• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan bez Ziemi



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    William Fitz Robert (ur. 23 listopada ok. 1116, zm. 23 listopada 1183) – angielski możnowładca, syn i następca Roberta, 1. hrabiego Gloucester, i Mabel, córki Roberta Fitzhamona. Jego ojciec był nieślubnym synem króla Anglii Henryka I Beauclerca.Rajmund VI z Tuluzy, Rajmund VI z Saint-Gilles (ur. 27 października 1156, zm. 2 sierpnia 1222) – syn Rajmunda V – hrabiego Tuluzy, po śmierci ojca w 1194 został hrabią Tuluzy i podobnie jak ojciec nie podejmował działań zmierzających do rozprawienia się z herezją albigensów.

    Jan bez Ziemi (ang. John the Lackland, fr. Jean sans Terre, ur. 24 grudnia 1166 w Oksfordzie, zm. 18 lub 19 października 1216 w Newark) – Pan Irlandii z nadania ojca od 1177, król Anglii od 6 kwietnia 1199, brat Ryszarda Lwie Serce.

    Jego przydomek pochodzi stąd, że w odróżnieniu od swych starszych braci nie otrzymał od ojca Henryka II Plantageneta żadnych posiadłości ziemskich. Dopiero w roku 1189, kiedy tron objął jego brat Ryszard Lwie Serce, otrzymał od niego hrabstwo Gloucester.

    Avranches – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Manche. W 2013 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 8528 mieszkańców. Michael Curtiz, także Mihály Kertész, właśc. Manó Kertész Kaminer (ur. 24 grudnia 1886 w Budapeszcie, zm. 10 kwietnia 1962 w Hollywood, Kalifornia) – reżyser amerykański pochodzenia węgierskiego.

    Wczesne lata[ | edytuj kod]

    Urodzony w Beaumont Palace w Oksfordzie jako piąty syn króla Henryka II i Eleonory Akwitańskiej. Data jego urodzenia pozostaje niepewna – przyjmuje się, że było to w 1166 lub 1167 r. Za tą pierwszą datą przemawia fakt, że Henryk i Eleonora nie przebywali ze sobą w marcu 1167 r. Ponadto wiadomo, że Jan urodził się w Oksfordzie, a Boże Narodzenie 1167 r. rodzina królewska spędziła w Normandii. Imię otrzymał (według kroniki kanonika z Laon) po św. Janie Apostole, patronie dnia, w którym się urodził. Jako najmłodszy z rodzeństwa nie mógł raczej liczyć na objęcie władzy, mimo że był ulubionym synem swego ojca.

    Lisieux – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Dolna Normandia, w departamencie Calvados. Popularność zyskała głównie dzięki postaci św. Teresy z Lisieux - patronce misji i Doktorowi Kościoła.IV wyprawa krzyżowa – wyprawa wojenna, która odbyła się w latach 1202-1204. Jej celem było wsparcie zbrojne państw łacińskich na Bliskim Wschodzie, jednak zakończyła się zdobyciem i złupieniem Konstantynopola, a następnie utworzeniem Cesarstwa Łacińskiego, które miało przetrwać do roku 1261.

    Jeszcze jako dziecko został zaręczony z Adelajdą, córką hrabiego Sabaudii Humberta III Błogosławionego. Dzięki temu małżeństwu Jan miał odziedziczyć hrabstwa Sabaudii, Maurienne, Piemontu oraz inne ziemie hrabiego Humberta. Wpływy Plantagenetów sięgnęłyby więc za Alpy. Król Henryk ze swej strony obiecał Janowi kilka zamków w Normandii, co spowodowało konflikt ze starszym synem Henryka, Godfrydem, który również miał ochotę na te zamki. Adelajda przybyła na dwór Henryka, ale zmarła, nim doszło do ślubu.

    Joanna Plantagenet, Joanna Angielska (22 lipca 1210 - 4 marca 1238) - królowa Szkocji jako pierwsza żona króla Aleksandra II.Château Gaillard – ruiny średniowiecznego zamku we Francji, w regionie Górna Normandia, w departamencie Eure, wybudowanego przez Ryszarda Lwie Serce - króla Anglii (1189-1199).

