• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Hempel - filozof



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Proletariat (z łac. proletarius „należący do najuboższej klasy, niepłacący podatków, dający państwu tylko potomstwo” od proles „latorośl, potomstwo”) – jedna z wyróżnianych w socjologii klas społecznych. Piast (łac. Past Ckosisconis, Pazt filius Chosisconisu, także Piast Kołodziej, Piast Oracz) – legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.

    Jan Hieronim Hempel, ps. „Jan Bezdomny”, „Jan Boży”, „Jan Wolski”, „Jan Wiślak” (ur. 3 maja 1877 w Prawdzie, zm. 2 września 1937 w Moskwie) – polski publicysta, tłumacz, filozof, działacz ruchu robotniczego i teoretyk spółdzielczości, członek PPS-Lewicy, Polskiej Partii Socjalistycznej i Komunistycznej Partii Polski, ofiara „wielkiego terroru” w ZSRR (pośmiertnie zrehabilitowany).

    Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.Kolej Wschodniochińska (ros. Китайско-Восточная железная дорога, КВЖД) – linia kolejowa przebiegająca przez północno-wschodnie Chiny (Mandżurię). Została zbudowana by połączyć rosyjskie miasta Czyta i Władywostok. Jej południowa gałąź, znana na Zachodzie jako Kolej Południowomandżurska, stanowiła casus belli wojny rosyjsko-japońskiej i drugiej wojny chińsko-japońskiej (1937–1945).

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się w dzierżawionej przez jego ojca Józefa – agronoma – wsi Prawda, stanowiącej część majoratu Gołowin. Jego dziad – Jan Hempel był wybitnym polskim geologiem, naczelnikiem górnictwa w Królestwie Polskim. Matka – Helena, była córką Hieronima Krzyżanowskiego, profesora prawa na Uniwersytecie Petersburskim.

    Petersburski Uniwersytet Państwowy (Санкт-Петербургский Государственный Университет, СПбГУ) – uniwersytet w Sankt Petersburgu, w Rosji. Jest jednym z najstarszych rosyjskich uniwersytetów. Ma 19 wydziałów, 13 instytutów naukowo-badawczych. Budynki uniwersytetu znajdują się w różnych rejonach miasta. Obecnie na uniwersytecie uczy się ponad 20 tysięcy studentów w trybie dziennym i 9 tysięcy studentów w trybie zaocznym.Policja Państwowa (w skrócie PP) – umundurowana i uzbrojona organizacja pełniąca funkcje porządkowe oraz antykryminalne na terenie Polski w latach 1918-1939.

    W 1890 rozpoczął naukę w gimnazjum w Warszawie, którą jednak na skutek nagłego zubożenia rodziny musiał w 1892 porzucić, rozpoczynając naukę w szkole rzemieślniczej, którą ukończył w 1895 jako ślusarz. Zerwał z rodziną i usamodzielnił się. Przez następne pięć lat pracował jako technik w przedsiębiorstwie melioracji rolnych, jednocześnie poświęcając wolny czas na samokształcenie w dziedzinie filozofii, historii, literatury i języków obcych. W 1901 porzucił pracę technika melioracyjnego, został księgowym w wapiennikach w Chęcinach, później korepetytorem.

    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Myśl Niepodległa - pismo wolnomyślicielskie, antyklerykalne i religioznawcze (propagujące głównie astralistykę), z czasem ewoluujące w kierunku antysemickim i uważane za organ pro-endecki; wydawane i redagowane było niemal w całości przez Andrzeja Niemojewskiego (1864-1921). Ukazywało się od września 1906 roku (do 1931) w Warszawie; podobnie jak inne tego rodzaju pisma wydawane za granicą, 3 razy w miesiącu, stąd „dekada” oznacza numer. Na stronie tytułowej znajdowało się ponadto takie właśnie określenie: dekada (pierwsza, druga bądź trzecia). Na łamach Myśli Niepodległej poruszano również bieżące tematy polityczne i społeczne, recenzowano książki, zarówno polskie, jak i zagraniczne.

    W początkach 1903 zgłosił się do pracy jako technik mierniczy przy budowie Kolei Wschodniochińskiej w Mandżurii. Pracował na statkach handlowych jako pomocnik palacza i tłumacz i podróżując przez Japonię, Indie i Włochy, przybył w lutym 1904 do Brazylii. Został tam nauczycielem dzieci polskich osadników w Paranie. Prowadził jednocześnie działalność społeczną wśród polskich emigrantów w duchu patriotycznym, antyszlacheckim i antyklerykalnym. Od końca 1904 był redaktorem pisma Polak w Brazylii, wychodzącego w Kurytybie. Po roku zrezygnował wskutek różnicy poglądów z wydawcą pisma, z przekonań narodowym demokratą.

