• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Leopolita - młodszy

    Przeczytaj także...
    Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Jan Leopolita, znany też jako: Jan Nicz, Nicius, Kasprowicz (ur. ok. 1523, zm. 7 kwietnia 1572) – profesor teologii Akademii Krakowskiej, kaznodzieja, wydawca i korektor katolickiego przekładu Biblii na język polski (tzw. Biblia Leopolity lub Szarffenberga).

    Pochodził z krakowskiej rodziny patrycjuszowskiej Niczów osiadłej w XV wieku we Lwowie. W 1538 wpisał się do metryki Uniwersytetu Krakowskiego jako Johannes Caspari Nicz de Leopoli (Jan syn Kaspra Nicz ze Lwowa), jednak później rzadko używał rodowego nazwiska. Z okresu studiów wyniósł dobre przygotowanie filologiczne; żywo interesował się naukami humanistycznymi. Około 1544 uzyskał tytuł mistrza sztuk wyzwolonych. Od 1545, jako młody docent, utrzymywał się z pracy nauczycielskiej na stanowisku rektora szkoły parafialnej Bożego Ciała na Kazimierzu oraz prywatnych korepetycji, udzielanych zamożnej młodzieży arystokratycznej. W tym także czasie rozpoczął działalność pedagogiczną na Wydziale Filozoficznym (w 1544-1549 jako docent-extraneus, 1550-1557 collega minor, 1558 collega maior i professor regium). Dwukrotnie pełnił funkcję dziekana wydziału w 1555 i 1559. Jego uczniem był w tych latach Jakub Wujek.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Nieistniejący obecnie kościół pod wezwaniem św. Jerzego – znajdował się na Wzgórzu Wawelskim w Krakowie. Nie znamy jego początków. Istnieją wzmianki o ufortyfikowaniu kościoła św. Jerzego na Wawelu w roku 1243 oraz o wzniesieniu świątyni murowanej pod tym wezwaniem za czasów Kazimierza Wielkiego. Kościół ten znajdował się na dzisiejszym zewnętrznym dziedzińcu wawelskim, gdzie dzisiaj widnieją zarysy jego fundamentów, wyprowadzone ponad poziom gruntu podczas badań archeologicznych.

    19 marca 1560 przyjął święcenia kapłańskie i w tym samym roku przeniósł się na Wydział Teologiczny, na którym 22 listopada 1569 uzyskał najwyższy w hierarchii uniwersyteckiej stopień doktora i profesora teologii. Łączył pracę nauczycielską z rozległą działalnością kaznodziejską. W 1559 został kanonikiem kolegiaty św. Floriana, przed 1567 uzyskał prebendę w kościele św. Jerzego na Wawelu oraz probostwo w Proszowicach.

    Egzekwie (łac. exequiae) – towarzyszenie do grobu. W Kościele katolickim ceremonie pogrzebowe ze wszystkimi obrzędami lub część liturgii brewiarzowej za zmarłych (jutrznia czy nieszpory).Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego – jeden z piętnastu wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego siedziba znajduje się przy ul. Gołębiej 24 w Krakowie.

    Leopolita cieszył się dużym uznaniem jako biblista i teolog w kołach kościelnych. Szymon Starowolski nazwał go dzielnym pogromcą herezji. Do dziejów piśmiennictwa polskiego wszedł Leopolita przede wszystkim jako korektorredaktor i wydawca przekładu Biblii, ogłoszonej w 1561 z inicjatywy i nakładem Mikołaja Szarffenberga.

    Kaznodzieja – duchowny zajmujący się wygłaszaniem kazań. Do najwybitniejszych kaznodziejów w dziejach Polski należą:Stanisław Barzi (Barzy) herbu Korczak (ur. w 1529, zm. 9 listopada 1571 w Krakowie) – marszałek nadworny koronny w latach 1568-1571, wojewoda krakowski w latach 1570-1571, starosta generalny krakowski w latach 1570-1571, starosta gródecki od 1557 roku, starosta śniatyński w latach 1562-1571, sekretarz królewski, dworzanin królewski od 1551 roku. Poseł województwa krakowskiego na sejm 1565 roku.

    Leopolita zmarł 7 kwietnia 1572 w Krakowie od świec zarażony w czasie wygłaszania kazania na egzekwiach pogrzebowych wojewody krakowskiego Stanisława Barziego; został pochowany w kościele Mariackim w Krakowie.

    Bibliografia[]

  • L. Hajdukiewicz, Leopolita Jan „młodszy”, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom 17, Ossolineum 1972.
  • H. Kossowska, Biblia w języku polskim, tom 1, Poznań 1968.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kościół Bożego Ciała – gotycka bazylika rzymskokatolicka Kanoników Regularnych Laterańskich, przy ul. Bożego Ciała 26 w Krakowie na Kazimierzu.
    Sztuki wyzwolone (siedem sztuk wyzwolonych) (łac. septem artes liberales, właściwie siedem umiejętności godnych człowieka wolnego) – podstawa wykształcenia w okresie późnej starożytności oraz średniowiecza. Siedem sztuk dzielone było na dwie mniejsze grupy – trivium i quadrivium. Kanwą tego podziału było monumentalne, encyklopedyczne dzieło Marka Terencjusza Warrona, zatytułowane Disciplinarum libri IX (Dziewięć ksiąg naukowych).
    Kościół parafialny pw. NMP i św. Jana Chrzciciela w Proszowicach - polski rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w mieście Proszowice, (gmina Proszowice), województwo małopolskie.
    Kościół św. Floriana – uniwersytecka kolegiata rzymskokatolicka znajdująca się przy ul. Warszawskiej 1, na rogu placu Matejki w Krakowie.
    Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także kościołem Mariackim – jeden z największych i najważniejszych, po Katedrze Wawelskiej, kościołów Krakowa, od 1962 posiadający tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski.
    Biblia Leopolity (Szarfenbergowska, Krakowska) – pierwszy drukowany polski przekład całej Biblii wydany w 1561 roku. Dokonano go na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanisława, stąd też inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska.
    Jakub Wujek SJ (ur. 1541 w Wągrowcu, zm. 27 lipca 1597 w Krakowie) – polski duchowny katolicki, jezuita, doktor teologii, rektor Akademii Wileńskiej, autor przekładu Biblii na język polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.