• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jak-3



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Silnik rakietowy – rodzaj silnika odrzutowego, czyli wykorzystującego zjawisko odrzutu substancji roboczej, który nie pobiera w trakcie pracy żadnej substancji z otoczenia. Substancją roboczą mogą być produkty spalania (gazy spalinowe) powstałe przy utlenianiu paliwa (chemiczny silnik rakietowy), przy czym zarówno paliwo rakietowe jak i utleniacz znajdują się w zbiornikach napędzanego urządzenia (tlen nie jest pobierany z atmosfery), dzięki czemu silnik może pracować w dowolnych warunkach, np. w przestrzeni kosmicznej i pod wodą. Mogą nią być też jony rozpędzane elektromagnetycznie (silnik jonowy), plazma, także rozpędzana elektromagnetycznie (silnik plazmowy) lub strumień fotonów gamma (silnik fotonowy). Stosowany najczęściej w rakietach i promach kosmicznych oraz pociskach rakietowych.

    Jak-3 (ros. Як-3) – radziecki samolot myśliwski produkowany od 1944, należący do rodziny samolotów myśliwskich powstałych w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa, rozwinięcie konstrukcji samolotu Jak-1.

    Historia[ | edytuj kod]

    Prototypy (Jak-1M)[ | edytuj kod]

    Walki wojny niemiecko-radzieckiej wykazały wkrótce, że osiągi podstawowego radzieckiego myśliwca nowego pokolenia Jak-1 są niewystarczające, a próby polepszenia ich przez zwiększenie mocy silnika przynosiły niewielki skutek. Drugą drogą polepszenia osiągów były próby zmniejszenia masy konstrukcji, lecz początkowo ograniczały się one głównie do redukcji uzbrojenia samolotu. Dopiero wzrastająca produkcja duraluminium w drugiej połowie 1942 roku pozwoliła na wprowadzenie w Jaku-1 większych zmian konstrukcyjnych, w celu częściowego zastąpienia konstrukcji drewnianej lżejszą konstrukcją metalową.

    Wielkokalibrowy lotniczy (karabin) Szpitalnego-Władimirowa (SzWAK) – (ШВАК – Шпитального – Владимирова авиационный крупнокалиберный) radziecki karabin i działko lotnicze skonstruowane przez B. Szpitalnego i S. W. Władimirowa.Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

    15 lutego 1943 zbudowano prototyp gruntownie zmodernizowanego lżejszego wariantu Jaka-1, oznaczonego Jak-1M, w którym w konstrukcji skrzydeł zastosowano duraluminium, przy zmniejszeniu ich rozpiętości do 9,2 m (samolot ten nazywano też „Moskit”; w starszej literaturze oznaczenie Jak-1M jest błędnie wiązane z modyfikacją Jak-1b). Najbardziej widoczną różnicą był brak chłodnicy oleju pod silnikiem, którą przeniesiono do centropłata, a wloty powietrza umieszczono w nasadzie skrzydeł. Powiększono również chłodnicę wody, znajdującą pod kadłubem (w tym samym miejscu, co w Jaku-1 – na wysokości krawędzi spływu skrzydeł i tylnej części kabiny). Zewnętrzną zmianą był także brak masztu anteny radiostacji. Wprowadzono też inne zmiany, jak zmniejszenie objętości zbiorników paliwa, przy dodaniu jednocześnie małego zbiornika w kadłubie oraz zastosowano podwozie podobnego typu do Jak-9, lecz w dalszym ciągu zakrywane trójdzielnymi klapami. Zmniejszono przy tym nieco grubość względną profilu skrzydła w porównaniu do myśliwców Jak-1/7/9. Dzięki zmianom, masę samolotu udało się zredukować z 2917 kg do 2655 kg. Początkowo zastosowany niedopracowany silnik M-106 zamieniono w marcu na słabszy M-105PF (według nowej nomenklatury, WK-105PF). W czerwcu-lipcu 1943 prototyp przeszedł pomyślnie badania państwowe, a w sierpniu badania w tunelu aerodynamicznym, po czym płócienne pokrycie tyłu kadłuba zamieniono sklejką; na prototypie tym zamontowano też wówczas dodatkową opływową chłodnicę oleju pod silnikiem dla potrzeb silnika M-106.

