• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • James Madison



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Longin Hieronim Pastusiak (ur. 22 sierpnia 1935 w Łodzi) – polski polityk, historyk i politolog, amerykanista, działacz PZPR, SdRP i SLD; w latach 1991–2001 poseł na Sejm I, II i III kadencji, w latach 2001–2005 senator i marszałek Senatu V kadencji.Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbia. Nazwa ta została nadana budynkowi 14 września 1901 r. przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.
    Kariera polityczna[]

    Początki[]

    Kiedy rozpoczęła się wojna o niepodległość – jako niezdolny do służby (zły stan zdrowia) – skupił się na działalności politycznej. W czerwcu 1776 roku był obecny na posiedzeniu Zgromadzenia Wirginii, na którym proklamowano Deklarację Praw Wirginii (dokument ten był zalążkiem przyszłej Karty Praw). W latach 1776-1777 był delegatem do legislatury stanu Wirginia, a 14 grudnia 1779 został wybrany na delegata do Kongresu Kontynentalnego. Uczestniczył w nim od marca 1780 do grudnia 1783 i od 1786 do 1788. W latach 1784-1786 był ponownie członkiem legislatury Wirginii.

    Dolley Payne Todd Madison (ur. 20 maja 1768 w New Garden, Guilford County, Karolina Północna, zm. 12 lipca 1849 w Waszyngtonie) – żona prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Madisona oraz pierwsza dama USA w latach 1809-1817. Jej imię często było mylone ze słowem „Dolly”.Bitwa nad Horseshoe Bend – starcie zbrojne, które miało miejsce 27 marca 1814 w trakcie wojny z Krikami. Technicznie można ją także uznać za epizod wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku.

    Ojciec Konstytucji[]

    Scena podpisania Konstytucji USA

    25 maja 1787 odbyła się w Filadelfii Konwencja Konstytucyjna, w której wziął udział Madison. Podczas prac nad projektem konstytucji silne argumentował na rzecz silnego rządu federalnego i monteskiuszowskiego trójpodziału władzy, gdyż uważał że ludzie pełniący funkcje publiczne mogą łatwo nadużywać władzy. Wraz z Alexandrem Hamiltonem był jednym z najaktywniejszych delegatów – wypowiadał się na 71, spośród 86 posiedzień. Z tego też powodu, a także z powodu jego umiejętności mediacyjnych i skłonności do kompromisów, często nazywa się go „Ojcem Konstytucji Amerykańskiej”.

    Secesja (łac. secessio = oddzielenie się) – odłączenie się, zerwanie z czymś, wyodrębnienie się nowego państwa bez upadku dotychczasowego. W znaczeniu historycznym, w starożytnym Rzymie (w V–III w. p.n.e.) – wielokrotne opuszczanie Rzymu przez plebejuszy jako demonstracja przeciwko patrycjuszom. W dziejach Stanów Zjednoczonych – w latach 1860–1861 – wystąpienie 11 stanów południowych, które utworzyły Skonfederowane Stany Ameryki, co spowodowało tzw. wojnę secesyjną 1861–1865. W historii Polski w 1920 Litwa Środkowa dokonała secesji z Litwy, by w 1922 Sejm Wileński włączył Wileńszczyznę do II Rzeczypospolitej. W 2006 secesji od Serbii po referendum niepodległościowym dokonała Czarnogóra. W roku 2008 secesję ogłosiło Kosowo.Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

    Największe kontrowersje wzbudzały wówczas: sposób wyboru członków Kongresu, a także reprezentacja niewolników. Ostatecznie zdecydowano się, by członkowie Izby Niższej (Izba Reprezentantów) byli wybierani na zasadzie proporcjonalności (stan bardziej zaludniony wybiera większą ilość kongresmenów), natomiast członkowie Izby Wyższej (Senat) mieli jednakową reprezentację stanową. W przypadku niewolników zdecydowano, by 3/5 z nich uwzględniano w sprawach podatkowych i wyborczych. Projekt Konstytucji został podpisany 17 września 1787 roku. W celu rychłego ratyfikowania jej przez poszczególne stany, James Madison, wraz z Alexandrem Hamiltonem i Johnem Jayem opracował zbiór tekstów, który uznawany jest za pierwszy komentarz do konstytucji, zwany „Federalista”.