    Jan niejednokrotnie spiskował przeciwko starszym braciom. W 1184 r. walczył z bratem Ryszardem o Akwitanię. Porażka w tym sporze sprawiła, że w kwietniu 1185 r. Jan wybrał się do Irlandii. Książę nie nawiązał jednak dobrych stosunków z Irlandczykami. Kiedy razem ze swoimi rycerzami przybył do Waterfordu, na jego spotkanie wyszła irlandzka starszyzna. Gdy Jan i jego towarzysze zobaczyli gęste i długie brody Irlandczyków, zaczęli się śmiać i szarpać za te brody. Irlandczycy uznali więc Jana za źle wychowane dziecko, z którego nic dobrego wyrosnąć nie może. Jan wybudował w Irlandii wiele zamków, które będą stanowić silne oparcie dla Anglików na wyspie. Irlandię opuścił w grudniu 1185 r. Kiedy przebywał w Anglii, dowiedział się o śmierci swojego starszego brata Godfryda. Jego szanse na tron angielski znacznie wzrosły i książę zdecydował się nie wracać do Irlandii. Następną ekspedycję na wyspę podejmie dopiero w 1210 r.

    Donald Pleasence (ur. 5 października 1919 w Nottinghamshire; zm. 2 lutego 1995 w Saint-Paul de Vence) – angielski aktor charakterystyczny.Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.
    King John.jpg

    W 1189 Jan poślubił Avisę, córkę i dziedziczkę hrabiego Gloucester (w historii nadawano jej także imiona Izabela, Joanna i Eleanora). Mieli dwoje dzieci, jednak Jan anulował to małżeństwo na krótko przed lub po tym jak zasiadł na tronie.

    Po śmierci ojca (w 1189 r.) na tron wstąpił Ryszard. Jako król większą część swego panowania spędził poza krajem, uczestnicząc w wyprawach wojennych i krucjatach. W czasie jego nieobecności władzę sprawował biskup Ely William Longchamp. Jan był z takiego obrotu spraw niezadowolony i spiskował przeciw biskupowi, starając się umocnić swoją pozycję jako pretendenta do tronu. Kiedy Ryszard został uwięziony przez cesarza Henryka VI, Jan, sprzymierzony z królem Francji Filipem Augustem, zaoferował cesarzowi 80 000 marek, jeśli ten przetrzyma go w niewoli do 29 września 1194 r. Cesarz tę propozycję odrzucił. Ryszard powrócił do kraju w 1194 r. i przejął władzę, tłumiąc narastający bunt młodszego brata. Ryszard wybaczył bratu nieposłuszeństwo i wyznaczył go na swojego następcę. Na ten okres przypada legenda o „Robin Hoodzie”.

    Ryszard I Lwie Serce (ang. Richard the Lionheart, fr. Cœur de Lion) (ur. 8 września 1157, zm. 6 kwietnia 1199) – król Anglii od 1189. Syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej. W latach 1190-1192 był jednym z dowódców trzeciej wyprawy krzyżowej. Uwięziony w Austrii w czasie drogi powrotnej, następnie przekazany cesarzowi Henrykowi VI. Został uwolniony w 1194 roku. Zginął, walcząc z francuskim królem Filipem II Augustem o angielskie posiadłości we Francji.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Niektórzy historycy uważają, że Jan wcale nie chciał pozbawić brata tronu. Twierdzą też, że Jan wiele energii poświęcał na odbudowę kraju, zrujnowanego ogromnymi podatkami nałożonymi przez Ryszarda na wyprawę krzyżową. Historia o nieposłuszeństwie Jana pochodzi od późniejszych kronikarzy kościelnych, którzy nie wybaczyli Janowi odmowy przyłączenia się do czwartej krucjaty.

    Sancho VII zwany Mocnym lub Silnym (hiszp. Sancho el Fuerte, bask. Santxo Azkarra, zm. 7 kwietnia 1234) - król Nawarry między 1194 i 1234.Ryszard z Kornwalii (ur. 5 stycznia 1209 w Winchesterze, zm. 2 kwietnia 1272 w Berkhamsted), hrabia Poitou, hrabia Kornwalii, antykról niemiecki w latach 1256-1272.