    Jakowlew (ros. ОАО «Опытно-конструкторское бюро им. А. С. Яковлева») to rosyjskie (dawniej radzieckie) lotnicze biuro konstrukcyjne i przedsiębiorstwo przemysłu lotniczego. Zostało założone w 1934 roku przez Aleksandra Jakowlewa. W przedsiębiorstwie opracowano wiele typów samolotów o bardzo różnych zastosowaniach - od małych samolotów szkolnych do odrzutowców pasażerskich. W biurze skonstruowano ponad 200 typów samolotów - z czego 100 weszło do seryjnej produkcji. Siedziba firmy znajduje się w Moskwie nieopodal północnej części lotniska Chodynka.Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.

    Na drugim prototypie Jaka-1M (znanym jako „dubler”) wprowadzono dalsze zmiany, przede wszystkim nowy, nieco mocniejszy silnik WK-105PF2 i sprawniejszy system chłodzenia, bez chłodnicy oleju pod silnikiem, co stało się elementem rozpoznawczym wszystkich dalszych Jaków-3. Płócienne poszycie ogonowej części kadłuba zamieniono gładszym sklejkowym. Wprowadzono lekkie opancerzenie lewej burty kabiny w celu osłony dłoni pilota. Wzmocniono ponadto uzbrojenie do działka 20 mm i dwóch wkm 12,7 mm UBS. Udało się przy tym zachować masę samolotu 2660 kg. Nowy samolot miał znacznie lepsze osiągi i manewrowość od Jaka-1, rozwijając prędkość 651 km/h na wysokości 4300 m. Oceniono go także jako lepszy od testowanych samolotów niemieckich Bf 109G-2 i Fw 190A-4, a ustępujący im jedynie w prędkości na wysokościach powyżej 6000 m. Po badaniach państwowych w październiku 1943, drugi prototyp Jak-1M skierowano 26 października do produkcji pod nowym oznaczeniem Jak-3.

    NS-23 – (ros. НС-23 od Nudelman-Suranow, oznaczenie fabr. 115П) radzieckie automatyczne działko lotnicze skonstruowane przez zespół w składzie A. E. Nudelman, A. Suranow, G. Żirnych, W. Niemenow, S. Lusin i M. Bundin jako powojenny następca działka WJa. NS-23 zostało wprowadzone do uzbrojenia w 1945 roku.Muzeum Lotnictwa w Belgradzie (Музеј ваздухопловства у Београду, Muzej vazduhoplovstva u Beogradu) zostało założone w 1957 r. przy Dowództwie Lotnictwa Wojskowego. Od 1989 muzeum mieści się w nowoczesnym, szklano-betonowym budynku na belgradzkim lotnisku Nikola Tesla.

    Jak-3 (WK-105PF2)[ | edytuj kod]

    Produkcję Jaka-3 rozpoczęto w marcu 1944 w zakładzie nr 292 w Saratowie, produkującym Jak-1, a w kwietniu 1944 także w zakładzie nr 31 w Tbilisi. Na samolotach seryjnych montowano dopracowane już działko 20 mm SzWAK o większej masie od przewidywanego początkowo nowego działka SzA-20M i dlatego na pierwszych 197 samolotach ilość wkm-ów zmniejszono do jednego. Dalsze 4004 samoloty otrzymały zestaw uzbrojenia równoważny początkowemu, złożony z działka SzWAK i dwóch wkm UBS. W celu polepszenia aerodynamiki, zastosowano opływowy jednoczęściowy wiatrochron przed pilotem, pozbawiony płyty pancernej, oraz uszczelniono wnętrze kadłuba. Seryjne samoloty jednak miały początkowo nieco słabsze osiągi od prototypu i borykały się z pewnymi problemami, jak odklejające się poszycie skrzydeł przy prędkościach nurkowania ok. 700 km/h, zbyt słabe podwozie i brak radiostacji na wszystkich samolotach (wszystkie miały odbiorniki, a co drugi nadajnik). Większość problemów udało się wyeliminować i polepszyć osiągi do poziomu prototypu od jesieni 1944.

    Podwozie – zespół płatowca (samolotu, śmigłowca lub szybowca) umożliwiający postój na podłożu oraz przejście ze stanu spoczynku do lotu w powietrzu i odwrotnie. Podwozie umożliwia postój płatowca na ziemi, wodzie lub konstrukcji (np. pokładzie okrętu), jego przemieszczanie po podłożu (kołowanie), start i lądowanie (lub wodowanie).Jak-11 (ros. Як-11) – radziecki samolot szkolno-treningowy powstały w biurze konstrukcyjnym Aleksandra Jakowlewa. Była to seryjna wersja prototypu samolotu Jak-3UTI. Samolot produkowany także na licencji w Czechosłowacji pod oznaczeniem C-11 w zakładach Let w Kunovicach.

