Jan Srogi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan III Srogi, także Iwonia oraz Jan Waleczny (rum. Ioan Vodă cel Cumplit, także Ioan cel Viteaz; zm. 1574) – hospodar mołdawski w latach 1572–1574.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Muszatowicze (rum. Mușatin) – dynastia hospodarów Mołdawii, której przedstawiciele panowali w tym kraju z przerwami od końca XIV w. do XVII w. (kilku jego przedstawicieli zasiadło także w XVI i XVII w. na tronie Wołoszczyzny).

Nie jest znane jego pochodzenie, być może był synem któregoś z wcześniejszych hospodarów mołdawskich z rodu Muszatowiczów (istnieją wersje, że był synem Bogdana Ślepego lub Stefana Młodego i jego ormiańskiej konkubiny - Serpegi), z pewnością spędził wiele czasu poza granicami Mołdawii (m.in. w Imperium Osmańskim oraz Polsce). Otrzymał tron hospodara Mołdawii w 1572 od Turków, którzy liczyli na to, że będzie on uległy wobec ich dążeń. Jan jednak okazał się władcą z dużych zdolnościach i energii. Wkrótce po objęciu tronu pokonał opozycję wewnętrzną, zabijając wielu bojarów i zyskując w ten sposób poparcie chłopstwa. Podjął starania o uniezależnienie się od Turcji, najpierw rozpoczynając bicie swojej monety, później – odmawiając płacenia haraczu. W efekcie doczekał się wyprawy tureckiej (wspomaganej przez Wołochów), którą pokonał w bitwie pod Jiliştea w kwietniu 1574 roku, a następnie wkroczył na Wołoszczyznę, gdzie spustoszył kilka miast. Ostatecznie został jednak pokonany przez Turków w bitwie pod Roşcani 10 czerwca 1574 roku, m.in. wskutek zdrady części bojarów. Jana pojmano, a następnie zabito (według legendy – rozszarpano go żywcem wielbłądami).

Bogdan III Ślepy (zwany też Jednookim), rum. Bogdan cel Chior (ur. 1478, zm. 1517) – hospodar mołdawski w latach 1504-1517 z dynastii Muszatowiczów.Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.

Był jednym z ostatnich władców mołdawskich, którzy otwarcie przeciwstawili się Turkom.

Jego synem był hospodar wołoski Stefan I Głuchy.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Bojarzy (z bułgarskiego boliare, boliarin) – w średniowiecznej Bułgarii (do XIV wieku), Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi - wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    W 1860 roku została zawarta unia realna między Wołoszczyzną a Mołdawią, tworząc zjednoczone księstwo, od 1881 roku zwane Rumunią.
    Wołoszczyzna (rum. Țara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (rum. Ploiești, główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).
    Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku
    Juliusz Demel (ur. 16 sierpnia 1921 w Poznaniu, zm. 31 sierpnia 1991 we Wrocławiu) – profesor historii, pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu. Autor książek i licznych innych publikacji z dziedziny historii XIX i XX wieku. Szczególnym zainteresowaniem prof. Demela cieszyła się historia gospodarcza Krakowa i Śląska, a także stosunki polsko-rumuńskie i historia Rumunii.
    Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) to język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, z czego około 17,25 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. język mołdawski), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama