• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jaganie

    Przeczytaj także...
    Indianie Ameryki Południowej – autochtoniczna ludność Ameryki Południowej, to znaczy ludność, która zamieszkiwała te obszary długo przed początkiem kolonizacji europejskiej (konkwisty).Język jagański – krytycznie zagrożony wymarciem język Jaganów, tradycyjnie używany na południu Ziemii Ognistej w Chile. Nie wykazuje podobieństw do żadnego innego języka świata, więc jest klasyfikowany jako język izolowany. Obecnie językiem mówi tylko jedna osoba - Cristina Calderón (ur. 24 maja 1928 r.) i jest ostatnią czystej krwi Jaganką.
    Szamanizm − zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie relacji świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.

    Jaganie, Indianie Yamana (także Yagan, Yahgan, Yámana) – najliczniejsze plemię Indian Ziemi Ognistej. Spędzali większość życia w łodziach, polując na wydry morskie i foki, a także łowiąc kraby. Poszukiwali również wyrzuconych na brzeg morski wielorybów. Posługiwali się językiem jagańskim, który obecnie jest na skraju wymarcia, z tylko jednym pozostałym przy życiu użytkownikiem. Ponieważ jest on ostatnim żyjącym Jaganem czystej krwi, podaje się, że cała populacja ludu to obecnie jedna osoba. W 2000 roku chilijska komisja do spraw rdzennych ludów oszacowała populację Jaganów na 90–100 osób. Plemię zakładało osobliwego rodzaju szkoły szamanistyczne zwane Szkołami Loima.

    Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.Ziemia Ognista (hiszp. Tierra del Fuego) – archipelag u południowych wybrzeży Ameryki Południowej, oddzielony od kontynentu Cieśniną Magellana i oddzielony od Półwyspu Grahama na Antarktydzie Cieśniną Drake’a o szerokości ok. 1000 km.


    Szkoły Loima – osobliwego rodzaju szkoły szamanistyczne u Indian Yamana istniejące do XX wieku, zakładane nieregularnie w porze zimowej, niekiedy nawet na czas 6 miesięcy. Nauka rozpoczynała się od wzniesienia chaty o specjalnej konstrukcji, młodzi adepci: pościli, medytowali oraz uczyli się od starych szamanów zręcznościowych sztuczek jak również sztuki wchodzenia w trans i ekstaz. Punktem kulminacyjnym miało było wstąpienie w ciało kandydata ducha, w przeciwnym razie nigdy nie pozostawał szamanem.Wydra morska, kałan, wydrozwierz (Enhydra lutris) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Enhydra.
    Rozmieszczenie prehiszpańskich ludów Chile

    Przypisy

    1. Jackie Hailey: Extinction on the Horizon for Indigenous Tribe in Chile (ang.). 14 października 2005. [dostęp 2011-12-12].
    2. Camila Álvarez: Última representante del pueblo Yagan cumple 83 años en Puerto Williams (hiszp.). 26 maja 2011. [dostęp 2011-12-12].
    3. Recovering the world’s southernmost indigenous culture in Chile (ang.). 7 grudnia 2010. [dostęp 2011-12-12].
    4. Aleksander Posern-Zieliński, Mirosława Posern-Zielińska, Indiańskie wierzenia i rytuały. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977, s. 43-44.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Rajmund Mydel, Jerzy Groch (red.): Przeglądowy Atlas Świata, Ameryka Południowa, Popularna Encyklopedia Powszechna. Kraków: Wyd. Fogra Oficyna Wydawnicza, 1999. ISBN 83-85719-31-8 – komplet. ISBN 83-85719-39-3 – Ameryka Południowa.
  • Kraby (Brachyura, z języka greckiego krótki odwłok/ogon) – grupa krótkoodwłokowych skorupiaków z rzędu dziesięcionogów (Decapoda).Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Fokowate, foki (Phocidae) – rodzina drapieżnych ssaków morskich zaliczana do płetwonogich (Pinnipedia), obejmująca 19 gatunków.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.