• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jarząbczy Wierch

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Pyszniańska Przełęcz (słow. Pyšné sedlo, niem. Kamenistasattel, węg. Kamenista-hágó) – znajdująca się na wysokości 1788 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr, pomiędzy Kamienistą (2126 m) i Błyszczem (2159 m) w Tatrach Zachodnich.
    Dolina Jarząbcza – jedna z trzech odnóg w górnej części Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wyrzeźbiona została przez lodowiec. Jej dnem płynie Jarząbczy Potok; po połączeniu się z Wyżnim Chochołowskim Potokiem tworzą Chochołowski Potok.

    Jarząbczy Wierch lub po prostu Jarząbczy (słow. Hrubý vrch) – szczyt w potężnej grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich, sąsiadujący w tej grani z Raczkową Czubą (2194 m). Znajduje się tuż powyżej (ok. 100 m na południe) grani głównej, pomiędzy Kończystym Wierchem (2002 m), od którego oddzielony jest Jarząbczą Przełęczą (1904 m), a Łopatą (1958 m), oddzielony od niej Niską Przełęczą (1831 m). Po szczytach tych i przełęczach biegnie granica polsko-słowacka. Główny wierzchołek Jarząbczego Wierchu znajduje się na słowackiej stronie, granica państwowa biegnie bowiem granią główną, przez jego przedwierzchołek, na którym niesłusznie znajduje się polska tabliczka z wysokością 2137 m.

    Łopata (słow. Lopata, Deravá) – szczyt w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy znajdującym się na wschód od niego Jarząbczym Wierchem i znajdującym się na zachód Wołowcem. Nie jest znane pochodzenie nazwy, nie jest to nazwa ludowa, nie była używana przez pasterzy. Wznosi się na wysokość 1957 m n.p.m. i tworzy trzy granie:Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).

    Jarząbczy Wierch wznosi się ponad dolinami: Jarząbczą (po polskiej stronie), Jamnicką i Raczkową (po słowackiej stronie). U podnóży jego urwistych wschodnich zboczy w Dolinie Raczkowej znajdują się trzy Raczkowe Stawy. Zbocza zachodnie są nieco łagodniejsze, wybitnie kamieniste i występują na nich charakterystyczne rowy na 4 poziomach. Z obydwu tych zboczy zimą osuwają się potężne lawiny. Dolna część północnych stoków to tzw. Niskie Turnie – pocięte żlebkami urwiste ściany stromo opadające do kotła lodowcowego Jarząbczej Równi.

    Niska Przełęcz (słow. Nízke sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1958 m) a Jarząbczym Wierchem (2137 m). Położona jest na wysokości 1831 m n.p.m. na granicy polsko-słowackiej. Jej północne stoki opadają stromo do kotła lodowcowego Doliny Jarząbczej, a południowe bardziej łagodnie do Doliny Jamnickiej. Przejście przez tę przełęcz z Doliny Jarząbczej do Doliny Jamnickiej nie nastręcza wielkich trudności, nie prowadzi tędy jednak szlak turystyczny.Göran Wahlenberg (do 1804 r. Georg Wahlenberg; ur. 1 października 1780 r. w Skarphyttan koło Filipstad, prowincja Värmland, Szwecja – zm. 22 marca 1851 r. w Uppsali) – szwedzki lekarz, botanik, geograf i geolog, badacz flory Skandynawii, Alp i Karpat. W 1813 r. prowadził badania botaniczne i geograficzne w Tatrach (w ich obecnie słowackiej części) oraz w Małej i Wielkiej Fatrze, Górach Choczańskich i Niżnich Tatrach.

    Jest to wyniosły szczyt zbudowany z granodiorytów rohackich. Właściwy wierzchołek ma wysokość 2137 m. Prowadzi na niego zielony szlak turystyczny. Z rzadkich w Polsce roślin występuje na Jarząbczym Wierchu rutewnik jaskrowaty i jarząb nieszpułkowy.

    Nazwa pochodzi od góralskiego rodu Jarząbków. Na mapie Baltazara Hacqueta z 1796 r. oznaczony był jako Iarszembina. Pierwszym zdobywcą szczytu był najprawdopodobniej szwedzki przyrodnik Göran Wahlenberg, który w 1813 r. pomierzył jego wysokość. Pierwsze wejście zimowe – narciarze Zakopiańskiego Oddziału Narciarzy w 1910 r. Ze szczytu rozległe widoki, szczególnie dobrze widać stąd pobliskie Rohacze, Starorobociański Wierch, Bystrą z Zadnią Kopą i masyw Barańca.

    Niżnia Łąka (słow. Nižná lúka) – nieduża polana w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Doliny Raczkowej, tuż powyżej miejsca, w którym łączy się ona z wylotem Doliny Jamnickiej i obydwie doliny przechodzącą w jedną Dolinę Wąską. Dawniej była to wypasana polana – stąd nazwa tego miejsca. Po włączeniu obszaru do TANAP-u i zaprzestaniu wypasu polana zarosła lasem. Obecnie jest to tylko miejsce składowania drzewa. Znajduje się tutaj rozdroże szlaków turystycznych z ławkami i stołami dla turystów. Z dwóch stron wznoszą się zalesione, strome stoki: w północnym kierunku grzbiet Otargańców, zaś po wschodniej zbocza Keczki Przybylińskiej. Tuż poniżej Niżniej Łąki, w miejscu połączenia Doliny Jamnickiej i Doliny Raczkowej znajduje się drugie rozdroże szlaków turystycznych i wiata. Tutaj też Jamnicki Potok łączy się z Raczkowym Potokiem. W sierpniu 2007 r. silna wichura wyłamała całkowicie las na długości ok. 1 km w Dolinie Jamnickiej, tuż powyżej Niżniej Łąki.Baltazar Hacquet de la Motte również Baltazar lub Balthazar Hacquet (ur. 1739 w Le Conquet, Bretania - zm. 10 stycznia 1815 w Wiedniu) profesor anatomii, chemii i botaniki, etnolog, uważany za pioniera alpinizmu, pionier badań przyrody Karpat.