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Pod wpływem Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego napisał wówczas pierwszą książkę: Kazania polskie, wydaną w Kurytybie w 1907. Zwalczał w niej wszelkie formy wiary w Boga osobowego (pod wpływem prac Nietzschego), głosił „religię wolną”, jako czynnik mistycznej łączności z transcendentną rzeczywistością duchową (nad światem) i kult człowieka, którego najwyższym reprezentantem jest artysta, jako twórca nowych wartości. Propagował obalenie chrześcijaństwa jako misję dziejową ludu polskiego. Po wydaniu książki powrócił do swej szkoły leśnej dla dzieci polskich.

    Friedrich Wilhelm Nietzsche (ur. 15 października 1844 w Röcken w okolicach Naumburg (Saale), zm. 25 sierpnia 1900 w Weimarze) – filozof, filolog klasyczny, prozaik i poeta. Kategorią centralną filozofii Nietzschego jest filozofia życia, ujmowanie rzeczywistości, a więc także człowieka, jako życia. Prowadzi to do zanegowania istnienia ukrytego sensu i układu świata - esencji, rzeczywistość staje się wobec tego chaosem. Konsekwencję tego stanowi radykalna krytyka chrześcijaństwa oraz współczesnej autorowi zachodniej kultury, jako opartych na tym złudzeniu. Istotny jest także szacunek wobec wartości obecnych w antycznej kulturze greckiej, wraz z postulatem powrotu do niej.Prawomocność – stan prawny odnoszący się do rozstrzygnięć organów administracyjnych (takich jak: decyzja administracyjna czy postanowienie) oraz do orzeczeń sądowych (wyrok, postanowienie, nakaz zapłaty), mający miejsce wówczas, gdy orzeczenie sądowe lub rozstrzygnięcie organu administracji nie może być zmienione czy uchylone poprzez wniesienie środka odwoławczego lub zaskarżenia.
     Zobacz więcej w sekcji Powrót do duchowości słowiańskiej.

    Wiosną 1908 za pieniądze zebrane przez swych zwolenników w Paranie wyjechał do Paryża, by pogłębić studia filozoficzne. Pracował w Bibliotece Polskiej, pozostawał w bliskim kontakcie m.in. ze Stefanem Żeromskim. Związał się z anarchosyndykalizmem. Z Paryża nadsyłał do prasy w kraju (Myśl Niepodległa Andrzeja Niemojewskiego, Krytyka Wilhelma Feldmana, Kurier Lubelski) artykuły propagujące idee spółdzielczości i syndykalizmu. Wobec ewolucji Niemojewskiego w kierunku prawicowym, wystąpił publicznie przeciwko jego poglądom i zerwał z jego pismem. W Paryżu napisał Kazania piastowe, opublikowane w 1911 w Bielsku. Książka była kontynuacją Kazań polskich, podobnie nasycona antychrystianizmem i mistycyzmem, wolną jednak od mesjanizmu narodowego. Zarówno Kazania polskie, jak i Kazania piastowe nie znalazły w kraju większego echa.

    Miłosierdzie to aktywna forma współczucia, wyrażająca się w konkretnym działaniu, polegającym na bezinteresownej pomocy. Samo współczucie nie przekładające się na działanie miłosierdziem jeszcze nie jest. Termin ten wywodzi się z Biblii.Wilhelm Feldman (ur. 8 kwietnia 1868 w Zbarażu, zm. 25 października 1919) – polski publicysta, krytyk i historyk literatury, autor m.in. "Współczesnej literatury polskiej"; także dramatopisarz i prozaik.

    Latem 1910 przyjechał do Lublina, gdzie został redaktorem Kuriera Lubelskiego. Po pół roku został zmuszony do ustąpienia z funkcji, wobec zarzucanego mu przez większość redakcji ulegania wpływom socjalistycznym. Jesienią 1911 powrócił do Paryża, ponownie podjął pracę w Bibliotece Polskiej. W Paryżu wstąpił do PPS-Lewicy. W maju 1912 przyjechał do Lublina wraz z działaczem tej partii, Oktawianem Zagrobskim. Rozpoczął działalność polityczną i oświatową w związkach zawodowych, wśród młodzieży robotniczej i w ruchu spółdzielczym, zakładając m.in. Lubelską Spółdzielnię Spożywców. Był znany ze swego ascetycznego trybu życia. W tym okresie był mentorem Bolesława Bieruta. Pisywał do Nowej Gazety, Kuriera Łódzkiego, Krytyki, Widnokręgu, Zarania i Kuriera Lubelskiego. Pozostawał pod wpływem anarchizmu, posyłał korespondencje do anarchistycznej Sprawy Robotniczej, przełożył też wówczas Pomoc wzajemną Piotra Kropotkina (wydaną drukiem w 1919 roku).