    Król Anglii[ | edytuj kod]

    Katastrofa imperium Plantagenetów[ | edytuj kod]

    6 kwietnia 1199 r. Ryszard zginął od strzały łucznika podczas oblężenia zamku wicehrabiego Limousin. Jan został więc królem Anglii, koronowanym w maju tego samego roku w Westminsterze. Jego panowanie nie spotkało się z powszechną akceptacją. W Andegawenii, Maine oraz Poitou wysunięto przeciw niemu jego bratanka, Artura, księcia Bretanii, syna starszego brata Jana, Godfryda. Arturowi udało się uzyskać poparcie króla Francji Filipa Augusta, który korzystał z każdej okazji, aby rozciągnąć swoje wpływy na kontynentalne posiadłości Plantagenetów.

    Ferdynand Portugalski (port. Fernando; starofrancuski Ferrand) (ur. 24 marca 1188, zm. 27 lipca 1233 w Noyon) – infant portugalski, szóste dziecko króla Sancha I i Dulce Berenguer. Był hrabią Flandrii dzięki małżeństwu z Joanną Flandryjską (spowinowaconą z ciotką Ferdynanda, Teresą), starszą córką cesarza łacińskiego Baldwina.Ian Holm, właśc. sir Ian Holm Cuthbert (ur. 12 września 1931 w Goodmayes, zm. 19 czerwca 2020 w Londynie) – brytyjski aktor filmowy i teatralny.

    Na wieść o śmierci Ryszarda Filip August zajął Évreux. Wkrótce po koronacji do ofensywy przeszedł Jan. Jego stronnicy, Aimar z Thouars oraz trzech członków rodu Lusignanów zaatakowało Tours z zamiarem wzięcia Artura do niewoli. Król Jan obiecał Aimarowi tytuł seneszala, jeśli próba się powiedzie. Równolegle król udał się do Normandii na spotkanie z Filipem Augustem. Udało mu się uzyskać poparcie głównych stronników Ryszarda Lwie Serce – cesarza Ottona IV, hrabiego Flandrii Baldwina IX i hrabiego Boulogne Renalda. Przysięgę na wierność królowi Anglii złożyło ponadto 15 francuskich baronów, w tym William des Roches, opiekun księcia Artura. Jan uzyskał więc silniejszą niż Filip pozycję w rokowaniach.

    Arcybiskup Canterbury – honorowy zwierzchnik Kościoła Anglii. Biskupstwo powstało w 597 roku, jako biskupstwo katolickie. Po schizmie Henryka VIII arcybiskupi Canterbury sprawują rolę ekumenicznych przywódców Kościoła anglikańskiego, wraz z arcybiskupem Yorku. Metropolita Canterbury nosi tytuł prymasa całej Anglii.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

    Jego powodzenie było jednak krótkotrwałe. Zdrada des Rochesa nie przyniosła Janowi oczekiwanych korzyści, gdyż Artur zdołał zbiec i podążył na dwór Filipa Augusta. Tymczasem hrabia Flandrii i wielu rycerzy złożyło śluby krucjatowe i opuściło dwór króla Jana, który musiał podpisać traktat w Le Goulet w 1200 r., w którym uznawał francuskie nabytki w Normandii, Berry i Owernii. Sam został uznany za pana Andegawenii. Obiecał również, że nie będzie nakłaniał swoich sojuszników do ataku na monarchię Kapetyngów.

