• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jad pszczeli

    Przeczytaj także...
    Trzmiel – zwyczajowa nazwa dużej, krępej i gęsto owłosionej pszczoły o czarnym ubarwieniu, zwykle z szerokimi, poprzecznymi, żółtymi lub pomarańczowymi pasami. W literaturze polskiej nazwą „trzmiel” określane są pszczoły z rodzaju Bombus – obejmującego również trzmielce.Hialuronidaza – enzym (EC 3.2.1.35) z klasy hydrolaz depolimeryzujący kwas hialuronowy, w wyniku czego zmniejsza się lepkość ośrodka, co ułatwia rozprzestrzenianie się obcych substancji i drobnoustrojów w organizmie (z tego powodu bywa nazywana "czynnikiem rozprzestrzeniającym").
    Pszczoła miodna (Apis mellifera) – gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pszczołowatych (Apidae), obejmującej gatunki wytwarzające miód.

    Jad pszczeli (apitoksyna) – wydzielina gruczołu jadowego pszczoły robotnicy lub matki pszczelej. Jest to żółtawa lub niemal bezbarwna, opalizująca ciecz o gęstości około 1,13 g/cm³ i pH 4,5-5,5 (w zależności od gatunku), ma słaby charakterystyczny zapach przypominający zapach miodu, ma intensywny smak (gorzki, kwasowy i daje w ustach uczucie gorąca), zawiera od 55% do 70% wody.

    Alergia (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.Vespula – rodzaj owadów społecznych z rodziny osowatych (Vespidae), blisko spokrewnionych z rodzajem Dolichovespula.

    Związki jadu pszczelego zidentyfikowane w suchej masie po odparowaniu to:

  • aminy
  • histamina (0,1–1,5% s.m.) dopamina
  • peptydy i białka nieenzymatyczne
  • melityna (50% s.m.) apamina (2% s.m.) minimina peptydy niszczące komórki tuczne
  • enzymy
  • fosfolipazy (12%) hialuronidaza (3%)

    Jad pszczeli jest rozpuszczalny w wodzie i rozcieńczonych kwasach, nierozpuszczalny w alkoholach.Sucha masa po odparowaniu rozpuszcza się ponownie w 90% (masowych), uzyskany roztwór jest niestabilny. Sucha masa nie rozpuszcza się w etanolu.

    Dopamina (łac. Dopaminum) – organiczny związek chemiczny z grupy katecholamin. Ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.

    Jad pszczeli jest odporny na niską temperaturę oraz krótkotrwałe ogrzewanie do temperatury znacznie poniżej 100 °C. Jad pszczeli nie jest odporny na długotrwałe ogrzewanie w niskich temperaturach, nawet krótkotrwałe ogrzewanie w temperaturze zbliżonej do 100 °C i wyższej, promienie słoneczne i tlen. Czynniki te powodują stopniowy zanik właściwości toksycznych. Związki o charakterze utleniającym oraz chlor i brom niemal natychmiast likwidują toksyczność jadu pszczelego.

    Hemotoksyny (związki hemotoksyczne) – grupa związków chemicznych z grupy protein, które w sposób selektywny powodują enzymatyczną degradację (rozkład) czerwonych krwinek. Hemotoksyny zaliczane są do cytotoksyn. Związki hemotoksyczne zawarte są w jadzie węży (około 2500 gatunków jadowitych) lub niektórych innych gatunków gadów, płazów, pająków, owadów i innych zwierząt. Hemotoksyny po przedostaniu się do krwiobiegu (przez iniekcję) nawet w niewielkiej ilości powodują nieodwracalną degradację erytrocytów postępującą w ciągu od kilku do kilkunastu minut, co w razie nieudzielenia stosownej pomocy skutkuje śmiercią. Uczulenie na jad pszczeli – reakcja alergiczna organizmu zwierząt i ludzi na wprowadzanie do ustroju jadu pszczelego jako alergenu.

    Część składników jadu pszczelego jest cytotoksyczna. Wśród tych związków wyróżnić można hemotoksyny, które w krwiobiegu człowieka powodują rozkład erytrocytów, mogący w konsekwencji prowadzić do śmierci.

    Podczas żądlenia pszczoła wprowadza do ciała ofiary 50–140 μg jadu (według innych źródeł ok. 12 μg), a jego ilość w gruczole jadowym wynosi ok. 300 μg. Trzmiele podczas użądlenia wprowadzają 10–31 μg jadu (dla porównania, osy z rodzaju Vespula uwalniają 1,7–3,1 μg jadu). Od jednej pszczoły można uzyskać ok. 85 μg jadu. Skład i ilość produkowanego jadu pszczelego zależy od wieku pszczoły (maksymalnie w 10–15 dniu życia).

    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.Histamina – organiczny związek chemiczny, heterocykliczna amina będąca pochodną imidazolu. Histamina występuje naturalnie w organizmie ludzkim, pełni funkcję mediatora procesów zapalnych, neuroprzekaźnika oraz pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego.