    Jan Stachniuk, pseud. Stoigniew (ur. 13 stycznia 1905 w Kowlu na Wołyniu, zm. 14 sierpnia 1963) – polski publicysta. Ideolog i twórca polskiej nacjonalistycznej grupy "Zadruga" oraz pisma o tym samym tytule.Istebna – wieś gminna w powiecie cieszyńskim w województwie śląskim, siedziba gminy Istebna. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 4741 ha, a liczba ludności 5078 (mężczyźni: 2497, kobiety: 2581), co daje gęstość zaludnienia równą 107,1 os./km².

    Zarabiał na życie jako mierniczy. W 1914 wydał w Lublinie pracę Bohaterska etyka Ramajany, w której przeciwstawiał etykę wolnych Ariów, niewolniczej etyce chrześcijańskiej. Za opublikowanie w Kurierze Lubelskim artykułu o strajku w Łodzi został skazany na rok więzienia. W czerwcu 1914, gdy wyrok miał się uprawomocnić, przekroczył nielegalnie granicę z Austro-Węgrami, udając się do Galicji. W Krakowie zastał go wybuch I wojny światowej. Wstąpił ochotniczo do Legionów; na wiadomość o przysiędze legionistów na wierność cesarzowi Austrii wystąpił z formacji w początku września 1914. W październiku został aresztowany w Istebnej i internowany jako rosyjski poddany w obozie w Gars. Zwolniony w listopadzie 1915, udał się do Lublina, gdzie wraz z Oktawianem Zagrobskim wznowił wydawanie Kuriera Lubelskiego, tym razem jako pisma wyraźnie socjalistycznego, nieoficjalnego organu PPS-Lewicy. Wznowił działalność polityczną w związkach zawodowych, spółdzielczości i jako wydawca m.in. tygodnika Spółdzielca Lubelski. W 1916 wydał w Lublinie książkę Socjalizm odrodzony, traktując w niej socjalizm przede wszystkim jako nurt etyczny.

    Władysław Kazimierz Broniewski ps. „Orlik” (ur. 17 grudnia 1897 w Płocku, zm. 10 lutego 1962 w Warszawie) – polski poeta, przedstawiciel liryki rewolucyjnej, tłumacz, żołnierz, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.Miesięcznik Literacki – czasopismo społeczno-kulturalne, wydawane w Warszawie w latach 1929–1931, pod redakcją Aleksandra Wata, nieoficjalny organ Komunistycznej Partii Polski.

    Jesienią 1918 przeniósł się na stałe do Warszawy, uczestnicząc m.in. w pracy oświatowej kierowanego przez PPS-Lewicę Klubu Robotniczego im. Tadeusza Rechniewskiego i współredagując organ tej partii Głos Robotniczy. W początku listopada wystąpił jako delegat spółdzielców lubelskich na krajowym zjeździe spółdzielczym i wysunął wniosek zorganizowania odrębnej centrali robotniczych spółdzielni spożywców. Głosił ideę klasowego i bezpartyjnego robotniczego ruchu spółdzielczego, który wespół ze związkami zawodowymi miał być główną siłą rewolucyjnych przemian. Hempel uważał, że spółdzielcy są „pionierami nowego ładu społecznego”, a stowarzyszenia spożywców – to „socjalizm w naszych czasach urzeczywistniający się”. Dzięki spółdzielczości miał zostać ustanowiony „ustrój prawdziwie wolnościowy”, bliższy byłby anarchizmowi niż komunizmowi państwowemu. Ideały te próbował zrealizować poprzez Lubelskie Stowarzyszenie Spożywców, a potem Związek Robotniczych Spółdzielni Spożywców, w którego tworzeniu (1919) uczestniczył. Współtworzył frakcję „niezależnych spółdzielców” (także m.in. Stanisław Tołwiński, Stanisław Szwalbe, Józef Dominko), która postulowała niezależność ruchu spółdzielczego od partii politycznych (również robotniczych).

