• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jakuck

    Przeczytaj także...
    Wieczna lub wieloletnia zmarzlina, zwana też czasem wieczną marzłocią lub marzłocią trwałą lub zlodowaceniem podziemnym lub (ang.) permafrostem – zjawisko trwałego (minimum dwa kolejne lata) utrzymywania się części skorupy ziemskiej w temperaturze poniżej punktu zamarzania wody niezależnie od pory roku. Powstaje w warunkach suchego i jednocześnie zimnego klimatu (o średniej temperaturze powietrza poniżej –11 stopni Celsjusza). Obejmuje około ⁄5 Alaski, większość północnej Kanady i ⁄3 Syberii (ciągła zmarzlina występuje prawie wyłącznie we wschodniej Syberii, w zachodniej jest obecna tylko na północnym wybrzeżu oceanu). Ciągła zmarzlina sięga aż do północnej Mongolii, punktowo występuje też w Górach Skandynawskich i na Grenlandii. Natomiast nieciągłe zmarzliny zajmują także większość Tybetu, są też znane z Alp. Wieczną zmarzlinę odkryto również w północno-wschodniej Polsce, w okolicy Suwałk na głębokości 357 metrów poniżej poziomu gruntu. Jest to pozostałość po zmarzlinie z okresu ostatniego zlodowacenia, która przetrwała dzięki specyficznym warunkom geologicznym, tak zwanej suwalskiej anomalii geotermiczno-hydrogeochemicznej.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Twierdza, forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.

    Jakuck (ros. Якутск Jakutsk, jak. Дьокуускай Dźokuuskaj) – miasto w północno-wschodniej Syberii, nad rzeką Leną, położone na jej lewym brzegu.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Miasto zostało założone w 1632 przez Piotra Beketowa jako warowna twierdza kozacka. Obecnie jest stolicą i największym miastem Jakucji. Stanowi ważny ośrodek administracyjny, naukowo-kulturalny oraz przemysłowy północno-wschodniej Syberii. Działają tu port lotniczy Jakuck, lotnisko Magan oraz port rzeczny na Lenie.

    Wierchojańsk (ros. Верхоянск) – miasto w Rosji, w Jakucji, przystań na prawym brzegu rzeki Jany w odległości 900 km od Jakucka. 1434 mieszkańców (2002).Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.

    W Jakucku znajduje się muzeum mamutów. Miasto jest położone na wiecznej zmarzlinie (wszystkie budynki muszą być posadowione na palach), w niedużej – jak na warunki syberyjskie – odległości (900 km) od bieguna zimna półkuli północnej (Wierchojańsk, -70 °C). Klimat ma wybitnie kontynentalny: bardzo długa i mroźna zima (średnia temperatura dnia w styczniu -38,6 °C, absolutne minimum -64,4 °C odnotowano w lutym 1891 r.), krótkie, acz ciepłe lato (średnia temperatura dnia w lipcu +19,5 °C, absolutne maksimum +38,4 °C odnotowano w lipcu 2011 r.).

    Język jakucki – język Jakutów, narodu zamieszkującego wschodnią Syberię. Mówi nim ok. 300 tys. ludzi. Zaliczany do języków turkijskich, jednak długi wpływ języków tungusko-mandżurskich i mongolskich wywarł duży wpływa na fonetykę, słownictwo i gramatykę. Jest językiem aglutynacyjnym, ale ma też elementy fleksyjne. Charakterystyczną cechą fonetyki jest obecność samogłosek długich oraz dyftongów ("ya", "uo", "ie", "üö"), a także najbardziej wśród języków turkijskich rozwinięta harmonia wokalna, która w języku jakuckim występuje w 3 odmianach: harmonia palatalna (np. *a-e > a-a; *e-a > e-e), harmonia labialna (np. *a-u > a-y; *e-ü > e-i; *ö-i > ö-ü) oraz atrakcja labialna (*o-a > o-o; *ö-e > ö-ö).Biegun zimna – punkt na półkuli północnej lub południowej, gdzie odnotowano najniższą na danej półkuli minimalną temperaturę powietrza.