    Szlaki turystyczne[]

    Poniżej szczytu, w głównej grani na zachód od wierzchołka, łączą się na chwilę dwa szlaki i rozdzielają znów na północ od szczytu: szlak turystyczny czerwony – czerwony szlak graniczny, prowadzący główną granią z Wołowca przez południowy stok Łopaty na przedwierzchołek Jarząbczego Wierchu, a dalej przez Kończysty Wierch na Starorobociański Wierch i dalej do Pyszniańskiej Przełęczy. Szlak nie przechodzi przez główny wierzchołek Jarząbczego Wierchu.

  • Czas przejścia z Wołowca na Jarząbczy Wierch: 2 h, ↓ 1:45 h
  • Czas przejścia z Jarząbczego Wierchu na Kończysty Wierch: 30 min, z powrotem 40 min
  • Szlak zielony – zielony szlak, biegnący po słowackiej stronie z rozdroża w Dolinie Jamnickiej na niższy wierzchołek góry, a stąd dalej na południe – przez właściwy wierzchołek góry, Raczkową Czubę i całą grań Otargańców do rozdroża Niżnia Łąka.
  • Czas przejścia od rozdroża na graniczny wierzchołek Jarząbczego Wierchu: 1:35 h, ↓ 1:15 h
  • Czas przejścia z granicznego wierzchołka na Raczkową Czubę: 45 min, z powrotem 35 min
  • Czas przejścia z granicznego wierzchołka do Niżniej Łąki: 3:40 h (↑ 4:20 h)
  • Przypisy

    1. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3.
    3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
    4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    Granodioryt – kwaśna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF granodioryt zajmuje pole 4.Zadnia Kopa, nazywana też Niżnią Bystrą (błędnie Suchy Zadek, słow. Nižná Bystrá) – szczyt w południowo-zachodniej grani Bystrej w słowackiej części Tatr, ósmy co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich. Znajduje się w tej grani między Małą Bystrą a Przednią Kopą. Jest to jedno z wybitniejszych wzniesień w grani Bystrej tworzące skalną piramidę. Jest zwornikiem dla bocznego, opadającego w południowo-zachodnim kierunku grzbietu Pośrednie. Zadnia Kopa wznosi się nad trzema dolinami: Gaborową, Raczkową i Bystrą. Jej wschodnie stoki opadają do wysoko położonej Doliny Bystrej, a dokładniej do jednego z jej górnych odgałęzień, kotliny zwanej Suchym Zadkiem. W kotlinie tej, tuż u podnóża Zadniej Kopy znajduje się nieduże jezioro Anusine Oczko. Do Anusinego Oczka Zadnia Kopa opada urwistą ścianą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Raczkowa Czuba lub Jakubina (słow. Jakubina) – szczyt o wysokości 2194 m n.p.m. w masywie Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tym masywie pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2134 m) i Wyżnią Magurą (2095 m), od której oddzielony jest Jakubińską Przełęczą (2069 m). Jest to najwyższy szczyt tego masywu i drugi co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich. Jego zachodnie zbocza opadają do Doliny Jamnickiej, zbocza wschodnie do Doliny Raczkowej z Raczkowymi Stawami (a dokładniej Doliny Zadniej Raczkowej). Wierzchołek wznosi się ok. 500–700 m ponad tymi dolinami. Z kamienisto-trawiastych, nieporośniętych kosodrzewiną zboczy w zimie zsuwają się potężne lawiny, jedne z największych w Tatrach. W rejonie często przebywają kozice.
    Jarząbcza Przełęcz – płytko wcięta przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2137 m) a Kończystym Wierchem (2002 m). Położona jest na wysokości 1954 m n.p.m. Granią tą biegnie granica polsko-słowacka. Północne stoki spod przełęczy opadają ku Dolinie Jarząbczej, a południowe do Doliny Zadniej Raczkowej. Przez przełęcz da się przejść z tych dolin.
    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Otargańce (słow. Otrhance) – boczna grań w słowackich Tatrach Zachodnich, rozdzielająca Dolinę Jamnicką od Doliny Raczkowej. Odbiega ona od znajdującego się w grani głównej Jarząbczego Wierchu w południowym kierunku. Jest to poszarpana grań, w której wyróżnia się kilka szczytów i przełęczy. W kierunku od grani głównej na południe są to:
    Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor wielu przewodników turystycznych po polskich górach. Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.
    Jarząbcza Rówień – położone na wysokości ok. 1530–1600 m n.p.m. dno kotła lodowcowego górnej części Doliny Jarząbczej. Jest to zawalona rumowiskiem kamiennym i zarośnięta kosodrzewiną rówień otoczona z trzech stron stokami Czerwonego Wierchu, Łopaty, Jarząbczego Wierchu i Kończystego Wierchu. Dawniej były to tereny wypasowe Hali Jarząbczej.
    Baraniec, Baraniec Wielki (słow. Baranec, Veľký vrch) – znajdujący się w słowackiej części Tatr, trzeci co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich. Znajduje się ok. 2,5 km na południe od grani głównej i jest najwyższym szczytem w bocznej grani Barańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.176 sek.