• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Amor Iunior Tarnowski

    Przeczytaj także...
    Topór (Bipenium, Kołki, Starża, Wścieklica) – polski herb szlachecki, jeden z najstarszych herbów polskich, noszący zawołanie Starza. Był najbardziej rozpowszechniony na ziemi krakowskiej, lubelskiej, sandomierskiej oraz na Mazowszu. Najwcześniejsza pieczęć z jego wizerunkiem pochodzi z 1282. Aktem unii horodelskiej został przeniesiony na Litwę.Prokop z Goraja, (zwany też Prokopem z Klecia) h. Korczak, – rycerz i właściciel dóbr Szczebrzeszyn. Odziedziczył je po stryju Dymitrze, który nie posiadał męskich potomków. Spędził młodość na dworze cesarza Zygmunta. Pomagał Zygmuntowi Kiejstutowiczowi w wojnie ze Świdrygiełłą. Komisarz królewski do zawarcia pokoju z Krzyżakami w Brześciu Kujawskim. Miał jedną córkę Zygmuntę, która została wydana za mąż za Jana Amora Tarnowskiego.
    Jan Amor Tarnowski herbu Leliwa, łacińska forma nazwiska Joannes Tarnovius, (ur. 1488 w Wiewiórce, zm. 16 maja 1561 tamże) – pamiętnikarz, teoretyk wojskowości, mówca, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522, starosta sandomierski, lubaczowski, stryjski, chmielnicki, w latach 1527-1533, 1539-1546, 1547-1551, 1554-1555 i 1557-1559 dzierżył buławę hetmana wielkiego koronnego.

    Jan Amor Iunior Tarnowski herbu Leliwa (ur. 1420/30 w Tarnowie, zm. 5 czerwca lub 5 listopada 1500) – kasztelan sądecki (1461) i wojnicki (1463), wojewoda krakowski od 29 września 1479, kasztelan krakowski od 12 stycznia 1491.

    Jeden z pięciu synów Jana Tarnowskiego i Elżbiety ze Szternberga. Kształcił się m.in. na Akademii Krakowskiej. Otrzymał wszechstronne, klasyczne, humanistyczne wykształcenie, a także militarne. Jego dobra obejmowały cztery miasta, trzy zamki i dziewięćdziesiąt trzy wsie. Zmarł w 1500 r. i został pochowany w kolegiacie pw. Narodzenia NMP w Tarnowie kaplicy św. Anny, gdzie znajduje się jego renesansowy nagrobek, do którego rzeźby ręki przyłożył Jan Maria Padovano i jego pomocnik W. Kuszyca lub Santi Gucci.

    II pokój toruński – traktat zawarty w Toruniu 19 października 1466 roku pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim, kończący wojnę trzynastoletnią, trwającą w latach 1454-1466. Papiestwo stojące po stronie Krzyżaków, nie zatwierdziło uchwał zawartego pokoju. Jan Amor Tarnowski (ur. zapewne przed 1460, zm. między 18 maja a 16 października 1514) – syn Jana Amora (Iuniora), brat przyrodni Jana Amora, hetmana wielkiego koronnego. Odziedziczył dobra tarnowskie po ojcu, Szczebrzeszyn — po matce Zygmuncie z Goraja i Szczebrzeszyna. Dworzanin królewski poświadczony w 1474. Został mianowany w 1494 stolnikiem dworu królewskiego, a w 1497 lub wcześniej kasztelanem bieckim. W tymże roku brał udział w wyprawie mołdawskiej, na której zginął jego drugi brat — Aleksander. W 1501 został wojewodą ruskim, a w 1507 — sandomierskim.

    Był gwarantem pokoju toruńskiego 1466 roku.

    Pierwszą żoną Jana Amora Tarnowskiego była Zygmunta z Goraja – córka Prokopa z Goraja i ze Szczebrzeszyna, z którą miał synów: Jana Amora i Jana Aleksandra oraz trzy córki: Elżbietę, Zofię Reginę i Katarzynę, z którą ślub wziął Stanisław Kmita Sobieński, wojewoda bełski i ruski.

