• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Juriewicz Hlebowicz

    Przeczytaj także...
    Jan Karol Chodkiewicz herbu własnego (ur. 1560, zm. 24 września 1621 r. w Chocimiu) – hetman wielki litewski od 1605, hetman polny litewski od 1600, wojewoda wileński od 1616, starosta generalny żmudzki od 1599, w 1596 mianowany podczaszym litewskim, hrabia na Szkłowie, Nowej Myszy i Bychowie, pan na Mielcu i Kraśniku (w latach 1593-1611). Jeden z najwybitniejszych europejskich dowódców wojskowych początku XVII w.Barbara Radziwiłłówna (ur. 6 grudnia 1520 lub 1523 w Wilnie, zm. 8 maja 1551 w Krakowie) – druga żona Zygmunta Augusta, królowa polska, wielka księżna litewska.
    Hlebowiczowie - jeden z najpotężniejszych litewskich rodów magnackich herbu Leliwa. Rodzina ta miała w swoich szeregach w XVI - XVII w. m.in. ośmiu wojewodów, kanclerza wielkiego i podskarbiego litewskiego.

    Jan Juriewicz Hlebowicz v. Chlebowicz herbu Leliwa (ur. 1480 – zm. 1549) – kanclerz wielki litewski od 1546, wojewoda wileński od 1542, wojewoda połocki od 1532,wojewoda witebski od 1529, starosta żyżmorski, raduński i mścisławski od 1527, marszałek litewski od 1516.

    Siebież (ros. Себеж) - miasto w Federacji Rosyjskiej, położone w obwodzie pskowskim pomiędzy jeziorami Siebieskim i Orono. W 2005 r. liczyło około 6 700 mieszkańców.Zdzisław Grzegorz Spieralski (ur. 9 maja 1927, zm. 26 lutego 1983) - dziennikarz, redaktor i historyk wojskowy. Studiował historię na UŁ. Doktorat w 1963 na UW. Od 1949 roku pracował jako dziennikarz, od 1972 pracownik naukowy w Instytucie Historii PAN. Zajmował się historią wojskowości polskiej XV-XVII wieku.

    Życiorys[]

    Jan Hlebowicz v. Chlebowicz był synem wojewody smoleńskiego Jerzego, a bratem Mikołaja. Należał do stronników dworu i był zaufanym powiernikiem królowej Bony, której m.in. zawdzięczał swą karierę. Odegrał znaczną rolę w wojnie moskiewskiej (1534-1536), szczególnie w rokowaniach pokojowych. W 1535 dowodząc wraz z Janem Radziwiłłem i Jerzym Słuckim jedną z trzech armii litewskich, której zadaniem było osłanianie pod Połockiem działań głównej armii, nie potrafił zapobiec utracie Siebieża. W lutym 1536 wraz z hetmanem polnym litewskim Andrzejem Niemirowiczem starał się odbić Siebież, lecz przeprowadzona przez niego próba była nieudana. W grudniu tego samego roku wyjechał na czele poselstwa litewskiego do Moskwy. Udało mu się zawrzeć 5-letni rozejm, pozostawiający przy Litwie Homel, przy Moskwie zaś Siebież i całą prawie Siewierszczyznę. W 1542 wyjechał ponownie do Moskwy i zawarł układ o przedłużenie rozejmu na dalszych 7 lat. Po powrocie otrzymał starostwo bobrujskie i borysowskie, a 5 maja 1542, wakujące od śmierci Olbrachta Gasztołda, województwo wileńskie.

    Brześć, dawniej Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem, (biał. Брэст, Берасьце, Brest, Bieraście; ros. Брест, Берестье, Briest, Bieriestje; jid. בּריסק, hebr. ברסט ליטובסק; ukr. Берестя, Berestia) – miasto na Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, port rzeczny, port lotniczy; uniwersytet (1995), politechnika (1989); ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny; 310,8 tys. mieszk. (1 stycznia 2010).Powiat bobrujski – powiat dawnej guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego, utworzony w 1795 roku z ziem powiatu rzeczyckiego przedrozbiorowego województwa mińskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W latach 1919–1920 powiat w składzie okręgu mińskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich (ZCZW) – tymczasowej jednostki terytorialnej pod polską administracją. Odpowiadają mu dzisiejsze rejony: bobrujski, hłuski, kirowski, kliczewski, osipowicki w obwodzie mohylewskim i rejony oktiabrski oraz swietłahorski w obwodzie homelskim na białoruskim Polesiu.

    Jan Hlebowicz był wrogiem rodziny Radziwiłłów. Po bezpotomnej śmierci Stanisława Gasztołda (grudzień 1542) zastosował wobec pozostałej po Gasztołdzie wdowy - Barbary Radziwiłłówny - przepis z litewskiego prawa o całkowitej stracie mienia wygasłej rodziny na rzecz skarbu hospodarskiego. Pozostał sprzymierzeńcem królowej Bony, zwalczanej przez litewskich separatystów. Z tego powodu został odosobniony wśród panów Rady, choć trzeba podkreślić że zajmował między nimi naczelne stanowisko. Na głośnym sejmie litewskim w Brześciu (1544) jego obrona królowej spotkała się z powszechnym i burzliwym protestem. Mimo to Hlebowicz nie zawahał się wystąpić przeciwko oddaniu rządów na Litwie Zygmuntowi Augustowi za życia ojca i obstawał za ściślejszym związkiem Litwy z Koroną. Utworzył wraz z Chodkiewiczami i Ościkowiczami opozycję przeciwko rosnącym wpływom Radziwiłłów. Jednakże śmierć Hlebowicza (23 kwietnia 1549) przeszkodziła mu stanąć do decydującej walki z Radziwiłłami. Pozostałe po nim urzędy oraz starostwo borysowskie otrzymał Mikołaj Radziwiłł Czarny, którego nienawiść do Hlebowicza przeniosła się na pozostałą po nim wdowę.