    Jak-3P[ | edytuj kod]

    Na początku 1945 roku opracowano wersję Jak-3P ze wzmocnionym uzbrojeniem (P – puszecznyj – „artyleryjski”). Była ona uzbrojona w trzy nowe działka 20 mm B-20 (masa całego zestawu była o 11 kg mniejsza, niż w wariancie standardowym). W celu rozmieszczenia uzbrojenia, przesunięto kabinę pilota 40 cm do tyłu, przy tym zastosowano bardziej opływową jej tylną owiewkę (przez to, sylwetka Jaka-3P stała się prawie identyczna do Jaka-9U). Po badaniach ukończonych w kwietniu 1945, wersję tę skierowano do produkcji i do połowy 1946 roku wyprodukowano ich 596 (od sierpnia 1945 była to jedyna produkowana wersja).

    Saratów (ros. Саратов) – miasto w Rosji, port rzeczny nad Wołgą. Liczy prawie 827,2 tys. mieszkańców (styczeń 2010). Zespół miejski obejmuje 1,115 mln mieszkańców. Stolica obwodu saratowskiego. W latach 1797-1928 stolica guberni saratowskiej Imperium Rosyjskiego i RFSRR.Jak-1 (ros. Як-1) – radziecki samolot myśliwski z 1940 roku. Był pierwszym z rodziny samolotów myśliwskich powstałych w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa, stanowiących podstawowe myśliwce radzieckie okresu II wojny światowej. Z Jaka-1 wywodziły się myśliwce Jak-3, a w ramach drugiej równoległej gałęzi rozwoju, myśliwce Jak-7 i Jak-9.

    Jak-3 WK-107A[ | edytuj kod]

    Dalszy rozwój Jaka-3 wiązał się z próbami zastosowania silniejszej jednostki napędowej WK-107A o mocy startowej 1650 KM. Pierwszy prototyp Jaka-3 z nowym silnikiem ukończono 6 stycznia 1944. Wśród zmian było przesunięcie kabiny pilota o 40 cm do tyłu i zwiększenie zbiorników paliwa do 519 l. Samolot miał konstrukcję mieszaną, jak standardowe Jaki-3. Uzbrojenie składało się z dwóch działek 20 mm B-20S. Pomimo zwiększonej masy do 2984 kg, prędkość wyniosła 611 nad ziemią i 720 km/h na wysokości 5750 m. Problemy jednak stwarzał nowy silnik, a także system chłodzenia, który okazywał się niewystarczający. Drugi prototyp dwukrotnie podchodził do prób państwowych, w lutym i lipcu 1944, lecz nie zdołał ich zaliczyć z powodu kapryśnego silnika. Z uwagi na dobre osiągi, prace nad samolotem z silnikiem WK-107A jednak kontynuowano.

    Wielka wojna ojczyźniana, wielka wojna narodowa (ros. Великая Отечественная война – ВОВ) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (operacja „Barbarossa”) do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).Jak-7 (ros. Як-7) – radziecki samolot myśliwski i szkolno-treningowy z czasów II wojny światowej, powstały w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa. Wywodził się z konstrukcji myśliwca Jak-1, a z kolei jego rozwinięciem był Jak-9.

    W marcu 1946 zakład w Saratowie zbudował trzy dalsze prototypy Jaka-3 z kadłubem konstrukcji mieszanej i metalowymi skrzydłami, pokrytymi duraluminium. Uzbrojone były w dwa lub trzy działka 20 mm. Maksymalna szybkość wyniosła 697 km/h. Na wiosnę w 1946 prowadzone były próby państwowe, których jednak nie przeszły z powodu defektów. Mimo planów produkcji serii 75 sztuk, samolot ten ostatecznie nie wszedł do produkcji.