    Piotr Aleksiejewicz Kropotkin, ros. Пётр Алексеевич Кропоткин (ur. 9 grudnia 1842 w Moskwie, zm. 8 lutego 1921 roku w Dmitrowie) – rosyjski uczony i rewolucjonista, z racji arystokratycznego pochodzenia i znaczenia dla ruchu anarchistycznego przełomu wieków zwany anarchistycznym księciem.Religia Słowian – zespół wierzeń, mitów i kultowych praktyk Słowian w okresie przed chrystianizacją, zaliczany do systemów religii politeistycznych z akcentami panteistycznymi i być może dualistycznymi. Informacje o religii Słowian w nikłym stopniu dotrwały w źródłach do dnia dzisiejszego. Nie zachowały się żadne źródła bezpośrednie, a jedynie lakoniczne relacje chrześcijańskie, często spisywane przez niezorientowanych bezpośrednio w temacie autorów lub kronikarzy żyjących w kilkadziesiąt, czy kilkaset lat po chrystianizacji. Pełna rekonstrukcja wierzeń słowiańskich nie jest możliwa, a dokonywane próby często budzą wątpliwości, co do tego czy przyjęte metody są właściwe i wiarygodne. Rekonstrukcja odbywa się przede wszystkim w oparciu o ślady dawnych wierzeń zachowane w folklorze i wierzeniach z okresu już chrześcijańskiego. Nie bez znaczenia są także badania z zakresu szerzej pojmowanej teorii religii.

    Po połączeniu 16 grudnia 1918 PPS-Lewicy i SDKPiL w Komunistyczną Partię Robotniczą Polski nie wstąpił do nowo powstałej partii. W maju 1919 został wybrany na sekretarza Związku Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych (ZRSS). Od 1920 roku członek Polskiej Partii Socjalistycznej, działacz Uniwersytetu Ludowego. W maju 1920 był współzałożycielem Stowarzyszenia Wolnomyślicieli Polskich, w którym działał do jego rozwiązania w 1928. W Związku Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych publikował w piśmie Spółdzielca szereg artykułów na tematy spółdzielczości robotniczej, przestrzegając zasady niezależności partyjnej ruchu spółdzielczego. Na zjeździe ZRSS w czerwcu 1920 zdecydowanie wystąpił przeciwko próbie PPS usunięcia członków Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP) z udziału w kierownictwie tego związku spółdzielczego. Po utworzeniu w lipcu 1920 przez sekretarza generalnego PPS Jerzego Czeszejkę-Sochackiego komunizującej opozycji (PPS-Lewicy), występującej przeciw udziałowi PPS w rządzie jedności narodowej, Hempel związał się z nią politycznie. Na zjeździe ZRSS w czerwcu 1921 został usunięty z władz Związku, wobec swej współpracy z komunistami w Zarządzie Związku, z władz związku zostali wówczas również usunięci komuniści. W grudniu 1921 współzałożyciel Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.Sacrum (łac.) – sfera świętości, przeciwieństwo profanum – sfery świeckiej. Wokół niej koncentrują się wierzenia i obrzędy, praktyki religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość, lub ją utracić.

    Od lutego 1922 redaktor Kultury Robotniczej, pisma związanego z Komunistyczną Partią Robotniczą Polski, do której wówczas wstąpił. Prezes kierowanej już w tym czasie przez komunistów Spółdzielni Wydawniczej „Książka”. Później redagował związane z KPRP i KPP pisma: Nową Kulturę (1923 i 1924) i Dźwignię (1927 i 1928). W latach 1929–1931 współredagował Miesięcznik Literacki (redaktorem naczelnym pisma był Aleksander Wat). W tym czasie dał się poznać jako autor licznych artykułów, szkiców, rozpraw i opracowań o tematyce społecznej, literackiej, etycznej, religioznawczej i filozoficznej.

    Syndykalizm − powstały w XIX wieku kierunek w ruchu robotniczym, który zakładał prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce proletariatu o swoje prawa. Zasadniczym narzędziem tej walki miały być związki zawodowe, a nie partie polityczne. W jego obrębie wyróżnić można dwa nurty: reformistyczny oraz rewolucyjny.Aleksander Wat, właściwie Aleksander Chwat (ur. 1 maja 1900 w Warszawie, zm. 29 lipca 1967 w Antony) – polski pisarz i poeta z kręgu futurystów, pochodzenia żydowskiego. Był również tłumaczem literatury anglosaskiej, francuskiej, niemieckiej, rosyjskiej i radzieckiej. Współtworzył polski futuryzm - w 1919 współaranżował „pierwszy polski występ futurystyczny”.

    Uczestnik II zjazdu KPRP w 1923 roku i kandydat na posła do Sejmu z jej list w 1922, 1928 i 1930 roku. Pracownik Komitetu Dzielnicowego (KD) KPRP Powiśle, kierownik Wydziału Spółdzielczego KC KPP, członek Wydziału Rolnego KC KPP, członek, a następnie kierownik Wydziału Sejmowego, członek Centralnej Redakcji i kierownik Wydziału Kulturalno-Oświatowego. W 1927 roku został członkiem tymczasowego Sekretariatu Krajowego KPP. Od 1924 był żonaty z członkinią KPP, robotnicą, Anną Wilczek-Habelską. W 1930 ponownie został członkiem Sekretariatu Krajowego KPP. W związku z działalnością komunistyczną był wielokrotnie zatrzymywany przez policję.