    Renald z Dammartin (ur. ok. 1165/1170, zm. w 1227) – hrabia Dammartin, hrabia Boulogne poprzez małżeństwo z hrabiną Idą od 1190. Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

    Początek końca imperium andegaweńskiego rozpoczął się niedługo później od sprawy Lusignanów, których Jan uczynił najpotężniejszymi baronami w regionie. W sierpniu 1200 r. oddalił swoją pierwszą żonę i ożenił się z Izabelą z Angoulême, która była już zaręczona z Hugonem IX z Lusignan. Król nie przejął się jego protestami, na domiar złego odebrał rodowi hrabstwo La Marche. Lusignanowie udali się po pomoc do Filipa Augusta, który skorzystał z okazji. Ponieważ Jan był jego lennikiem jako książę Normandii, Filip oskarżył go o felonię i skonfiskował jego francuskie posiadłości, które nadał w lenno Arturowi. Po stronie króla Francji opowiedzieli się hrabia Rajmund VI z Tuluzy i Renald de Dammartin. Jana opuściła większość stronników. Pozostał tylko król Nawarry Sancho VII, który sam potrzebował pomocy.

    Dynastia sabaudzka (wł. Casa di Savoia) – dynastia panująca w Sabaudii i Piemoncie (1000-1732) (Księstwo Sabaudii-Piemontu niezależne od roku 1416), na Sycylii (1713-1720), w Królestwie Sardynii (1720-1861), w zjednoczonym Królestwie Włoskim (1861-1946), w Hiszpanii (1871-1873) oraz w Chorwacji (1941-1943).Chinon – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre i Loara oraz krainie historyczno-geograficznej Turenia.

    W 1202 r. Artur i Lusignanowie zaatakowali Poitou, a Filip uderzył na Normandię, zdobywając wiele zamków. Jan przebywał wówczas w Le Mans. Natychmiast ruszył na południe, odnosząc liczne sukcesy, m.in. do jego niewoli dostał się książę Artur wraz z całym orszakiem. Opanowano również ziemie wicehrabiego Limousin. Sukces zaprzepaściło postępowanie Jana. Artur zginął w tajemniczych okolicznościach w kwietniu 1203 r. Król nie okazywał też litości rycerzom znajdującym się w jego niewoli. To spowodowało, że większość jego stronników przeszła na stronę Filipa Augusta. Wkrótce poddało mu się Alençon w Normandii. Vaudreuil skapitulowało bez walki. W 1204 r., po 6-miesięcznym oblężeniu, upadł zamek Gaillard. Podczas 3-tygodniowej kampanii Filip August opanował Falaise, Caen, Bayeux, Argentan i Lisieux. Wojska bretońskie opanowały Mont Saint-Michel i Avranches. Tours upadło w 1204 r., Chinon rok później. Rouen otworzyło swoje bramy bez walki.

    William Claude Rains (ur. 10 listopada 1889 w Londynie, zm. 30 maja 1967 w Laconia) − brytyjski aktor, czterokrotnie nominowany do Oscara za role drugoplanowe.Pierwsza wojna baronów (1215-1217) – wojna domowa w Królestwie Anglii pomiędzy Janem bez Ziemi a zbuntowanymi baronami, wspieranymi przez armię przyszłego króla Francji Ludwika VIII Lwa i dowodzonymi przez Roberta Fitzwaltera. Była wynikiem odmowy króla wprowadzenia w życie podpisanej wcześniej Wielkiej Karty Swobód (Magna Carta).

    1 kwietnia 1204 r. zmarła królowa Eleonora Akwitańska, co załamało wierność akwitańskich wasali króla Jana, którzy masowo przechodzili na stronę króla Filipa. Do rywalizacji przyłączył się król Kastylii Alfons VIII Szlachetny, który zażądał Gaskonii jako zaległego posagu dla swojej żony, a siostry Jana, Eleonory. Gaskonia pozostała jednak wierna Janowi. W 1206 r. Jan musiał podpisać pokój i uznać wszystkie zdobycze Filipa.

    Hugo IX Czarny z Lusignan (zm. 5 stycznia 1219 pod Damiettą) - senior Lusignan, hrabia La Marche (od 1200), syn Hugona z Lusignan, wnuk Hugona VIII, seniora Lusignan.19 października jest 292. (w latach przestępnych 293.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 73 dni.

    Podczas tej wojny król Jan wprowadził zmiany w królewskiej flocie, której nową bazą uczynił Portsmouth (dotychczasowi królowie główną bazę floty utrzymywali w Sandwich). Powołał też Admiralicję, w skład której weszło 4 admirałów. Za jego panowania zaszły pewne zmiany w budowie okrętów, m.in. wprowadzono dodatkowe żagle. Za czasów Jana I zbudowano również pierwszy duży okręt transportowy.

