• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Dominik Łopaciński

    Przeczytaj także...
    Wornie (lit. Varniai, żmudz. Varnē, niem. Medeniken) – miasto na Litwie, jeden z głównych historycznych grodów Żmudzi, położone na Wysoczyźnie Żmudzkiej, nad rzeką Wirwitą (Wornianką) między jeziorami Łukszta i Birżule. Do XV wieku znane pod nazwą Medininkai (pol. Miedniki). W latach 1417–1864 były stolicą biskupstwa żmudzkiego, w latach 1219–1795 uważane były za stolicę Księstwa Żmudzkiego.Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.
    Kroże (lit. Kražiai, żmudz. Kražē) – miasteczko na Żmudzi położona w okręgu szawelskim pomiędzy Worniami i Rosieniami.

    Jan Dominik Łopaciński herbu Lubicz (ur. w 9 maja 1708 w Łopacinie w woj. mścisławskim - zm. 11 stycznia 1778 w Janopolu) – biskup żmudzki od 1762, duchowny sekretarz wielki litewski od 1755.

    Uczył się w seminarium misjonarzy przy kościele p. w. Św. Krzyża w Warszawie. 8 maja 1732 w Warszawie, przyjął wyższe święcenia kapłańskie i został kanonikiem wileńskim. Był proboszczem w Krożach na Żmudzi, a następnie w Oniksztach na Wileńszczyźnie. W 1733 reprezentował kapitułę wileńską na sejmie warszawskim. Jako stronnik Sapiehów, popierał Stanisława Leszczyńskiego. W czasie wojny o sukcesję polska, jako kapelan króla Stanisława przebywał z władcą w Gdańsku i Królewcu. W 1736 uznał Augusta III. W 1740 wyjechał za granicę wraz ze swoim bratem Ignacym, towarzysząc biskupowi koadiutorowi wileńskiemu Józefowi Sapieże. Po powrocie do kraju został kapelanem Michała Massalskiego, kasztelana trockiego i wileńskiego. Wspierał rody Sapiehów, Radziwiłłów i Jerzego Mniszcha. 23 czerwca 1753 został doktorem obojga praw na Uniwersytecie Wileńskim, mianowany scholastykiem wileńskim. Podczas rady senatu we Wschowie 25 maja 1755 został sekretarzem wielkim litewskim, mimo że Radziwiłłowie odnieśli się niechętnie do jego kandydatury. Proboszcz Szydłowa (lit. Šiluva), który w 1760 rozpoczął budowę barokowego kościoła. Od 19 kwietnia 1762 biskup żmudzki.

    Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.Sapiehowie (lit. Sapiegos, brus Сапегі) – magnacki ród książęcy herbu Lis (odmienny) pochodzenia litewskiego.
    Jan Dominik Łopaciński

    13 sierpnia 1761 otrzymał Order Orła Białego. Z ramienia sejmu koronacyjnego wszedł do komisji regulującej sprawy sporne między duchowieństwem a świeckimi. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego z Księstwa Żmudzkiego. W 1764 roku na sejmie koronacyjnym wyznaczony do komisji do compositio inter status. Sympatyzował z konfederatami barskimi, jednak przyrzekł królowi, że nie przystąpi do konfederacji. W 1771 zagrożony aresztowaniem przez Rosjan, schronił się w Prusach Wschodnich, skąd później wrócił.

    Łopacińscy z Łopacina (lit. Lopacinskiai, brus. Лапацінскія, ros. Лопацинские) – ród szlachecki herbu Lubicz z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wywodzili się z Łopacina w ziemi ciechanowskiej. Protoplastą rodów Łopackich w Koronie oraz Łopacińskich na Litwie był Wilhelm z Łopacina, który poległ w bitwie pod Grunwaldem osłaniając Jagiełłę od pocisków. Jego syn Bohdan z Łopacina został starostą grodowym mścisławskim, a wnuk Józef wzniósł osadę Łopacin w księstwie mścisławskim i zaczął się pisać z Łopacina Łopaciński vel Łopatyński. Prawnuk Józefa, Wacław Łopaciński był posłem do Moskwy w 1579.Mikołaj Tadeusz Łopaciński herbu Lubicz (ur. 20 maja 1715 w Łopacinie – zm. 4 stycznia 1778 w Leonpolu) – wojewoda brzeskolitewski od 1777, pisarz wielki litewski w latach 1764-1777, instygator litewski od 1750, poseł na Sejm, starosta mścisławski.

    Był dobrym administratorem swojej diecezji, starał się podnieść poziom wykształcenia kleru. Wzniósł wiele kościołów i rezydencji biskupich, zbudował seminarium duchowne w Worniach. Nuncjusz apostolski Angelo Maria Durini, uważał, że na siedemnastu biskupów Polska posiadała jedynie pięciu godnych tego imienia, zaliczając do nich Łopacińskiego.