    Jerzy Hlebowicz h. Leliwa (zm. po 1520) – starszy syn Hleba, wojewody smoleńskiego i Miłochny Anny Raczkówny. Od sierpnia 1492 do marca 1499 namiestnik smoleński i zarazem w latach 1494-1495 starosta generalny żmudzki. W 1500 namiestnik orszański i obolecki, od lipca 1503 do sierpnia 1508 namiestnik witebski, od września 1508 do wiosny 1514 wojewoda smoleński. W 1516 mianowany starostą mereckim, w 1518 otrzymał starostwo wołkowyskie.V wojna litewsko-moskiewska miała miejsce w latach 1534-1537, pomiędzy Polską, wspieraną przez Wielkie Księstwo Litewskie, a Wielkim Księstwem Moskiewskim.

    Rodzina[]

    Jan Hlebowicz był trzykrotnie żonaty z:

  • Anną Bartoszewicz, z którą miał:
  • Jadwigę Zofię za Michałem Sapiehą
  • Zofią Pietkowicz, wdową po Janie Niemirowiczu-Szczytcie, z którą miał:
  • Stanisława
  • Krystynę za Janem Komajewskim
  • Zofię za Jerzym Zenowiewiczem
  • Annę za Janem ks. Sołomereckim
  • Elżbietę za Melchiorem Szemiotem
  • Anną (Hanną) ks. Zasławską, z którą miał:
  • Jana
  • Barbarę za Zygmuntem Wolskim
  • Annę
  • Elżbietę I voto Stanisław Narbut II voto Michał Wołowicz III voto Andrzej Odyńcewicz
  • Dorotę za Mikołajem Reyem
  • Jana ożenionego z Katarzyną Krotoską
  • Przypisy

    1. Jan Hlebowicz h. Leliwa [w:] Wielka Genealogia Minakowskiego http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=7.690.12
    2. Jan Hlebowicz h. Leliwa, Wielka Genealogia Minakowskiego, http://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=7.690.12

    Bibliografia[]

  • Zdzisław Spieralski: Hlebowicz Jan h. Leliwa (ok. 1480–1549). W: Polski Słownik Biograficzny. T. IX/4 - zeszyt 43.. Wrocław - Warszawa - Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1961, s. 541–542. (pol.)
  • Mikołaj Hlebowicz herbu Leliwa (zm. 1514) – starosta drohicki i słonimski. Był synem Jerzego, wojewody smoleńskiego, i nieznanej z imienia matki.Mikołaj Krzysztof Radziwiłł książę herbu Trąby, zwany Czarnym (ur. 4 lutego 1515 w Nieświeżu, zm. 28 lub 29 maja 1565 w Łukiszkach) – marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
    Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od roku 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki.
    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
    Leliwa (Leliwczyk, Leliwita) – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Leliwa. Według najczęściej cytowanej w dawnych publikacjach opinii Jana Długosza herb ten wywodzi się z Niemiec. Opinii tej nie podziela jednak współczesny historyk Włodzimierz Dworzaczek. Jego zdaniem zarówno ród Leliwitów jak i sam herb ma polską proweniencję. Herb Leliwa występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej oraz na terenie województwa poznańskiego. Spośród ponad 800 rodów używających podstawowej wersji herbu Leliwa do największego znaczenia politycznego oraz statusu majątkowego doszli Tarnowscy, Sieniawscy, Morsztynowie, Hlebowiczowie i Czapscy. Wpływowymi Leliwitami byli też Tyszkiewiczowie, ale im przysługiwała odmiana, Leliwa II. Potwierdzeniem statusu większości tych rodów było otrzymanie tytułów hrabiowskich i stosownych odmian w herbie (patrz sekcja odmiany, wersje arystokratyczne oraz alternatywne przedstawienia herbu). Leliwą pieczętował się także Juliusz Słowacki.
    Powiat lub ujezd borysowski – dawny powiat guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego, następnie w latach 1919–1920 powiat w składzie okręgu mińskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich (ZCZW) – tymczasowej jednostki terytorialnej pod polską administracją. Na jego terenie dziś leżą następujące rejony:
    Homel (biał. i ros. Гомель; jid. האָמל, Homl) – miasto obwodowe położone na południowo-wschodniej Białorusi nad rzeką Soż, stolica obwodu i rejonu homelskiego. Drugie co do wielkości miasto w tym kraju.
    Województwo smoleńskie – województwo w latach 1508-1514 i ponownie latach 1611-1654. W latach 1514-1611 i 1654-1793 było jedynie nominalne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.135 sek.