    Jad pszczeli zawiera także feromony alarmowe, które uwalniane w chwili żądlenia przez jedną pszczołę mobilizują inne do żądlenia.

    Jad pszczeli może powodować, czasami bardzo silne, reakcje uczuleniowe.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • jad
  • uczulenie na jad pszczeli
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. (PDF) Bee Venom: Production, Composition, Quality, ResearchGate [dostęp 2019-02-02] (ang.).
    2. E. Habermann. Bee and wasp venoms. „Science”. 177 (4046), s. 314-322, 1972. DOI: 10.1126/science.177.4046.314. PMID: 4113805. 
    3. Beate M. Czarnetzki, Thomas Thiele, Thomas Rosenbach, Evidence for leukotrienes in animal venoms, „Journal of Allergy and Clinical Immunology”, 85 (2), 1990, s. 505–509, DOI10.1016/0091-6749(90)90162-w, ISSN 0091-6749 [dostęp 2019-02-02].
    4. Biló, B. M., Rueff, F., Mosbech, H., Bonifazi, F. i inni. Diagnosis of Hymenoptera venom allergy. „Allergy”. 60 (11), s. 1339-1349, 2005. DOI: 10.1111/j.1398-9995.2005.00963.x. PMID: 16197464. 
    5. Encyklopedia pszczelarska. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989. ISBN 83-09-01291-8.
    6. Leon Bornus: Hodowla pszczół. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1963.
    Peptydy (gr. πεπτίδια, "strawne") – organiczne związki chemiczne, powstające przez połączenie cząsteczek aminokwasów wiązaniem peptydowym. Granica pomiędzy peptydem a białkiem nie jest dokładnie sprecyzowana, rozróżnienie jest oparte na masie cząsteczkowej klasyfikowanego związku. Za peptydy różni autorzy uważają poliaminokwasy o masie cząsteczkowej mniejszej od 5-10 tys. daltonów. Powyżej tej granicy związki takie zaliczamy do białek.Komórki tuczne (mastocyty) – komórki tkanki łącznej oraz błon śluzowych, mające okrągły lub owalny kształt, powstające z prekursorów szpikowych (prawdopodobnie tych samych, co bazofile), do miejsca ostatecznego osiedlenia docierają wraz z krwią. Najczęściej można spotkać je w okolicy niewielkich naczyń krwionośnych w narządach stykających się ze środowiskiem zewnętrznym. Jądro komórkowe jest niewielkie, chromatyna skondensowana, aparat Golgiego jest dobrze rozbudowany, pozostałe organella są słabo rozwinięte. W cytoplazmie znajdują się liczne, ciemne, zasadochłonne ziarna, mające właściwość metachromazji. Błona komórkowa tworzy liczne mikrokosmki. Ziarnistości mastocytów są bogate w histaminę i heparynę. Ponadto pobudzone wydzielają prostaglandyny i cytokiny (np. interleukinę 4 i TNF-α). Zawierają również proteazy (np. tryptazę lub chymazę). Na ich powierzchni znajduje się receptor FcεRI wiążący przeciwciała IgE. Mastocyty zostały odkryte i opisane po raz pierwszy przez Paula Ehrlicha w 1876 roku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jad – silnie toksyczna wydzielina niektórych zwierząt mająca na celu odstraszanie, paraliżowanie lub uśmiercanie innych zwierząt. Jadami bywają też określane toksyny wytwarzane przez drobnoustroje (np. jad trupi) i rośliny.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych organelli komórkowych zwanych rybosomami.
    Feromony – substancje semiochemiczne należące do grupy infochemicznej. Przeważająca grupa feromonów to skomplikowane mieszaniny wielu różnych substancji chemicznych, często z jednym dominującym składnikiem, znacznie rzadziej są to jednoskładnikowe substancje chemiczne.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Cytotoksyczność - określenie to oznacza szeroko pojętą toksyczność różnych substancji i różnego rodzaju komórek względem komórek w danym organizmie. Cytotoksyczność może być bardziej precyzyjnie określona, przez podanie w nazwie typu komórek, na który działa dany czynnik. Przykładowo, nefrotoksyczność oznacza toksyczne oddziaływanie danej substancji (zwykle leku) na komórki nerek, a neurotoksyczność na komórki nerwowe.
    International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
    Użądlenie – wprowadzenie żądła niektórych owadów (os, pszczół, szerszeni lub trzmieli) przez skórę, co w większości przypadków powiązane jest z wstrzyknięciem jadu i pojawieniem się miejscowego odczynu anafilaktycznego. Użądlenie może okazać się śmiertelne w wyniku uczulenia na jad, wielokrotnych użądleń, uogólnionej reakcji alergicznej, w przypadku gdy miejscem użądlenia jest jama ustna (powstały obrzęk może uniemożliwiać oddychanie).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.