    Narodowa Demokracja lub ruch narodowy (popularna nazwa endecja od skrótu ND) – polski ruch polityczny o ideologii nacjonalistycznej, powstały pod koniec XIX wieku. Głównym ideologiem i współzałożycielem Narodowej Demokracji był Roman Dmowski.Mikołaj I Pawłowicz (ros. Николай I Павлович) (ur. 6 lipca 1796 w Carskim Siole, zm. 2 marca 1855 w Sankt Petersburgu) – cesarz Rosji od 1 grudnia 1825 (koronowany na cesarza 3 września 1826 roku), król Polski od 1825 (koronowany na króla Polski 24 maja 1829 roku, zdetronizowany przez polski Sejm 25 stycznia 1831), brat Aleksandra I (1777-1825), trzeci syn Pawła I (1754-1801), z dynastii Romanowów.

    Latem 1931 aresztowano go podczas zebrania literatów związanych z KPP i osadzono wraz z Władysławem Broniewskim i Aleksandrem Watem w areszcie miejskim w Warszawie. Aresztowanym pomocy udzielił Bolesław Wieniawa-Długoszowski, adiutant marszałka Piłsudskiego, ówczesny dowódca 2 Dywizji Kawalerii i szef garnizonu warszawskiego. Epizod aresztowania został upamiętniony przez Władysława Broniewskiego w wierszu Rozmowa z Janem. W listopadzie 1931 został zwolniony za kaucją, w związku z ciężką chorobą. Z polecenia KC KPP udał się nielegalnie najpierw do Niemiec, później w maju 1932 do ZSRR, nie mogąc wrócić do Polski, gdzie groził mu wyrok więzienia. Zamieszkał w Moskwie pod nazwiskiem „Jan Wiślak”; wkrótce przybyła tam jego żona. Został redaktorem polskojęzycznego czasopisma literackiego Kultura Mas, publikował także w Trybunie Radzieckiej, brał udział w tłumaczeniu na język polski dzieł Lenina. Przygotował do druku w ZSRR szereg edycji polskiej literatury klasycznej i współczesnej zarówno w języku polskim, jak i przekładach. Był wówczas jednym z głównych teoretyków polskiej kultury proletariackiej, oczyszczonej z wpływów burżuazyjnych.

    Stowarzyszenie Wolnomyślicieli Polskich - ruch świecki powołany w 1907 w Warszawie. Stowarzyszenie Wolnomyślicieli Polskich było pierwszą taką organizacją na ziemiach polskich.Agronom (gr. agronomos wiejski rządca, włodarz) – rolnik, specjalista w dziedzinie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.

    Jej podstawowe wytyczne określał w 1933 następująco:

    Kultura ta rozwija się na bazie gospodarki socjalistycznej i w czynnej walce o budownictwo socjalistyczne całego ZSRS. Kultura ta, będąca częścią międzynarodowej kultury socjalistycznej rosnącej w ZSRS, rozwija się w walce przeciwko kulturze burżuazyjnej, szczególnie zaś przeciwko polskiej odmianie kultury burżuazyjnej. Jako wytyczne do walki o polską kulturę socjalistyczną postawić możemy: 1/ jak najczynniejszą, jak najbardziej uporczywą, zawziętą bolszewicką walkę o budownictwo socjalistyczne; 2/ czerpanie pełnymi garściami i przyswajanie sobie, przetrawianie, przepracowywanie na własny polski użytek wielkiego dorobku wytwarzanej w ZSRS międzynarodowej kultury proletariackiej; 3/ zwalczanie, pokonywanie, przezwyciężanie polskiej kultury szlacheckiej i burżuazyjnej (...). Nie tylko o możliwości, lecz o nieodzownej konieczności budowania w ZSRS polskiej kultury socjalistycznej chcemy przekonać tych wszystkich, którzy zachowali jeszcze pod tym względem jakie bądź resztki wahań

    Herakles (gr. Ἡρακλῆς Hēraklēs, Ἡρακλές Hēraklés, łac. Heracles, Hercules, Alkajos, Palajmon) – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    W okresie wielkiego terroru 19 stycznia 1937 roku został aresztowany przez NKWD. 2 września 1937 Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR skazało go na karę śmierci za zdradę ojczyzny i uczestnictwo w terrorystycznej organizacji kontrrewolucyjnej, tego samego dnia stracony. Poddano go kremacji w krematorium na cmentarzu Dońskim i tam pochowano anonimowo.

