• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jacques Cartier

    Przeczytaj także...
    Wyspy Magdaleny (fr. Îles de la Madeleine, ang. Magdalen Islands) − niewielki archipelag wysp w Zatoce Świętego Wawrzyńca w Kanadzie. Terytorialnie należą do prowincji Quebec, choć geograficznie wyspy te są bliższe prowincji Nowa Szkocja, głównie ze względu na pochodzenie etniczne mieszkańców i na dominujący tutaj język francuski. Ich łączna powierzchnia wynosi 205.53 km². Pierwszym Europejczykiem na wyspach był Jacques Cartier przybyły tu w 1534 roku. Pierwsze zasiedlenie tych terenów przez francuskich osadników nastąpiło w 1755 roku po deportacji Akadian z terenów Nowej SzkocjiJęzyk francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Jacques Cartier

    Jacques Cartier (urodzony między 7 czerwca a 23 grudnia 1491 lub ok. 1492 w Saint-Malo - zmarł 1 września 1557), francuski korsarz, podróżnik i odkrywca, znany z licznych, wczesnych odkryć na terytorium dzisiejszej Kanady.

    Syn urzędnika z Saint-Malo. W kwietniu lub maju 1520 roku ożenił się Catherine Des Granches, córką Jacques Des Granches. Małżeństwo to pozostało bezdzietne.

    W 1523 roku był nawigatorem w czasie wyprawy Giovanniego da Verrazzano, badającego wybrzeża Karoliny Północnej i Południowej, Nowego Jorku i Maine.

    Giovanni da Verrazzano lub Verrazano (ur. ok. 1485 w Val di Greve w Toskanii, zm. 1528 na Gwadelupie) – włoski żeglarz, podróżnik i odkrywca. Sławę przyniosła mu podróż do Ameryki w celu znalezienia przejścia północno-zachodniego na zlecenie króla Francji Franciszka I.Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

    W 1532 roku kardynał Jean Le Veneur zaproponował Franciszkowi I, królowi Francji, zorganizowanie wyprawy do Nowego Świata; jako dowódcę wyprawy wskazywał Cartiera. Franciszek I zgodził się sfinansować wyprawę. Władca liczył, że żeglarz odnajdzie drogę do Chin.

    Cartier z Saint-Malo wypłynął 20 kwietnia 1534 roku, mając do dyspozycji 2 statki i 61 ludzi.

    Gaspé – miasto w Kanadzie, w prowincji Québec, w regionie Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine (jest jednocześnie jego stolicą) i MRC La Côte-de-Gaspé. Miasto położone jest na wschodnim krańcu półwyspu Gaspésie.Jan Grabowski (ur. 1962) – polski historyk, specjalizujący się w badaniach nad Holocaustem, profesor na Uniwersytecie Ottawy, pracownik Centrum Badań nad Zagładą Żydów Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

    W roku 1534 wyruszył na poszukiwanie zachodniej drogi morskiej do Azji. Wówczas opłynął Nową Fundlandię i wpłynął do Zatoki Świętego Wawrzyńca. Następnie 26 czerwca tego roku odkrył Wyspy Magdaleny, a 29 czerwca Wyspę Księcia Edwarda. Dotarł wreszcie do stałego lądu. Na półwyspie Gaspé uroczyście wziął odkryty kraj w posiadanie Francji. W połowie lipca 1534 roku spotkał się z życzliwym przyjęciem ze strony mieszkańców indiańskiej osady Stadaconé.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Zatoka Świętego Wawrzyńca (fr. Golfe du Saint-Laurent, ang. Gulf of Saint Lawrence) - zatoka oraz estuarium położone u wschodnich wybrzeży Kanady. Jest ujściem mas wodnych, które z Wielkich Jezior Północnoamerykańskich poprzez Rzekę św. Wawrzyńca wpływają do Oceanu Atlantyckiego.

    Przed nadejściem zimy 1534 Cartier wrócił do Francji z dwoma synami Donnacony, jednego z indiańskich wodzów. W czasie pobytu w Bretanii nauczyli się języka francuskiego i zostali później tłumaczami Cartiera. Przekazali mu też relacje na temat królestw Saguenay, Kanata i Hochelaga; Cartier identyfikował je z Chinami.

    Henryk Zins (ur. 6 maja 1922 w Lublinie, zm. 1 lutego 2002 w Lublinie) – profesor historii, mediewista, autor m.in. Historii Anglii, Historii Kanady.Stanisław Grzybowski (ur. 1930) – polski historyk, prof. dr hab., emerytowany profesor zwyczajny w Katedrze Historii Nowożytnej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W 1954 ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, tytuł profesora uzyskał w 1982.

    Na drugą wyprawę Cartier wyruszył w 1535 roku. Miał do swojej dyspozycji trzy statki, a jego mocodawcą był król Franciszek I.

    W 1535 roku dotarł do Stadaconé, gdzie dowiedział się, że Kanata oznacza w języku miejscowych Indian "wieś". Sagueanay okazała się rzeką. W październiku 1535 dotarł do Hochelagi. W 1536 roku powrócił do Francji.

    Od 1538 roku planował nową wyprawę do Ameryki.

    Donnacona (XVI wiek) – wódz niewielkiej miejscowości (Stadaconé) położonej na terenie dzisiejszego miasta Quebecu.Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

    Po raz trzeci wyruszył w maju 1541 roku. Oficjalnym celem wyprawy było nawracanie pogan. Starzejący się Franciszek I postawił na czele ekspedycji Jean-François de La Rocque de Robervala, bogatego szlachcica. Jako pierwszy do Nowego Świata wypłynął Cartier, dysponujący 5 okrętami i 300 ludźmi. Zbadawszy dolny bieg Rzeki świętego Wawrzyńca, 23 sierpnia dotarł do Stadaconé. Przezimował tam, czekając na de Robervala. Wiosną 1542 roku zdecydował się wrócić do Francji. Po drodze, przy wybrzeżu Nowej Fundlandii, spotkał się z Robervalem. Cartier nie zawrócił, wbrew rozkazom dowódcy, i przekonany, że wiezie diamenty, kontynuował podróż do Europy.

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    W 1544 roku tłumaczył się przed królewskim trybunałem z poczynionych wydatków.

    Kontynuatorem odkryć zapoczątkowanych przez Jacques'a Cartiera był Samuel de Champlain.

    Przypisy

    1. Marcel Trudel: Cartier, Jacques. [dostęp 21 marca 2008].
    2. H. Zins, Historia Kanady, s. 31.

    Bibliografia[]

  • Grabowski Jan, Historia Kanady, Warszawa 2001, s. 34-35
  • Grzybowski Stanisław, Tomahawki i muszkiety, Warszawa 1965, s. 34-38
  • Zins Henryk, Historia Kanady, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1975, s. 31-33
  • Linki zewnętrzne[]

  • Biografia w Dictionary of Canadian Biography Online (ang.)
  • Biografia w Dictionnaire biographique du Canada en ligne (fr.)
  • Wyspa Księcia Edwarda (ang. Prince Edward Island) – najmniejsza i najmniej ludna, lecz jednocześnie najgęściej zaludniona (25,3 os./1 km²) prowincja Kanady. Prowincja obejmująca całą powierzchnię wyspy leżącej w Zatoce św. Wawrzyńca. Największym miastem prowincji jest jej stolica Charlottetown. Drugim co do wielkości miastem jest Summerside. Prowincja połączona jest ze stałym lądem mostem – Most Konfederacji (w okolicach Summerside) z Nowym Brunszwikiem oraz połączeniem promowym Charlottetown z Nową Szkocją.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.