    Wielkokalibrowy karabin maszynowy (wkm, wukaem) – karabin maszynowy kalibru 12–20 (włącznie) mm. W II Rzeczypospolitej obowiązywała nazwa najcięższy karabin maszynowy (nkm). Po wojnie pod wpływem języka rosyjskiego wprowadzono obecną nazwę.Silnik widlasty (silnik typu V) jest to silnik tłokowy wielocylindrowy rzędowy, w którym cylindry umieszczone są w dwóch rzędach usytuowanych względem siebie pod pewnym kątem np. 90°. Oba rzędy cylindrów napędzają jeden wspólny wał korbowy. Specyficzną odmianą jest płaski silnik V - rozwarcie między rzędami cylindrów wynosi 180°, nie mylić z bokserem.
    Replika Jak-3 na ILA2006 w Berlinie

    Niezależnie, wcześniej, 31 marca 1945 ukończono w zakładzie w Tbilisi prototyp Jaka-3 z silnikiem WK-107A, o konstrukcji całkowicie metalowej. Miał on poszycie płatowca z blachy duraluminiowej. Uzbrojenie składało się z dwóch działek 20 mm B-20S i B-20M. Prędkość na wysokości 5900 m wyniosła 706 km/h. Do 9 czerwca 1945 trwały próby państwowe, które samolot ukończył pomyślnie, mimo stwierdzonej konieczności dalszego dopracowania silnika. W 1945 roku zakład w Tbilisi wypuścił 40 metalowych Jaków-3, dalsze 8 w 1946, jednakże na tym produkcję wstrzymano na korzyść lepszego Jaka-9P z tym samym silnikiem. Samoloty tej wersji różniły się wizualnie od standardowych Jaków-3 przesuniętą o 40 cm w tył kabiną pilota z bardziej opływową dłuższą owiewką oraz małym wlotem powietrza nad silnikiem, do chłodzenia świec zapłonowych, tuż za śmigłem (ich sylwetka była prawie identyczna do Jak-9U i Jak-9P).

    Messerschmitt Bf 109 (pot. Me 109) – niemiecki samolot myśliwski, podstawowy myśliwiec Luftwaffe podczas drugiej wojny światowej.Junkers Ju 87 Stuka (z niem. Sturzkampfflugzeug) – niemiecki bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Zaprojektowana przez Hermanna Pohlmanna i oblatana 17 września 1935 maszyna, swój chrzest bojowy przeszła w 1936 roku podczas wojny domowej w Hiszpanii. W niemieckiej propagandzie samolot stał się symbolem wielkości Luftwaffe.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Orenburg (ros. Оренбург, w latach 1938–1957 Czkałow) – miasto obwodowe w zachodniej Rosji. Położone nad rzeką Ural, w jej środkowym biegu przy ujściu Sakmary, na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji. W 2010 miasto zamieszkiwało 547 tys. ludzi.
    Samolot myśliwski, myśliwiec – samolot bojowy przeznaczony przede wszystkim do zwalczania innych statków powietrznych i uzyskania przewagi powietrznej, jak i obrony własnych samolotów o innym przeznaczeniu, czym różni się od bombowców, służących do atakowania celów naziemnych, głównie przy użyciu bomb. Myśliwce z założenia są względnie małe, przeważnie jednomiejscowe, a przy tym silnie uzbrojone, szybkie i bardzo zwrotne.
    Jak-9 (ros. Як-9) – radziecki samolot myśliwski z czasów drugiej wojny światowej, powstały w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa jako rozwinięcie myśliwca Jak-7, wywodzącego się z kolei z konstrukcji Jak-1. Był najliczniejszym modelem rodziny myśliwców Jak, produkowanym w licznych różniących się wersjach w latach 1942–1948, w łącznej liczbie 16 769 sztuk.
    Duraluminium (skrótowo: dural) to ogólna nazwa stopów metali, zawierających głównie aluminium oraz dodatki stopowe: zwykle miedź (2,0-4,9%), mangan (0,3-1,0%), magnez (0,15-1,8%), często także krzem, żelazo i inne w łącznej ilości ok. 6 do 8%, przeznaczony do przeróbki plastycznej.
    Berlin – stolica, siedziba rządu Republiki Federalnej Niemiec. Największe miasto Niemiec, na prawach kraju związkowego. Zajmuje powierzchnię 890 km², zamieszkuje je blisko 3,5 mln osób. Jest największym po Londynie i Paryżu miastem w Unii Europejskiej.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Pułk Lotnictwa Myśliwskiego "Normandia-Niemen" (ros. Истребительный Aвиационный Полк "Нормандия-Неман") – oddział lotnictwa myśliwskiego Sił Zbrojnych Wolnej Francji, walczący w składzie Armii Czerwonej podczas II wojny światowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.