    Zawisza Czarny z Garbowa herbu Sulima (łac. Zawissius Niger de Garbow et Rożnów; ur. ok. 1370 w Garbowie, zm. 12 czerwca 1428 w Golubacu) – sławny polski rycerz, niepokonany w licznych turniejach, symbol cnót rycerskich; starosta kruszwicki od 1417, starosta spiski od 1420.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

    Drugą żoną od 1486 roku była Barbara z Rożnowa herbu Sulima, wnuczka Zawiszy Czarnego i wdowa po Stanisławie z Tęczyna herbu Topór, z którą miał syna Jana Amora – późniejszego hetmana wielkiego koronnego oraz córkę Zofię.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Bartosz Marciniak, Aleksander Strojny, Tarnów. Perła renesansu, 2007
  • Tarnów. Wielki Przewodnik, Praca zbiorowa pod red. Stanisława Potępy, 2008
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Antoni Gąsiorowski, Polscy gwaranci traktatów z Krzyżakami XIV-XV wieku, w: Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2-3, 1971, s. 260.
    Sulima (Sulimita, Oporów) – Sułkowskich, którzy doszli do dużego znaczenia jako hrabiowie, a później książęta.Szczebrzeszyn – miasto w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, nad rzeką Wieprz, 5294 mieszkańców (stan na rok 2011). Niegdyś gród obronny na trakcie kijowskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zamojskiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Leliwa (Leliwczyk, Leliwita) – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Leliwa. Według najczęściej cytowanej w dawnych publikacjach opinii Jana Długosza herb ten wywodzi się z Niemiec. Opinii tej nie podziela jednak współczesny historyk Włodzimierz Dworzaczek. Jego zdaniem zarówno ród Leliwitów jak i sam herb ma polską proweniencję. Herb Leliwa występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej oraz na terenie województwa poznańskiego. Spośród ponad 800 rodów używających podstawowej wersji herbu Leliwa do największego znaczenia politycznego oraz statusu majątkowego doszli Tarnowscy, Sieniawscy, Morsztynowie, Hlebowiczowie i Czapscy. Wpływowymi Leliwitami byli też Tyszkiewiczowie, ale im przysługiwała odmiana, Leliwa II. Potwierdzeniem statusu większości tych rodów było otrzymanie tytułów hrabiowskich i stosownych odmian w herbie (patrz sekcja odmiany, wersje arystokratyczne oraz alternatywne przedstawienia herbu). Leliwą pieczętował się także Juliusz Słowacki.
    Kasztelan (łac. comes castellanus, komes grodowy, żupan; nazwa kasztelan pojawia się w XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.
    Santi Gucci (ur. ok. 1530 we Florencji, zm. ok. 1600 na zamku w Książu Wielkim) – architekt i rzeźbiarz pochodzenia włoskiego działający w Polsce.
    Bazylika katedralna Narodzenia NMP w Tarnowie – kościół gotycki, przebudowywany w późniejszych okresach. Budowla jest trzynawowa, z wydłużonym prezbiterium, zamkniętym trójboczną absydą oraz dobudowaną ze strony zachodniej wysoką na 72 m wieżą.
    Hetman wielki koronny – z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki litewski, który był dowódcą wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Wzajemny stosunek prawny obu ministrów opisano w haśle: hetman wielki litewski.
    Wojnicz – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Wojnicz, której jest siedzibą. Wchodzi w skład aglomeracji tarnowskiej.
    Stanisław Kmita Sobieński herbu Szreniawa, z łac. Stanislaus Kmitha de Vissnicze, castellanus Premisliensis, (ok. 1450 - 1511), z Wiśnicza, z Sobnia – wojewoda ruski (od 1507 do 1511 roku), kasztelan sanocki (do 1486 r.), podkomorzy przemyski (1489 r.) i starosta przemyski i spiski, wojewoda bełski (1501 r.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.