    Stanisław Tołwiński (ur. 11 października 1895 w miejscowości Strzemieszyce, zm. 25 lutego 1969 w Warszawie) – polityk, prezydent Warszawy.Stefan Żeromski herbu Jelita (ur. 14 października 1864 w Strawczynie, zm. 20 listopada 1925 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, dramaturg, nazwany „sumieniem polskiej literatury”, wolnomularz; pierwszy prezes Polskiego PEN Clubu.

    Został zrehabilitowany 25 kwietnia 1955 przez Kolegium Wojskowe SN ZSRR.

    Do 2017 roku imię Jana Hempla nosiły:

  • jedna z ulic w centrum Lublina. Nazwę tę zmieniono na „Zesłańców Sybiru”;
  • jedna z ulic Bielawy. Nazwę tę zmieniono na „Władysława Grabskiego”. Zmian dokonano po wejściu w życie przyjętej przez Sejm RP ustawy dekomunizacyjnej;
  • II Liceum Ogólnokształcące w Dzierżoniowie (od 1961 r. do 1993 r.).
  • Był bratem Wandy Papiewskiej.

    Dźwignia – miesięcznik artystyczno-literacki, wydawany w Warszawie od marca 1927 roku do lipca 1928 roku, redagowany przez Mieczysława Szczukę, od lipca 1927 roku przez Witolda Wandurskiego i Teresę Żarnowerównę.Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa – jedna z najstarszych istniejących spółdzielni mieszkaniowych w Warszawie, utworzona 11 grudnia 1921 z inicjatywy działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej oraz działaczy Związku Rewizyjnego Spółdzielni Robotniczych. Znajduje się w Warszawie na Żoliborzu.

    Powrót do duchowości słowiańskiej[ | edytuj kod]

     Zapoznaj się również z: Rodzimowierstwo słowiańskie.

    Hempel szczególnym uznaniem darzył dawne wierzenia Słowian, a chrześcijaństwo uznawał za religię niewolników. Podjął też działania zmierzające do przywrócenia najstarszych obyczajów i rytuałów przedchrześcijańskich. Członkowie założonego przez Hempla w Zakopanem Towarzystwa Teozoficznego o świcie modlili się do Słońca.

    Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR ros. Военная коллегия Верховного Суда СССР, ВКВС – związkowy organ Sądu Najwyższego ZSRR, rozpatrujący sprawy o szczególnym znaczeniu w stosunku do wyższych oficerów (dowódców korpusu i powyżej) armii i marynarki, a także oskarżonych o zdradę i działalność kontrrewolucyjną.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    W twórczości Hempla od początku pojawiała się krytyka chrześcijaństwa wraz z postulatem wprowadzenia uwznioślającej i wyzwalającej człowieka religii, z czego najbardziej interesujące spostrzeżenia z zakresu duchowości odnajdujemy w jego pracy Kazania Piastowe. Hempel przeciwstawiał sobie dwa typy religii: „niewolniczą”, w której zbawienie dokonuje się dzięki pokorze i biernemu poddaniu woli bóstwa, oraz „bezpańską”, w której jednostka dokonuje samozbawienia własnym heroicznym wysiłkiem. Pierwszy typ religii utożsamiał z rasą „semicko-egipską”, drugi z „aryjsko-słowiańską”, co prowadziło go do specyficznego antysemityzmu duchowego. Hempel dopatruje się w dawnej religii słowiańskiej pierwowzoru dla nowej religii „bezboskiej”, religii wolności i ludzkiego „Ja”, zaś postać Piasta jest przez niego postrzegana jako przedstawienie idealnego człowieka. Ten nowy człowiek w myśli Hemplowskiej charakteryzowałby się „bezpańskością”, swobodnym działaniem z własnej woli, zgranej z rytmem Wszechświata, a także „silnego, bohaterskiego, gościnnego, szanującego bliźnich, chlebodajnie pracującego, »człowieka, dla którego religią jest każdy czyn twórczy, każdy obrządek życiowy, każde uniesienie ducha – a bogiem żywioły natury«”.

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Pierwszy rząd Wincentego Witosa (Rząd Obrony Narodowej, RON) – gabinet pod kierownictwem premiera Wincentego Witosa, utworzony 24 lipca 1920 roku przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego po ustąpieniu rządu Władysława Grabskiego. Rząd podał się do dymisji 13 września 1921 roku.