    Óscar Isaac Hernández Estrada (ur. 9 marca 1979 w Gwatemali) – amerykański aktor gwatemalsko-kubańskiego pochodzenia. Stephen Langton (ur. ok. 1150/60 – zm. 9 lipca 1228) – angielski duchowny i polityk, arcybiskup Canterbury i prymas Anglii 1207-28. Odegrał dużą rolę w przygotowaniu Magna Charta Libertatum w 1215.

    Konflikt z papiestwem[ | edytuj kod]

    W międzyczasie Jan popadł w konflikt z papieżem Innocentym III. Powodem sporu była obsada stolicy arcybiskupiej w Canterbury po śmierci arcybiskupa Huberta Waltera, który zmarł 13 lipca 1205 r. Na temat osoby nominata doszło do sporu między królem i biskupami a kapitułą w Canterbury. Doszło to tego, że i król i kapituła wybrali swoich kandydatów. Kiedy obydwaj nominaci pojawili się w Rzymie, papież unieważnił ich nominacje i wybrał własnego kandydata, Stephena Langtona. Król Jan odmówił zaakceptowania Langtona jako arcybiskupa. Na tym stanowisku poparł go angielski kler i baronowie.

    Aleksander II (ur. 24 sierpnia 1198, zm. 6 lipca 1249) – król Szkocji, syn Wilhema I Lwa i Ermengardy z Beaumont. 4 grudnia 1214 w wieku 16 lat, po śmierci swego ojca, został wybrany na króla Szkocji.Maine (czytaj: men) – kraina historyczna w północno-zachodniej Francji, część regionu Pays de la Loire. Głównym miastem jest Le Mans.

    W lipcu 1207 r. Jan wygnał mnichów z Canterbury. W odpowiedzi papież nałożył interdykt na Królestwo Anglii. Król odpowiedział konfiskatą majątków kościelnych. Konflikt przeciągał się, a papież, obawiając się upadku wiary w Anglii, zezwolił w 1209 r. na odprawianie mszy przed kościołami. W listopadzie 1209 r. papież ekskomunikował króla Jana. W lutym 1213 r. papież zagroził Janowi pozbawieniem go korony, jeśli się nie podda. Król musiał się ugiąć i w 1213 r., w obecności legatów papieskich w kościele templariuszy w Dover, król oddał swoje państwo w opiekę Boga i świętych Piotra i Pawła. Zobowiązywał się płacić również roczną daninę papieżowi w wysokości 1000 marek (700 z Anglii i 300 z Irlandii). Papież ze swej strony udzielił poparcia Janowi w konflikcie z baronami.

    Tytuł hrabiów Flandrii został ustanowiony w roku 862 przez króla Karola II Łysego, pierwszym hrabią flandryjskim został Baldwin I Żelazne Ramię, jest on tym samym założycielem dynastii flandryjskiej.Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Wojna 1214 roku[ | edytuj kod]

    Janowi udało się utrzymać i utwierdzić swoją władzę na wyspach. W 1208 r. wyprawił się do południowej Walii, w 1209 r. na pogranicze szkockie, w 1210 r. do Irlandii, a w 1211 r. stłumił powstanie w północnej Walii. Te kampanie kończyły się sukcesami króla Jana. Jego głównym celem pozostawało jednak odzyskanie andegaweńskich posiadłości na kontynencie. Aby zdobyć fundusze potrzebne na wyprawę, Jan nałożył ogromne podatki na Żydów i feudałów oraz skonfiskował majątki Kościoła. W 1212 r. był już gotowy do wojny, ale konflikt z baronami uniemożliwił mu wypłynięcie. W tym samym czasie plany inwazji na Anglię snuł Filip August, ale William de Longespee, 3. hrabia Salisbury zniszczył francuską flotę pod Damme.