    Deizm – nurt religijno-filozoficzny, którego cechą wspólną jest przekonanie, że racjonalnie można uzasadnić istnienie jedynie Boga bezosobowego, będącego konstruktorem świata rozumianego jako mechanizm oraz źródłem praw, według których ten mechanizm świata działa. Tak rozumiany Bóg nie ingeruje w raz ustanowione prawa. Deizm nie jest zwartym systemem ani szkołą filozoficzną. Rozpowszechnił się głównie w Europie, a także w Ameryce Północnej.Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801–1809), założyciel stanowego University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.

    Izba Reprezentantów USA[]

    Po wejściu w życie Konstytucji, Madison został członkiem Izby Reprezentantów. W tym okresie zaczęły się kształtować środowiska polityczne, które później przerodziły się w partie – Madison wraz z Jeffersonem, gromadzili wokół siebie ludzi, którzy później tworzyli Partię Demokratyczno-Republikańską. Jako kongresmen, Madison zgłosił 10 pierwszych poprawek do Konstytucji, ustawę celną, a także przyczynił się do wdrożenia Rezolucji Wirginii, które były odpowiedzią na ustawy antybuntownicze administracji Johna Adamsa. W 1794 roku, gdy trwała wojna angielsko-francuska Madison zalecił stosowanie dyskryminacyjnych taryf celnych dla państw mniemających umów handlowych z USA. Dzięki swoim działaniom, Madison zyskał uznanie nawet u George’a Washingtona, sympatyzującego z Federalistami, który zaproponował kongresmenowi stanowisko sekretarza stanu (jednak Madison odmówił).

    Bitwa pod Baltimore – to bitwa wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w dniach 12 do 13 września 1814, pod miastem Baltimore.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Sekretarz stanu[]

    Kiedy w 1801 na prezydenta został zaprzysiężony Thomas Jefferson, 2 maja 1801 Madison został sekretarzem stanu USA. Pomimo że sprawy zagraniczne stanowiły istotny element polityki prezydenta, Madison nie odgrywał większej roli – ograniczał się do lojalnego wspierania Jeffersona. Urząd ten sprawował do końca drugiej kadencji Jeffersona, tj. do 4 marca 1809.

    Kapitol Stanów Zjednoczonych (ang. United States Capitol) – budynek położony na Wzgórzu Kapitolińskim (ang. Capitol Hill) w Waszyngtonie, pełniący funkcję siedziby Kongresu Stanów Zjednoczonych (amerykańskiego parlamentu).George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.

    Prezydentura[]

    Kiedy zbliżał się koniec drugiej kadencji Thomasa Jeffersona, James Madison wraz z urzędującym wiceprezydentem George’em Clintonem ubiegał się z ramienia Partii Demokratyczno-Republikańskiej o urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych. Ich rywalami byli Charles Cotesworth Pinckney i Rufus King z Partii Federalistycznej. Madison i Clinton odnieśli zdecydowane zwycięstwo, bowiem w głosowaniu Kolegium Elektorów uzyskali odpowiednia 122 i 113 głosów przeciwko 47 głosom na Pinckneya i Kinga. James Madison objął urząd 4 marca 1809. Zaprzysiężenia – na 4. prezydenta Stanów Zjednoczonych – dokonał po raz trzeci prezes Sądu Najwyższego, John Marshall.

    Uniwersytet Virginia – publiczny uniwersytet naukowy w Charlottesville w stanie Wirginia (USA), założony przez prezydenta Tomasza Jeffersona. Uczelnia posiada wysoko wyspecjalizowane wydziały takie jak Architektura, Astronomia, i Filozofia. Drużyny sportowe występują jako Cavaliers (męskie) lub Lady Cavaliers (żeńskie).Bitwa pod Plattsburghiem – zwana także drugą bitwą na jeziorze Champlain, bitwa rozegrana na jeziorze Champlain oraz lądowa pod miastem Plattsburgh w czasie wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w trzecim roku wojny 11 września 1814.

    Jedną z pierwszych inicjatyw prezydenta było rozstrzygnięcie kwestii Banku Centralnego, którego ważność wygasała w 1811 roku. Madison, który uważał Bank za niekonstytucyjny, odwołał się do Senatu – tam wynik głosowania był równy (17:17), zatem ostateczny głos należał do wiceprezydenta, jako przewodniczącego Senatu. Clinton zagłosował przeciw i Bank przestał istnieć.

    Embargo – zakaz importu lub eksportu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej. Embargo jest instrumentem prawa administracyjnego. Nakładane przez rząd lub międzynarodowe organizacje, traktowane jako szczególny środek odwetowy.Termin Przewodniczącego Senatu Stanów Zjednoczonych (ang. Presiding Officer of the United States Senate, lub President of the United States Senate) odnosi się do osoby, która przewodniczy obradom izby wyższej Kongresu Stanów Zjednoczonych.