    Wychodząc z postaw głęboko humanistycznych, które podważały obraz człowieka jako istoty niedoskonałej i podległej Panu-Bogu, Hempel konstruował krytykę postaw etycznych i moralno-społecznych chrześcijaństwa, konstruując zarzuty zbieżne z tymi wysnuwanymi przez Jana Stachniuka i Józefa Niećko. Postulowana przez niego religia miała być „bezpańska”, nadawać cel oraz rozmach ludzkiemu życiu, w której „ludzkie »Ja«, jego wolność, niezawisłość, dążności śmiałe, siła, sytuować się będzie na najwyższym szczeblu wartości i w której takie zalety, jak heroizm, godność, rozmach twórczy, duma, ofiarność, uzna się za najwyższe cnoty”. Poszukując wzorców wśród historycznych religii, Hempel sięgał nie tylko do religii Słowian, ale także Greków (ideały Heraklesa i Prometeusza) czy Hindusów (Ramajana), a także etosu rycerskiego. Jego idee miały nie być ograniczone kategoriami rodowymi lub językowymi, a co więcej, „obowiązkiem Słowian jest walka za wolność wszystkich ludzi, o zbawienie świata, czyli zniszczenie starego porządku i starych religii pańskich oraz zaprowadzenie nowego, idealnego ładu”.

    Spółdzielnia – podmiot gospodarczy posiadający osobowość prawną, prowadzący przedsiębiorstwo, ustanowiony na zasadach prawa spółdzielczego, odmiennego nieco od prawa spółek handlowych.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Alfons Mucha, Przysięga Omladiny pod słowiańską lipą, 1926.

    System religijny Hempla nosił wyraźne znamiona XIX-wiecznej, stereotypowej wizji kultury pogańskich Słowian, a także anarchistycznych inspiracji Hempla. Różnica w widzeniu człowieka pomiędzy światopoglądem chrześcijańskim, a przedchrześcijańskim światopoglądem słowiańskim polegać miała według niego na tym, że to pierwsze postrzega człowieka jako nieskończenie gorszego i niższego od Boga, podczas gdy w mentalności Piastowej to sam człowiek jest Bogiem. Stosunki międzyludzkie wśród Słowian przed chrześcijaństwem oparte miały być nie na miłosierdziu, ale na braterstwie – motywacją dla pomocy wzajemnej miała być nie litość, ale potrzeba serca, dzięki czemu człowiek nie tracił swojej godności oraz był równy innym. Najwyższym wyrazem powyższych zasad miała być słowiańska gościnność. Hempel wiązał pojawienie się chrześcijaństwa na ziemiach Słowian z rozwojem feudalnych stosunków społecznych, dostrzegając jego negatywny wpływ na kształtowanie się polskiego charakteru narodowego i świadomości społecznej. Chrześcijaństwo miało osłabić takie cechy narodowe, jak „duma, dostojność, rozmach twórczy, ofiarność” oraz osłabić „energię do walki o wolność i niepodległość narodu”, niszcząc mentalność Słowian, wprowadzając obcy i niesprawiedliwy porządek społeczny oraz poniżając pracę oraz człowieka pracującego.

    Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy – działająca na przełomie XIX i XX wieku polska marksistowska partia polityczna. Początkowo nosiła nazwę Socjaldemokracja Królestwa Polskiego. Od 1900 roku Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy. Od kwietnia 1906 roku była autonomiczną sekcją Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, zachowała jednak samodzielność ideologiczną i organizacyjną.Jan Marian Hempel (ur. 12 grudnia 1818 w Burzcu, zm. 19 stycznia 1886 w Suchedniowie) - polski geolog, inżynier górnik, organizator szkolnictwa górniczego w Królestwie Polskim.

    Powstanie praw i instytucji państwowych wynikało według Hempla z faktu wywyższania się jednego człowieka ponad innych, zaś chrześcijaństwo utrwalało taki stan, wprowadzając u jego podstaw wieczne i niezmienne zasady. W opozycji do tego znajdował się ład społeczny pogańskiej Słowiańszczyzny, oparty na „wolności, równości i braterstwie, gdzie niepotrzebny był władca czy prawa”, zaś wywodzona z tego religia miała stanowić „wyraz mentalności ludu pracującego” (w opozycji do chrześcijaństwa jako wyrazu mentalności klasy posiadającej) – praca miała wyzwalać człowieka i czynić go „Kapłanem Życia”. Warunkiem odrodzenia słowiańskiego charakteru tożsamości narodowej musiało być przełamanie chrześcijańskich treści polskiej mentalności. Obok cnót Piastowych Hempel wymieniał także cnoty herkulesowe, uosabiające „waleczność, bohaterskość, dążenie człowieka do odkrywania nowego” – razem tworzyły one „cnotliwość herkulesowo-piastową”.

    Godność człowieka – wyraża się w pragnieniu posiadania szacunku społeczności z uwagi na swoje walory duchowe, moralne czy też zasługi społeczne. Ma ona dwoisty charakter i odnosi się do godności osobowej i osobowościowej. Ta pierwsza jest właściwa każdemu człowiekowi, należna mu się z faktu samego bycia człowiekiem. Godność osobowościowa natomiast jest zależna od podjętego przez daną osobę trudu (tego co w życiu dokonała) i wiąże się z rozwojem osobowości etycznej. Jest jedną z podstawowych wartości w etyce rozwoju.Geometra (przest.), mierniczy – osoba, najczęściej inżynier lub technik, zajmująca się pomiarami gruntów i sporządzaniem planów. W starożytności Wielkim Geometrą nazywano Apoloniusza z Pergi.

