• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Thurzo - burmistrz

    Przeczytaj także...
    Kutná Hora (niem. Kuttenberg) – stolica powiatu Kutná Hora w kraju środkowoczeskim, w Czechach w odległości ok. 65 km od Pragi. Populacja miasta wyniosła w 2003 r. 21 218 mieszkańców.Góry Złote (czes. Rychlebské hory, dawniej cz. Rychleby lub Rychlebské pohoří, niem. Reichensteiner Gebirge) 332.61 – pasmo górskie położone w Sudetach Wschodnich. W potocznym znaczeniu ciągną się od Przełęczy Kłodzkiej na północnym zachodzie, aż do Przełęczy Ramzowskiej (czes. Ramzovské sedlo) na południowym wschodzie i przełęczy pomiędzy Pasieczną a Smrekiem na południu. Przełęcz Różaniec (583 m n.p.m.) dzieli łańcuch ten na dwie części: północno-zachodnią niższą i południowo-wschodnią wyższą.
    Baia Mare (nazwa oznacza po polsku "Wielką Kopalnię", węg. Nagybánya, niem. Frauenbach) - stolica i największe miasto okręgu Marmarosz (obecnie często błędnie uznawanym za część Siedmiogrodu), Rumunia; 137 921 mieszkańców.

    Jan Turzon (ur. 30 kwietnia 1437 w Lewoczy, zm. 10 października 1508 w Baia Mare) – kupiec, przedsiębiorca i patrycjusz z węgierskiego rodu Thurzo von Bethlemfalva (z Betlanovców).

    Herb rodowy Turzonów

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Najstarszy syn Jerzego Turzona (zm. przed 1458), również kupca i przedsiębiorcy, który wydając swą córkę Martę za olkuskiego żupnika Jana Tesznara wydobywającego rudę ołowiu położył podwaliny pod przyszłą potęgę rodu. Jan Turzon wysłany został przez ojca do Wenecji i Padwy, gdzie pogłębiał swą wiedzę o hutnictwie.

    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Po powrocie z Włoch nadal rozwijał rodzinny interes, doglądając wydobycia rud ołowiu, srebra, złota i miedzi w Olkuszu w Polsce, Kutnej Horze w Czechach oraz na Węgrzech, a także w Górach Złotych na Dolnym Śląsku. Stosowana przez niego metoda odciągania srebra z rud miedzi przy pomocy ołowiu przynosiła mu ogromne dochody. W 1463 osiadł w Krakowie; jako administrator węgierskiego króla Macieja Korwina doglądał kopalni rud miedzi na terenach dzisiejszej Słowacji, m.in. w Szpaniej Dolinie w rejonie Bańskiej Bystrzycy, w Bańskiej Szczawnicy, Novej Bani oraz Kremnicy i sprowadzał surowiec do Krakowa. W 1469 r. założył hutę miedzi i srebra w podkrakowskiej Mogile. 14 września 1478 kupił kopalnię srebra w Rammelsbergu koło Goslaru w Górach Harzu.

    Špania Dolina (do 1927 także Baňa, niem. Herrengrund, węg. Úrvölgy, do 1882 Urvölgy) - wieś w środkowej Słowacji w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Bańska Bystrzyca, ok. 11 km na północ od Bańskiej Bystrzycy; liczy 185 mieszkańców (2005 r.). Centrum leży na wysokości 730 m n.p.m. Dawna osada górnicza i centrum wydobycia rud miedzi. Od 10 stycznia 1979 r. rezerwat architektury ludowej, w którym zinwentaryzowano 76 chronionych obiektów.Betlanovce (niem. Bettelsdorf, Bettlersdorf, Bethlensdorf, Bethelsdorf; węg. Betlenfalu , 1311 Betlehem, 1349 Bethlemfalva) - miejscowość i gmina w środkowo-wschodniej Słowacji, w powiecie Nowa Wieś Spiska w kraju koszyckim. Znajduje się na Kotlinie Popradzkiej.

    Żenił się dwukrotnie, oba razy z córkami wpływowych patrycjuszy krakowskich: z Urszulą, córką Jana Bema oraz z Barbarą, córką Jana Becka; małżeństwa te oraz zamożność postawiła go bardzo wysoko w hierarchii krakowskiego patrycjatu. W roku 1477, Jan sięgnął po urząd burmistrza Krakowa; od tego też roku aż do śmierci w 1508 pełnił funkcję rajcy miejskiego.

    Ungarischer Handel (zwana również Fugger-Thurzo lub Neusohler Kupferhandlung) – na przełomie XV i XVI wieku największa na świecie spółka górniczo-metalurgiczna.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Jego pierworodny syn Jan V Thurzo (ur. 1466) studiował w Akademii Krakowskiej i później na akademii papieskiej we Włoszech; wybrał powołanie duszpasterskie i został biskupem wrocławskim. Burmistrz Jan Turzon na dziedzica wybrał innego swego syna – Jerzego (ur. 1467). Doprowadził do jego małżeństwa z córką rodu Ulryka Fuggera, Anną, a także do małżeństwa swojej córki Katarzyny z Rajmundem Fuggerem. Związki rodów Turzonów i Fuggerów przypieczętowała w roku 1495 umowa, na mocy której Jan i Jerzy Thurzo stworzyli z Jakobem Fuggerem spółkę wydobywczo-handlową Ungarischer Handel, która w błyskawicznym tempie zmonopolizowała niemal cały przemysł związany z wydobyciem i wytopem miedzi oraz handel tym metalem w całej ówczesnej Europie.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.30 kwietnia jest 120. (w latach przestępnych 121.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 245 dni.

    Inny z synów Jana, Stanisław (ur. 1470), został biskupem Ołomuńca; kolejny, Aleksy (ur. 1490) był sędzią na dworze węgierskim, natomiast urodzony w 1492 Jan – kupiwszy od Kazimierza II cieszyńskiego Księstwo pszczyńskie – został panem Pszczyńskiego Wolnego Państwa Stanowego.

    Lewocza (słow. Levoča, węg. Lőcse, niem. Leutschau, łac. Leutsovia) - miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz.Aleksy Thurzon, Aleksy Thurzo (węg. Thurzó Elek; ur. 1490 na Słowacji, zm. 25 stycznia 1543 w Lewoczy) – węgierski szlachcic z rodziny Turzonów, palatyn Węgier, żupan spiski, pan Pszczyny (1517–1525).

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. W tym samym roku do Krakowa przybył Wit Stwosz.




    Warto wiedzieć że... beta

    Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych np. miasta lub gminy.
    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.