają z niej drobne listki, zupełnie innego kształtu niż liście odziomkowe. Listki na łodyżce kwiatowej są równowąskie, lub trójdzielne i ustawione są naprzemianlegle. Na jednej łodyżce jest od jednego do trzech takich listków. Liście Okrągłe lub nerkowate blaszki liściowe o głęboko ząbkowanych klapach tworzą worzą kępkę liści odziomkowych. Liście łodygowe niepodzielone. Kwiaty Jest jednym z nielicznych krajowych gatunków jaskrów o białych kwiatach. Na szczycie każdej łodyżki kwiatowej wyrasta pojedynczy, biały kwiat o średnicy 1 – 2 cm. Kielich jest nagi z zewnątrz. Korona kwiatu składa się z 5 jajowato-sercowatych płatków z wycięciem na szczycie. Kielich ma 5 wolnych, wgłębionych miseczkowato działek, które opadają bardzo wcześnie, bo zaraz po rozwinięciu się pączka kwiatowego. Owoc Zielona, niewielka niełupka, posiadająca charakterystyczny, zagięty dzióbek.

    Biologia i ekologia[]

    Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do września. Jak u większości roślin górskich termin jego kwitnięcia związany jest z wysokością n. p. m. – czym wyżej, tym późniejszy termin kwitnięcia. Siedlisko: Rośnie na wilgotnych skałkach, słabo zarośniętych zboczach gór, na piargach. Preferuje podłoże wapienne, ale można go też spotkać na podłożu granitowym (roślina umiarkowanie wapieniolubna). Jest typową roślina wysokogórską. Rośnie na wysokości od 800 do 2500 m n.p.m., a więc niemal na najwyższych szczytach Tatr. Głównie występuje w piętrze kosówki i w piętrze alpejskim. Gatunek charakterystyczny dla Ass. Arabidetalia coeruleae.

    Roślina wapieniolubna, kalcyfit – roślina, która najlepiej rozwija się na podłożu bogatym w jony wapnia. Rośliny te szczególnie często spotyka się na glebach wapiennych, takich, jak rędziny kredowe i inne. Z reguły rośliny te są również roślinami zasadolubnymi. Wyróżnia się wśród nich rośliny umiarkowanie wapieniolubne, oraz wybitnie wapieniolubne. Gatunki roślin wapieniolubnych mogą być roślinami wskaźnikowymi gleb bogatych w wapń.Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.
     Zapoznaj się również z: rośliny tatrzańskie.

    Zastosowanie i uprawa[]

    Jest uprawiany jako roślina ozdobna, szczególnie nadająca się do skalniaków, gdzie może rosnąć nie tylko w glebie, ale również pomiędzy skałami. Jest całkowicie mrozoodporny, może rosnąć w miejscu zacienionym, wymaga stale wilgotnej, próchniczno-piaszczystej gleby wapiennej. Rozmnaża się go przez wysiew nasion jesienią, lub przez podział rozrośniętych kęp.

    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.Piętro kosodrzewiny (piętro subalpejskie, piętro kosówki) – jedno z pięter roślinności w górach, znajdujące się ponad reglem górnym (powyżej górnej granicy lasu), a poniżej piętra hal. Jest to piętro zwartych zarośli kosodrzewiny lub olchy zielonej (kosej) w górach Europy Środkowej. W Alpach lub Himalajach piętro to porasta różanecznik. W Tatrach, Sudetach i na Babiej Górze piętro to tworzone jest przez kosodrzewinę, w Bieszczadach jej miejsce zajmuje olcha zielona, zarastająca połoniny. W różnych górach piętro to znajduje się na różnych wysokościach nad poziomem morza, w zależności od szerokości geograficznej i klimatu. W Tatrach piętro kosówki występuje na wysokości około 1500-1800 m n.p.m. Powyżej tej granicy kosodrzewina występuje już głównie w postaci pojedynczych krzewów, które jednak mogą być położone bardzo wysoko, nawet ponad 2100 m n.p.m.

    Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
    2. Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4
    3. Eugeniusz Radziul: Skalniaki. Warszawa: PWRiL, 2007. ISBN 978-83-09-01013-5.

    Bibliografia[]

    1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
    2. Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie. Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-02-00872-9.
    3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Jaskrowate (Ranunculaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu jaskrowców (Ranunculales). Liczy ok. 2,5 tysiąca gatunków (w Polsce ok. 75 gatunków). Występują one głównie w klimacie umiarkowanym i chłodnym, często w obszarach górskich, ale zasięg ogólny obejmuje wszystkie obszary lądowe z wyjątkiem pustynnych obszarów północnej Afryki i Australii. W Polsce na łąkach i w lasach oraz w górach.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Piętro halne, zwane też piętrem alpejskim – obszar występowania łąk wysokogórskich zwanych halami. Panuje tu klimat umiarkowanie zimny. Poniżej znajduje się piętro kosówki a powyżej piętro turni. W Polsce piętro alpejskie występuje tylko w Tatrach, Karkonoszach i na Babiej Górze. W Tatrach położone jest mniej więcej pomiędzy 1800 m n.p.m., a 2300 m n.p.m., na Babiej Górze i w Karkonoszach znajduje się niżej – w Karkonoszach na wysokości 1450-1603 m n.p.m. i obejmuje głównie szczyty Śnieżki i Wielkiego Szyszaka.
    Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Oreofit, orofit (gr. óros ‘góra’, phytón ‘roślina’) – roślina wysokogórska. Nazwą tą określa się gatunki roślin, które główne centrum swojego występowania mają w górach powyżej górnej granicy lasu. Rośliny te posiadają szereg przystosowań umożliwiających przetrwanie im w trudnych, wysokogórskich warunkach. W Tatrach do oreofitów należą m.in. takie gatunki, jak: kuklik rozesłany, pierwiosnek maleńki, różeniec górski, wierzba zielna.
    Zespół roślinny, asocjacja roślinna, fitoasocjacja (skrót: Ass. od association) – najniższa kategoria syntaksonomiczna. Jest to naturalne zbiorowisko roślinne o charakterystycznym, określonym składzie gatunkowym i charakterystycznej kombinacji gatunków, wśród których szczególnie ważną rolę odgrywają tzw. gatunki charakterystyczne, występujące niemal wyłącznie w tym zespole. W charakterystyce zespołu roślinnego wyróżnia się gatunki przewodnie, wyróżniające, towarzyszące i przypadkowe (jest to opis tzw. wierności) oraz określa się częstość występowania gatunków (czyli tzw. stałość). Zespół roślinny jest bytem abstrakcyjnym powtarzającym się w czasie i przestrzeni w podobnych warunkach przyrodniczych. Konkretnie realizujące się w rzeczywistości w przyrodzie zbiorowiska roślinne (fitocenozy) mogą być do niego przyrównywane jeśli spełniają określone kryteria.
    Bylina (łac. herba perennis) – roślina zielna żyjąca dłużej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.
    Władysław Szafer (ur. 23 lipca 1886 w Sosnowcu, zm. 16 listopada 1970 w Krakowie) – polski botanik, profesor UJ (w latach 1936-1938 rektor), dyrektor krakowskiego Ogrodu Botanicznego, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki UJ.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.