    Hempel w swej myśli zakładał, że nowa religia ma obyć się bez bóstw, samemu nie przedstawiając żadnego panteonu – jedynym bóstwem słowiańskim, o którym wspomina, jest Żywia. Widział potrzebę religijności jako „gatunkową potrzebę człowieka”, negując nie tylko potrzebę bóstw, ale także rozdziału na sacrum i profanum, zawodowego kapłaństwa oraz instytucji kościelnych, przedstawiając wytyczne nowej moralności, gloryfikującej ludzką godność, niezawisłość i rozwój oraz umiłowanie natury, której człowiek jest częścią. W latach 20. i 30. Hempel zarzucił propagowanie koncepcji „bezboskiej” religii, do końca jednak traktując pogańską przeszłość jako źródło afirmującego spojrzenia na ludzką wolność i godność.

    Jewgienij Aleksandrowicz Gołowin, ros. Евгений Александрович Головин (ur. 1782, zm. 1858) – rosyjski generał piechoty od 1839, generał-adiutant, generał-gubernator inflancki, estoński i kurlandzki od 1845. W latach 1836–1837 przewodniczył w zastępstwie namiestnika Radzie Stanu Królestwa Kongresowego, w latach 1834–1837 był członkiem Rady Administracyjnej.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Pomoc wzajemna jako czynnik rozwoju (ang. Mutual Aid: A Factor of Evolution) – zbiór esejów rosyjskiego naturalisty i myśliciela anarchistycznego Piotra Kropotkina, wydany po raz pierwszy w 1902.
    Gars am Kamp – uzdrowiskowa gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Horn, w regionie Waldviertel. Liczy 3 511 mieszkańców (1 stycznia 2014).
    Wielki terror (wielka czystka) – okres w historii ZSRR szczególnego nasilenia terroru policyjnego NKWD w latach 30. XX wieku. W efekcie zaplanowanych i zorganizowanych represji zamordowano miliony niewinnych ludzi, a także prawie wszystkich działaczy partii leninowskiej, wysokich oficerów Armii Czerwonej oraz NKWD. Za jego początek uważane jest zabójstwo Siergieja Kirowa w grudniu 1934, a koniec najczęściej datowany na 1939.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Nonteizm, nieteizm – doktryna religijna, która nie afirmuje ani też nie neguje istnienia boga. Za religie nonteistyczne najczęściej uważa się: buddyzm i dżinizm, a także taoizm i konfucjanizm. W buddyzmie i dżinizmie istnieje doktryna oświecenia; porównania buddyjskiej i dżinijskiej doktryny nirwany z bogiem biorą się głównie z podobieństwa do hinduistycznej doktryny mokszy, która jest zdecydowanie teistyczna.
    Rodzimowierstwo słowiańskie (czasami także słowianowierstwo) – system wierzeń etnicznych odwołujących się do tradycji przedchrześcijańskich, głównie wspólnoty słowiańskiej – czasem z elementami mogącymi wywodzić się z mitologii i legend dawnych plemion zamieszkujących obecne tereny Polski przed osadnictwem słowiańskim (lub z tym osadnictwem się przenikającymi) jak ludność germańska, bałtycka (Prusowie), czy nawet celtycka, dla których wspólnym mianownikiem była świętość natury. Zespół poglądów opartych na mitologii słowiańskiej i zachowanych obyczajach lokalnej społeczności.
    Etos rycerski – zespół wartości i zasad, wykształconych w kręgu średniowiecznej kultury rycerskiej, którymi powinien charakteryzować się idealny wojownik - w życiu i na wojnie. Pojęciu kodu lub etosu rycerskiego oraz tzw. cnót rycerskich stało się silnym składnikiem mentalności klas wyższych późnośredniowiecznych i nowożytnych społeczeństw europejskich. Podobne zjawiska możemy zaobserwować w wielu społeczeństwach z różnych kręgów kulturowych i epok, w których górną warstwę stanowili wojownicy lub grupy powołujący się na taką genealogię. Archetyp idealnego wojownika obecny jest także w wielu utworach literackich, przede wszystkim w eposach. Stąd oprócz etosu rycerzy średniowiecznych można wyróżnić m.in.: etos homerycki (odnoszący się do wojowników z kart Iliady i Odysei), etos spartański, etos samurajski (bushidō), czy współczesny etos wojskowy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.077 sek.