Jan Pelc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Pelc (ur. 15 kwietnia 1957 w Podbořanach w Czechach) – czeski pisarz. Jego najbardziej znaną powieścią jest ...a bude hůř (...będzie gorzej), opisująca czeską kontrkulturę w Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej w latach komunizmu.

Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.„Polityka” – polski liberalno-lewicowy, opiniotwórczy tygodnik społeczno-polityczny, wydawany od 1957 w Warszawie. "Polityka" utrzymuje się na czołowych miejscach pod względem wielkości sprzedaży wśród polskich tygodników opinii, w tym często na pierwszym miejscu (ogólna sprzedaż na poziomie ok. 130 tys. egzemplarzy – stan na lipiec 2012).

Po ukończeniu szkoły, gdzie nauczył się zawodu ślusarza, Pelc pracował kilka lat w elektrowni. Z czeskim undergroundem zetknął się już jako nastolatek, jeżdżąc na zakazane w Czechosłowacji koncerty grup rockowych, m.in. The Plastic People of the Universe; wcześnie poznał także życie "marginesu". Na przełomie lat 70. i 80. współredagował wychodzące w Pradze drugoobiegowe czasopismo "Vokno: časopis pro druhou i jinou kulturu". W 1981 roku wyemigrował na Zachód, uciekając z wycieczki do Jugosławii. Pomiędzy rokiem 1980 a 1989 mieszkał we Francji, pracując m.in. w redakcji emigracyjnego czasopisma, kwartalnika "Svědectví". Obecnie mieszka w Pradze.

“Svědectví” (Świadectwo) – czeski emigracyjny kwartalnik polityczno-kulturalny. W 1956 założył go w Nowym Jorku publicysta Pavel. Tigrid, przedtem współpracownik innego pisma emigracyjnego, wychodzącej na przełomie lat 40. i 50. “Skutečnosti”, i Radia Wolna Europa. Przez cały czas istnienia kwartalnika był jego redaktorem naczelnym. W 1960 redakcja przeniosła się do Paryża, a po Aksamitnej Rewolucji, w 1990, do Pragi. W 1992 pismo przestało się ukazywać. Wydano 93 numery. Znaczenie “ Svědectví” dla Czechów można porównać ze znaczeniem paryskiej “Kultury” dla Polaków. Celem pisma było stać się trybuną poglądów różnych grup czeskiej emigracji. Pismo śledziło również rozwój wydarzeń w Czechosłowacji i miało tam tajnych współpracowników. Za publikowanie w nim (pod pseudonimem) w 1967 został skazany na 5 lat pozbawienia wolności prozaik J. Beneš. Mimo to w latach 70. drukowało w “ Svědectví” wielu ważnych pisarzy i publicystów samizdatowych. Duża część każdego numeru poświęcona była literaturze. Choć z czasem zaczęło się ukazywać sporo czeskich i czechosłowackich pism emigracyjnych (m.in. “Listy”, Rzym, od 1979; “Obrys”, Monachium, od 1981; “Paternoster”, Wiedeń, od 1983; “Proměny”, Nowy Jork, od 1964; “Rozmluvy”, Londyn, od 1982; “Studie”, Rzym, od 1958), “Svědectví” miało pozycję wyjątkową....będzie gorzej (czes. ...a bude hůř: román o třech dílech) – debiutancka powieść czeskiego pisarza Jana Pelca, mająca za tło czeski underground lat 70. XX wieku. Składa się z trzech części: Děti rodičů (Dzieci rodziców), Děti ráje (Dzieci raju), Děti cest (Dzieci dróg).

Opublikowana w 1985 roku w Kolonii debiutancka powieść ...a bude hůř wywołała dyskusję wśród czeskiej emigracji oraz w kręgach czechosłowackiej opozycji; padały zarzuty o brak patriotyzmu i pornografię. W roku 1985 Pelc zajął drugie miejsce w plebiscycie Radia Wolna Europa na najpopularniejszego czeskiego pisarza.

Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka, Solidarność Polsko-Czeska, Solidarność Polsko-Czechosłowacka, także Solidarność Międzynarodowa (czes. Polsko-česko-slovenská Solidarita, także Polsko-československá Solidarita, słow. Poľsko-česko-slovenská Solidarita, także Poľsko-československá Solidarita, ang. Polish-Czech-Slovak Solidarity) (SPCzS) – międzynarodowy ruch społeczny opozycji demokratycznej powstały na początku lat 80. XX wieku. Od 1991 r. stowarzyszenie.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W Polsce powieść ta została wydana po raz pierwszy jeszcze w drugim obiegu, nakładem Solidarności Polsko-Czechosłowackiej w 1989 roku. Przekładu dokonał Jan Stachowski. To wydanie zawierało dwie części powieści Pelca: Děti rodičů (Dzieci rodziców) i Děti ráje (Dzieci raju). Wznowienie ...będzie gorzej nastąpiło w roku 1993, nakładem wydawnictwa Pomorze (​ISBN 83-7003-497-7​), w tym samym tłumaczeniu, jednak była to tylko pierwsza część powieści. Pierwsze pełne wydanie powieści, uzupełnione o trzecią część Děti cest (Dzieci dróg) w przekładzie Stachowskiego, ukazało się nakładem Wydawnictwa Czarne w 2014 roku.

15 kwietnia jest 105. (w latach przestępnych 106.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 260 dni. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

W roku 2007 ...a bude hůř doczekała się ekranizacji kinowej. Film wyreżyserował w czarno-białej estetyce i klimacie kina offowego Petr Nikolaev.

Twórczość[ | edytuj kod]

  • ...a bude hůř: román o třech dílech. Zawiera: Děti rodičů. Děti ráje. Děti cest (1985) (...będzie gorzej, 1998)
  • Bez ohňu je underground (1992)
  • ...a to mi nemůžete udělat (1993)
  • Basket flora (1995)
  • ...a golpotoni táhnou (1999)
  • ...a výstupy do údolí (2001)
  • Šmírák (2002)
  • ...a vyberte si (2004)
  • Basket flora I, – Šéf přichází (2004)
  • Basket flora II, – Démon zločinu kandiduje
  • Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei".Jan Stachowski (ur. 24 czerwca 1951, zm. 24 grudnia 2020 w Katowicach) – polski slawista, tłumacz literatury czeskiej, opozycjonista.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Wydawnictwa podziemne (bibuła, drugi obieg) – wydawnictwa wydawane w krajach, w których obowiązywała cenzura (PRL, ZSRR itp.). Były to publikacje bezdebitowe, czyli bez dopuszczenia do rozpowszechniania przez stosowny urząd (w Polsce do 1989 był to Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk), niejednokrotnie ignorujące prawo autorskie. Bywały wydawane w nakładach od kilkunastu kopii do kilku a nawet kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy przez nielegalne ("podziemne") wydawnictwa lub przez osoby prywatne. Niektóre z takich nielegalnych instytucji po roku 1989 przekształciły się w normalnie prosperujące instytucje wydawnicze (np. "NOWA").
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Underground – w znaczeniu artystycznym: twórczość "podziemna", często półamatorska, przełamująca rozmaite tabu estetyczne, społeczne, obyczajowe czy polityczne. Nierzadko powstająca poza zasięgiem twórczości głównego nurtu oraz popkultury, a czasem również cenzury.
    The Plastic People of the Universe – czeski zespół undergroundowy, grający rocka symfonicznego i psychodelicznego, symbol czeskiej opozycji wobec władzy socjalistycznej.
    Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.

    Reklama