    Kilka miesięcy wcześniej, 15 stycznia 1811, Kongres, na tajnym posiedzeniu, upoważnił prezydenta do zajęcia Florydy Wschodniej, w przypadku, gdyby inne państwo zagroziło przejęciem tego terytorium. W celu przejęcia Florydy, Madison mianował generała George’a Mathewsa pełnomocnikiem ds. Florydy. Ze względu na samowolne działanie został zwolniony, jednak w kwietniu i maju 1812 roku, Kongres podjął uchwałę o przyłączeniu części Florydy Zachodniej do Stanów Zjednoczonych. Proklamację przyłączenia nowego stanu podpisał prezydent dopiero 27 października 1819. W tym samym czasie, napięta sytuacja panowała w stanie Indiana, gdzie gubernator William Henry Harrison obawiał się ataków Indian, zjednoczonych pod wodzą Tecumseha. 7 listopada Harrisom zaatakował plemię Szaunisów i odniósł zwycięstwo w bitwie pod Tippecanoe.

    Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych (ang. United States Electoral College) – konstytucyjny organ państwowy, który co cztery lata dokonuje wyboru amerykańskiego prezydenta i wiceprezydenta. Liczba elektorów – (od 1964) 538 – jest równa liczbie kongresmenów po dodaniu (od 1964) trzech przedstawicieli Dystryktu Kolumbii.Federalista (ang. The Federalist, The Federalist Papers) – cykl 85 esejów autorstwa Alexandra Hamiltona, Jamesa Madisona i Johna Jaya, uznawany jako pierwszy komentarz do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

    W wyborach prezydenckich w 1812 Madison ponownie kandydował na najwyższy urząd. Jego kontrkandydatem był DeWitt Clinton. W głosowaniu Kolegium Elektorów uzyskał 128 głosów, wobec 89 głosów Clintona. Wiceprezydentem w drugim gabinecie Madisona został Elbridge Gerry. Wybory odbywały się w czasie wojny, podczas której nastroje społeczne zwłaszcza w regionie Nowej Anglii były tak antywojenne, że groziły nawet secesją. Z tego też powodu, Madison otrzymał w głosowaniu powszechnym znacznie mniejsze poparcie niż w pierwszych wyborach.

    Aleksander I Pawłowicz (Александр I Павлович), (ur. 12 grudnia/23 grudnia 1777 w Petersburgu, zm. 19 listopada/1 grudnia 1825 w Taganrogu) – cesarz Rosji od 1801, wielki książę Finlandii od 1809, król Polski od 1815 (Królestwo Polskie), syn Pawła I z dynastii Romanowów, starszy brat księcia Konstantego oraz Mikołaja, swojego następcy na tronie Rosji.Robert Stewart, 2. markiz Londonderry KG, GCH (ur. 18 czerwca 1769 w Dublinie, zm. 12 sierpnia 1822 w Loring Hall w Kencie), brytyjski arystokrata i polityk, uczestnik kongresu wiedeńskiego, najstarszy syn Roberta Stewarta, 1. markiza Londonderry, i lady Sarah Seymour, córki 1. markiza Hertford. Od 1796 nosił tytuł wicehrabiego Castlereagh i pod tym mianem przeszedł do historii.

    Po zakończeniu wojny, z Anglią, zniknął problem konfliktów z Indianami, którzy byli sojusznikami wojsk brytyjskich. Po śmierci Tecumseha w 1813, Andrew Jackson pokonał wojska indiańskie w bitwie nad Horseshoe Bend, 27 marca 1814. 8 września 1815 obie strony podpisały układ ze Spring Wells.

    Wojna z Anglią bardzo osłabiła flotę amerykańską, co spotkało się z reakcją państw północnej Afryki. Algieria zaczęła wykorzystywać swoją przewagę by zyskać większe wpływy w basenie Morza Śródziemnego, przez co 23 lutego 1815, Kongres USA upoważnił prezydenta do podjęcia stosownych działań. Madison wysłał dwie 2 eskadry statków z nowym konsulem państw północnoafrykańskich na pokładzie. W następnym roku prezydent przesłał także list do deja Algierii, zawierający groźbę wznowienia działań wojennych, w przypadku braku akceptacji układu handlowego z USA. Negocjacje zakończyły się korzystnie dla Amerykanów 22 grudnia 1816, jednak Senat przegłosował stosowne uchwały dopiero sześć lat później.