    Ludność stanowią głównie Rosjanie oraz Jakuci. Miasto jest siedzibą eparchii jakuckiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

    Przemysł wydobywczy (diamenty, złoto), spożywczy, garbarski, metalowy. Złoża diamentu w Jakucku eksploatowane od 1983 r.

    Transport[ | edytuj kod]

  • Podobnie jak w reszcie Jakucji, nie istnieje tu jeszcze żadna przeprawa mostowa przez Lenę; w zimie przejazd jest możliwy dzięki zamarznięciu rzeki; latem, w sprzyjających warunkach (przy braku zatorów lodowych lub stanu powodziowego) działa prom.
  • Port lotniczy Jakuck
  • Yakutia Airlines – linia lotnicza
  • Planowane jest połączenie kolejowe z BAM-em, zarówno do Jakucka właściwego (po wybudowaniu pierwszego mostu, 3-kilometrowego drogowo-kolejowego, przez Lenę w Jakucji; budowa miała mieć miejsce w latach 2009-2013 w miejscu 40 km na południe od miasta w okolicy wsi Staraja Tabaga, ale została odłożona poza 2020 r. ze względu na przerzucenie środków na budowę mostu na Krym w Cieśninie Kerczeńskiej), a także odnogą, bez przeprawy przez Lenę, do Niżnego Bestiachu, leżącego na wschodnim brzegu naprzeciw miasta (obecnie północna odnoga BAM-u została dociągnięta do punktu 260 km na południe od Jakucka, nieco na północ od Tommotu).
  • Nauka i oświata[ | edytuj kod]

    W mieście znajduje się Sacha Państwowa Akademia Pedagogiczna, uniwersytet (założony w 1956), Instytut Badania Wiecznej Zmarzliny.

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Niżnij Biestiach (ros. Нижний Бестях) - osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji (Republice Sacha), w ułusie megino-kangałaskim.

    Sport[ | edytuj kod]

  • Fakieł-SzWSM Jakuck – klub piłkarski
  • Miasta partnerskie[ | edytuj kod]

  • Ch'angwŏn
  • Fairbanks
  • Harbin
  • Murayama
  • Yellowknife
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pogoda.ru
    2. По мнению Владимира Путина, строительство моста через реку Лена в Якутии нецелесообразно, yakutsk.bezformata.ru [dostęp 2016-03-21].
    3. Путин: строительство моста через Лену требует дополнительного обоснования, yakutsk.bezformata.ru [dostęp 2016-03-21].
    4. "In 2009 construction of the Bridge through Lena River will begin", Republic of Sakha Information Portal, 29 marca 2007, przedruk artykułu prasowego (autor: Aleksey Dmitriev, gazeta: Yakutia). Link sprawdzony 2008-01-13. (ang. • ros.)

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Uniwersytet w Jakucku
  • Strona internetowa Jakucji
  • Zdjęcia z Jakucji
  • Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).Jakucja, Republika Sacha, dawniej także: Republika Jakucka, ros. Республика Саха (Якутия), jakuc. Саха Республиката – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej (od roku 2000), położona w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, geograficznie stanowi wschodnią część Syberii.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kolej Bajkalsko-Amurska (ros.: Байкало-Амурская магистраль, inaczej bajkalsko-amurska magistrala kolejowa lub BAM) – linia kolejowa w Rosji, przechodząca przez wschodnią Syberię i rosyjski Daleki Wschód.
    Eparchia jakucka i leńska – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Jej siedzibą jest Jakuck, granice pokrywają się z terytorium Jakucji.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Jakuci (nazwa własna: Сахалар) - naród turecki zamieszkujący rosyjską Jakucję w środkowej Syberii. Najwięcej spośród nich mieszka w relatywnie gęsto zaludnionych dolinach środkowej Leny oraz Ałdanu i Wiluju. Niektórzy przedstawiciele tego narodu żyją też na terenach położonych bardziej na północ, i jakkolwiek obszary te zajmują powierzchnię większą niż doliny rzeczne, liczba ludności z racji trudnych warunków klimatycznych jest niewielka. Obszary zamieszkane przez Jakutów to przede wszystkim tajga, z wyjątkiem tundry północnej.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.