    Sejmy walne (łac. comitia generalia) – nazwa parlamentu Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Było to zgromadzenie decydujące o polityce całej I Rzeczypospolitej, istniejące w okresie od XIV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter.Łopacin (biał. Лапаціна) – wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mścisławskim nad rzeką Białą Natopą, gniazdo rodowe Łopacińskich h. Lubicz z Wielkiego Księstwa Litewskiego.

    Pochodzący z gałęzi mścisławskiej Łopacińskich. Brat wojewody Mikołaja Tadeusza i pamiętnikarza Ignacego Błażeja, stryj biskupa Józefa Leona Łopacińskiego.

    Przypisy

    1. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 365. (łac.)
    2. Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba. Kórnik 1994, s. 181.
    3. I. Łopaciński, Podróż JW. Jana i Ignacego Łopacińskich z JO. X-ciem Sapiehą koadiutorem za granicą odbyta, „Gazeta Codzienna” 1856, nr 342, s. 2–4; nr 343, s. 2–4; 1857, nr 1, s. 3–4; nr 4, s. 3–4; nr 12, s. 2–4; nr 13, s. 3–4
    4. T. Szwaciński, Walka "Familii" o koadiutorię wileńską: 1754-1757 [w:] W cieniu wojen i rozbiorów. Studia z dziejów Rzeczypospolitej XVIII i początków XIX wieku, red. U. Konińska, D. Dukwicz, A. Danilczyka, Warszawa 2014, s. 202-203.
    5. Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 65.
    6. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1850, s. 150.

    Bibliografia[]

  • W. Szczygielski, Jan Dominik Łopaciński [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1973, s. 398-400
  • T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882, s. 148-150.
  • Encyklopedia Kościoła, t. 2, Warszawa 2004, s. 127
  • Linki zewnętrzne[]

  • Biskup Jan Dominik Łopaciński (ang.)
  • T. Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, R. IV, Poznań 1882
  • A. Kucharski, Sarmaci u wód. Podróż biskupa Józefa Sapiehy oraz Ignacego i Jana Łopacińskich do cieplic akwizgrańskich w 1740 r.
  • Michał Józef Massalski herbu Massalski Książę III (ur. 1700, zm. 1768) – hetman wielki litewski od 1762, pisarz wielki litewski od 1726, wojewoda mścisławski od 1737, kasztelan trocki od 1742, kasztelan wileński i hetman polny litewski od 1744, marszałek sejmu konwokacyjnego 1733 w Warszawie.Stanisław Bogusław Leszczyński herbu Wieniawa (ur. 20 października 1677 we Lwowie, zm. 23 lutego 1766 w Lunéville) – król Polski w latach 1705–1709 i 1733–1736 jako Stanisław I Leszczyński , książę Lotaryngii i Baru w latach 1738–1766, wolnomularz.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kapelan – duchowny przebywający na dworze królewskim uważany za domownika rodziny królewskiej. Otwierał modlitwą każdy posiłek (bez niego prawie nigdy nie zasiadano do stołu). W każdej chwili miał wolny dostęp do króla.
    Sejm koronacyjny 1764 – sejm koronacyjny odbyty w Warszawie w dniach 3-20 grudnia 1764 roku. Marszałkiem sejmu był starosta piotrkowski Jacek Małachowski.
    Józef Leon Łopaciński herbu Lubicz (ur. 25 kwietnia 1751 w Leonpolu – zm. 23 kwietnia 1803 w Sarii) – duchowny katolicki, święcenia kapłańskie przyjął w 1774. W 1776 mianowany sufraganem żmudzkim i biskupem tytularnym trypolitańskim (Tripolis in Phoenicia). W 1786 roku zrezygnował z urzędu. Po I rozbiorze Polski nie przyjął biskupstwa białoruskiego.
    Lubicz (Luba, Lubow, Łuba) – polski herb szlachecki. Jeden z polskich herbów szlacheckich, używany w całej Rzeczypospolitej.
    Scholastyk (łac. scholasticus) – od XII do XVIII wieku duchowny, będący członkiem kapituły, sprawujący nadzór nad szkołami w swojej diecezji. Jego beneficjum nazywano scholasterią.
    Prusy Wschodnie (niem. Ostpreußen) – część Królestwa Pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Prowincja Prusy Wschodnie powstała w 1772 r. z części ziem Polski (Warmii) oraz Prus Książęcych (z wyłączeniem Kwidzyna). Stolicą prowincji był Królewiec. W maju 1939 roku prowincja miała powierzchnię 36 991,71 km² i liczyła 2 488 122 mieszkańców.
    Wojna o sukcesję polską zwana także wojną sukcesyjną polską – wojna toczona w Europie w latach 1733-1735 między koalicjami Francji, Hiszpanii i Bawarii a Austrii, Rosji, Prus i Danii. Przyczyną wojny była rywalizacja o koronę polską Stanisława Leszczyńskiego z Augustem III Sasem, a także dążenie Francji do zdobycia nowych terytoriów w Rzeszy (Lotaryngia) oraz we Włoszech.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.