• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Jerzy I Wettyn

    Przeczytaj także...
    23 listopada jest 327. (w latach przestępnych 328.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 38 dni. Krystian II Wettyn (ur. 23 września 1583 w Dreźnie, zm. 23 czerwca 1611 w Dreźnie) – książę elektor Saksonii w latach 1591-1611
    Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).

    Jan Jerzy I Wettyn (ur. 5 marca 1585 w Dreźnie, zm. 8 października 1656 w Dreźnie) – książę elektor Saksonii w latach 1611-1656. Syn Krystiana I Wettyna i Zofii Hohenzollern, młodszy brat Krystiana II Wettyna

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Objął władzę w Saksonii po śmierci starszego brata. W początkowym okresie rządów kontynuował rozpoczęty w 1609 roku spór spadkowy między Hohenzollernami, Wettynami i Wittelsbachami o Jülich-Kleve-Berg, który przegrał na mocy układu w Xanten.

    W 1619 roku działając w sprzeczności z resztą obozu protestanckiego w Rzeszy Jan Jerzy I Wettyn opowiedział się za elekcją na cesarza Ferdynanda II Habsburga. Skutkiem tego był aktywny udział elektora po stronie Habsburgów w początkowym okresie wojny trzydziestoletniej.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Niezadowolenie społeczne z polityki księcia oraz brak korzyści materialnych z prowadzenia wojny w Czechach spowodowały, że w 1631 roku Jan Jerzy I Wettyn przeszedł na stronę protestantów i opowiedział się za Gustawem II Adolfem.

    Po śmierci króla szwedzkiego w 1635 roku Jan Jerzy I zawarł w Pradze pokój z cesarzem uzyskując w zamian jako dziedziczne lenno Łużyce. Kolejna zmiana frontu przyczyniła się do najazdu szwedzkiego na Saksonię i znacznego zniszczenia kraju co zmusiło elektora do pertraktacji i podpisania rozejmu w 1645 roku, który wyeliminował albertyńską linię Wettynów z wpływu na dalszy przebieg wojny trzydziestoletniej.

    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Zjednoczone Księstwa Jülich-Kleve-Berg (niem. Vereinigte Herzogtümer Jülich-Kleve-Berg) było połączeniem trzech państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego - Jülich, Bergu i Kleve.

    Życie prywatne[ | edytuj kod]

    16 września 1604 poślubił Sybillę Elżbietę, córkę Fryderyka I, księcia wirtemberskiego. Owdowiał 20 stycznia 1606. Po raz drugi ożenił się 29 lipca 1607. Jego wybranką została Magdalena Sybilla, córka księcia pruskiego Albrechta Fryderyka.

    Pierwsze małżeństwo Jana Jerzego było bezdzietne. Z drugiego pochodzili:

    16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.Fryderyk III (ur. 22 grudnia 1597 r. na zamku Gottorp, zm. 10 sierpnia 1659 r. w Tönning) – książę szlezwicko-holsztyński na Gottorp od 1616 r.
  • Zofia Eleonora, ur. 23 listopada 1609, zm. 2 czerwca 1671, żona Jerzego II, landgrafa heskiego na Darmstadt,
  • Maria Elżbieta, ur. 22 listopada 1610, zm. 24 czerwca 1684, żona Fryderyka III, księcia holsztyńskiego na Gottorp,
  • Krystian Albert, ur. 4 marca 1612, zm. 9 sierpnia 1612,
  • Jan Jerzy II, ur. 10 czerwca 1613, zm. 1 września 1680, elektor saski,
  • August, ur. 13 sierpnia 1614, zm. 4 czerwca 1680, książę saski na Weissenfels,
  • Chrystian I, ur. 27 października 1615, zm. 18 października 1691, książę saski na Merseburgu,
  • Magdalena Sybilla, ur. 23 grudnia 1617, zm. 6 stycznia 1668, żona najpierw Krystiana, następcy tronu duńskiego, a później Fryderyka Wilhelma II, księcia saskiego na Altenburgu,
  • Maurycy, ur. 28 marca 1619, zm. 4 grudnia 1681, książę saski na Zeitz,
  • Henryk, ur. 27 czerwca 1622, zm. 15 sierpnia 1622.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. W. Dworzaczek, Genealogia, Warszawa 1959, tabl. 70.
    Wittelsbachowie – jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Maria Elisabeth (ur. 22 listopada 1610 w Dreźnie, zm. 24 października 1684 w Husum) – księżniczka Saksonii, poprzez małżeństwo księżna Holsztynu-Gottorp, mecenas sztuki. Pochodziła z rodu Wettynów.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    18 października jest 291. (w latach przestępnych 292.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 74 dni.
    22 listopada jest 326. (w latach przestępnych 327.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 39 dni.
    13 sierpnia jest 225. (w latach przestępnych 226.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 140 dni.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.