    George Clinton (ur. 26 lipca 1739, zm. 20 kwietnia 1812) – amerykański polityk i wojskowy, wiceprezydent Stanów Zjednoczonych.Wojna brytyjsko-amerykańska, zwana też wojną Jamesa Madisona lub wojną roku 1812 (ang. War of 1812) – wojna pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią rozpoczęta amerykańską deklaracją wypowiedzenia wojny 18 czerwca 1812 i formalnie zakończona traktatem gandawskim zawartym 24 grudnia 1814. Mimo to znaczące działania wojenne trwały jeszcze w 1815 roku, kiedy miały miejsce: bitwa pod Nowym Orleanem i bitwa pod Fort Bowyer. Głównym teatrem wojny było pogranicze między Stanami Zjednoczonymi i brytyjską Kanadą.

    Wojna z Wielką Brytanią[]

     Osobny artykuł: Wojna brytyjsko-amerykańska.

    Tuż przed objęciem fotela prezydenckiego przez Madisona, Thomas Jefferson zniósł embargo na Wielką Brytanię i Francję, nałożone ze względu na dyskryminowanie statków amerykańskich przez te kraje. Kiedy prezydentem został Madison, częściowo przywrócił handel morski i dał mocarstwom europejskim czas do 3 marca 1811 by zaprzestały swych działań wobec floty USA. Ponieważ Francja i Anglia nie wypełniły tego żądania, 4 listopada 1811 Madison zwołał nadzwyczajną sesję Kongresu, mającą ustalić dalsze działania w polityce zagranicznej. 4 czerwca 1812 Izba Reprezentantów, głosując w stosunku 79:49, wypowiedziała wojnę Anglii. Dwa tygodnie później, 17 czerwca podobne głosowanie odbyło się w Senacie, który także opowiedział się za wojną (17:13). Federaliści oskarżali wówczas prezydenta o faworyzowanie Francji, jednak Madison nie chciał wypowiadać wojny drugiemu państwu, zwłaszcza że nastroje w społeczeństwie amerykańskim bardziej sprzyjały wojnie z Anglią niż z Francją, która była uważana za sojusznika z czasów wojny o niepodległość.

    Alexander Hamilton (ur. 11 stycznia 1755 lub 1757 w Charlestown, zm. 12 lipca 1804) – polityk amerykański, przywódca Federalistów, twórca dolara amerykańskiego.Departament Stanu (ang. The United States Department of State) – odpowiednik ministerstwa spraw zagranicznych w innych krajach. Na czele Departamentu Stanu stoi sekretarz stanu, co odpowiada stanowisku ministra spraw zagranicznych w innych krajach.

    W pierwszej fazie wojny, Wielka Brytania zablokowała wybrzeże Stanów Zjednoczonych, z wyjątkiem Nowej Anglii, natomiast wojska amerykańskie usiłowały wyprzeć niezorganizowanych Anglików z terytorium Kanady, jednak co zakończyło się niepowodzeniem.

    W drugiej fazie wojny, w 1814 roku, zbliżał się koniec wojen napoleońskich, zatem Brytyjczycy mogli przerzucić więcej swoich żołnierzy do USA. Wojska wylądowały w zatoce Chesapeake, a 24 sierpnia 1814 spaliły Biały Dom i Kapitol. Amerykanie odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Baltimore, po której Francis Scott Key ułożył pieśń The Star Spangled Banner, która od 1931 jest hymnem Stanów Zjednoczonych. Dwoma innymi sukcesami wojsk amerykańskich były bitwa pod Plattsburghiem oraz bitwa pod Nowym Orleanem (8 stycznia 1815), gdzie zdecydowane zwycięstwo odniósł generał Andrew Jackson.

    Floryda Zachodnia - region historyczny nad Zatoką Meksykańską, rozciągający się przez terytoria obecnych stanów Luizjana, Mississipi i Alabama.Andrew Jackson (ur. 15 marca 1767, zm. 8 czerwca 1845) – amerykański prawnik i polityk; generał Armii Stanów Zjednoczonych; wojskowy gubernator Florydy (1821), członek Izby Reprezentantów USA (1796–1797), senator USA (1797–1798, 1823–1825) oraz siódmy prezydent USA (1829–1837).