    Sandwich – miasto w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Dover. Leży 19 km na wschód od miasta Canterbury i 106 km na wschód od centrum Londynu. W 2005 miasto liczyło 6800 mieszkańców.Avisa, zwana także Izabelą, Hawisą, Hadwisą, Joanną, Eleonorą (ur. ok. 1170, zm. 14 października 1217), córka Williama Fitz Roberta, 2. hrabiego Gloucester, i Hawise de Beaumont, córki 2. hrabiego Leicester. Pierwsza żona Jana bez Ziemi.

    Dopiero w lutym 1214 roku Jan przeprawił swoją armię na kontynent i wylądował w La Rochelle. Zawarł również sojusz z cesarzem Ottonem IV i hrabią Flandrii Ferdynandem, którzy mieli zaatakować Francję od północy. Jan zaatakował z Gaskonii, bezskutecznie próbując zdobyć Angers. Królowi udało się przeciągnąć na swoją stronę Lusignanów i przy ich pomocy zdobyć miasto. Wtedy pojawiły się wojska francuskie pod dowództwem następcy tronu, księcia Ludwika, które zmusiły Jana do ucieczki. Pomimo przewagi liczebnej Anglików inicjatywa należała do Francuzów, którzy odzyskiwali utracone zamki. Król Jan mógł się pocieszać tylko tym, że doprowadził do podziału sił francuskich i Filip stanie z mniejszymi siłami przeciwko wojskom cesarskim.

    Adelajda Sabaudzka fr. Alix, według niektórych źródeł znaną pod imionami: Alicja fr. Alice, Agnieszka fr. Agnès, Alicja fr. Alicia, Aélis fr. Aélis lub jeszcze Adelajda fr. Adélaïde, była księżniczką z dynastii Sabaudzkiej, narzeczoną Jana bez Ziemi, ale zmarła zbyt młodo aby wyjść za mąż.Królestwo Nawarry zostało związane z Francją unią personalną w 1589, zaś w 1620 r. zostało formalnie włączona do Francji. Tytuł króla Nawarry zachował się jednak w tytulaturze francuskich władców, aż do obalenia monarchii w 1791. Został też przywrócony w okresie restauracji 1814-1830.

    W sierpniu 1214 r. do Jana dotarła wieść o bitwie pod Bouvines, stoczonej 27 lipca, zakończonej całkowitą klęską wojsk cesarskich. Tym samym stało się jasne, że kampania na kontynencie została przegrana. Nie odzyskano żadnych ziem, prestiż został poważnie nadwątlony, Anglia stała na skraju bankructwa, a skarb świecił pustkami. Po powrocie do Anglii Jan musiał stawić czoło rebelii baronów.

    Alfons VIII Kastylijski, nazywany Él de las Navas (ur. 11 listopada 1155 w Sorii, zm. 5 października 1214 w Gutierre-Muñoz) – król Kastylii od 1158 do śmierci.V wyprawa krzyżowa – wyprawa wojenna zwołana w roku 1217. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Wydarzenia towarzyszące czwartej wyprawie krzyżowej nie zraziły papieża Innocentego III do idei krucjat i w 1213 roku proklamował on nową krucjatę. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do Egiptu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sir Walter Scott (ur. 15 sierpnia 1771 w Edynburgu, zm. 21 września 1832 w Abbotsford) − szkocki powieściopisarz i poeta.
    Poitou – kraina historyczna w zachodniej Francji, na terenie współczesnych regionów Poitou-Charentes (departamenty Vienne i Deux-Sèvres) oraz Kraj Loary (departament Wandea), położona nad Oceanem Atlantyckim.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Dyzenteria, czerwonka (gr. dysentería) – ostra choroba zakaźna jelit, w szczególności jelita grubego, której objawem jest uporczywa biegunka i obecność krwi oraz śluzu w stolcu. Nieleczona prowadzi do śmierci.
    Damme – miasto w północno-zachodniej Belgii (prowincja Flandria Zachodnia). Liczy ok. 10 tys. mieszkańców (2006).
    Godfryd Plantagenet (ur. 23 września 1158, zm. 19 sierpnia 1186 w Paryżu), książę Bretanii, młodszy syn króla Anglii Henryka II i Eleonory, dziedziczki księstwa Akwitanii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.105 sek.