    Już wiosną 1813, dzięki działaniom mediacyjnym cara Rosji Aleksandra I, rozpoczęły się rozmowy pokojowe. Rozmowy zakończyły się fiaskiem, ale 30 grudnia 1813 Madison zgodził się na rozmowy dwustronne z lordem Castlereaghem. Po wielomiesięcznych negocjacjach, 24 grudnia 1814 podpisany został traktat gandawski. Senat ratyfikował układ 16 lutego 1815, a dwa dni później wszedł on w życie.

    Rufus King (ur. 24 marca 1755, zm. 29 kwietnia 1827) – amerykański prawnik, dyplomata i polityk (Partia Federalistyczna).Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki jest obierany na cztery lata wraz z prezydentem. Na wiceprezydenta może kandydować osoba, która posiada bierne prawo wyborcze w wyborach prezydenckich.

    Nominacje do Sądu Najwyższego[]

    James Madison nominował dwóch sędziów Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych:

  • (17) Gabriel Duvall (23 listopada 1811)
  • (18) Joseph Story (3 lutego 1812)
  • Stany przyłączone do USA[]

  • (18) Luizjana – 30 kwietnia 1812
  • (19) Indiana – 11 grudnia 1816
  • Emerytura[]

    Po zakończeniu drugiej kadencji Madison osiadł w Montpelier gdzie zajął się lekturą książek ze swojej pokaźnej biblioteki, a także podejmowaniem gości. W latach 1826-1829 pełnił funkcję rektora University of Virginia, a następnie został delegatem do Zgromadzenia Konstytucyjnego Wirginii. W tym czasie, podobnie jak jego poprzednik, nadal walczył o zniesienie niewolnictwa.

    Gabriel Duvall (ur. 6 grudnia 1752, zm. 6 marca 1844) – amerykański polityk i prawnik, wieloletni sędzia Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych.Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa Stanów Zjednoczonych, na mocy artykułu II Konstytucji sprawuje władzę wykonawczą kraju, jest naczelnym dowódcą sil zbrojnych, może też żądać pisemnych opinii od kierujących wszystkimi departamentami rządowymi w zakresie podległych im spraw. Prezydentowi przysługuje tez prawo darowania bądź zawieszania kar, za wszystkie przestępstwa przeciw Stanom Zjednoczonym, z wyjątkiem kar wynikłych z nadużyć popełnionych w trakcie sprawowania urzędów. W porozumieniu z Senatem i za zgodą 2/3 obecnych na posiedzeniu Senatorów, ma prawo zawierania umów międzynarodowych, powoływania za zgoda Senatu ambasadorów, konsulów, sędziów Sadu Najwyższego i ministrów pełnomocnych oraz wszystkich urzędników federalnych, których sposób powoływania nie został inaczej ustanowiony konstytucją bądź ustawami.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Elbridge Gerry (ur. 17 lipca 1744, zm. 23 listopada 1814) – polityk amerykański, 5. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych.
    Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.
    Partia Federalistyczna (ang. Federalist Party), w skrócie federaliści, to amerykańskie stronnictwo polityczne, założone w 1792 roku przez Alexandra Hamiltona i istniejące do lat 20. XIX wieku. Program partii zakładał silną władzę federalną i poparcie dla Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Najwięcej zwolenników miała w stanach Nowej Anglii. Wywodzili się z niej między innymi Alexander Hamilton, pierwszy Sekretarz Skarbu Stanów Zjednoczonych oraz John Adams, pierwszy wiceprezydent i drugi prezydent Stanów Zjednoczonych. Przeciwnikami politycznymi Partii Federalistycznej byli antyfederaliści, a później Partia Demokratyczno-Republikańska.
    John Locke (ur. 29 sierpnia 1632 w Wrington, zm. 28 października 1704 w Oates) – angielski filozof, lekarz, polityk i ekonomista. Twórca klasycznej postaci empiryzmu oraz podstaw teoretycznych rządów demokratycznych. W ekonomii stworzył teorię wartości pieniądza, która stała się początkiem kierunku ekonomicznego zwanego monetaryzmem.
    Charles Louis de Secondat baron de la Brède et de Montesquieu (Karol Ludwik Monteskiusz; ur. 18 stycznia 1689 w La Brède, zm. 10 lutego 1755 w Paryżu) – francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz epoki Oświecenia.
    Podział władz – model organizacji funkcjonowania państwa, spopularyzowany przez francuskiego myśliciela oświecenia, Monteskiusza. Przeciwstawiany jest modelowi jednolitości władzy państwowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.