• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jałowiec

    Przeczytaj także...
    Jałowiec pospolity (Juniperus communis L.) – gatunek zawsze zielonego krzewu lub drzewa należący do rodziny cyprysowatych. Występuje na półkuli północnej od obszaru okołobiegunowego po obszary górskie w południowej Europie, Azji i Ameryce Północnej.Powstawanie gatunków albo specjacja to proces biologiczny, w wyniku którego powstają nowe gatunki organizmów. Zachodzi na skutek wytworzenia się bariery rozrodczej pomiędzy wyjściowymi populacjami, czyli zaistnieniu zjawiska, które uniemożliwia między nimi wymianę genów.
    Jałowiec sabiński (Juniperus sabina L.) – gatunek krzewu iglastego należący do rodziny cyprysowatych. Inne nazwy zwyczajowe: jałowiec sawina, jałowiec sawiński.

    Jałowiec (Juniperus L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy ok. 50–71 gatunków, z których w Polsce w warunkach naturalnych występują 2. Rodzaj należy obok sosen do najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli iglastych na Ziemi. Jałowce rosną w strefie klimatu umiarkowanego i subpolarnego na wszystkich kontynentach półkuli północnej, a także w górach w strefie międzyzwrotnikowej. Wiele gatunków i ich odmian uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

    Biota wschodnia, platykladus wschodni dawniej żywotnik wschodni (Platycladus orientalis (L.) Franco) – gatunek rośliny iglastej należący do rodziny cyprysowatych. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju biota. Występuje w Korei, Mandżurii oraz na północnych obszarach Chin. Uprawiany w Japonii, także w Europie, głównie w rejonie Morza Czarnego i Śródziemnego.Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.
    Juniperus drupacea
    Juniperus osteosperma

    Morfologia[]

    Pokrój Bardzo zróżnicowany – drzewa osiągające do 40 m wysokości (J. procera) i krzewy, w tym także rozesłane na podłożu (J. horizontalis). Kora cienka i łuszcząca się wąskimi pasmami. Liście Iglaste i łuskowate ułożone parami nakrzyżlegle lub po 3 w okółkach. Igły są sztywne i kłujące, u przedstawicieli sekcji Juniperus i Caryocedrus występują wyłącznie na pędach. Drobne łuski obecne są w sekcji Sabina, w której igły pojawiają się tylko u osobników młodocianych. Organy generatywne Kwiaty są rozdzielnopłciowe, podczas gdy rośliny bywają dwupienne i jednopienne. Charakterystyczne dla rodzaju są szyszkojagody – twory powstające w wyniku wtórnego zrośnięcia makrosporofili.

    Systematyka[]

    Rodzaj z rodziny cyprysowatych blisko spokrewniony z takimi rodzajami jak cyprys (Cupressus), biota (Platycladus) i mikrobiota (Microbiota). Od pierwszych lat XXI wieku rodzaj poddawany jest wielu rewizjom taksonomicznym w związku z intensywnymi badaniami z użyciem metod molekularnych. Istotne wyniki dla systematyki tego rodzaju zawarte są w publikacji Mao i in. z 2010. Wynika z nich, że w obrębie rodzaju wyróżnić można 6 głównych kladów. Bazalną jest grupa, której najstarszy przedstawiciel – jałowiec pestkowaty (J. drupacea) wyodrębnił się ok. 20 milionów lat temu. Specjacja w obrębie pozostałej grupy, obejmującej m.in. jałowca pospolitego (J. communis) nastąpiła ok. 10 milionów lat temu. Wszystkie pozostałe 5 kladów odpowiada wyróżnianej tradycyjnie sekcji Sabina Spach 1841 (czasem podnoszonej do rangi odrębnego rodzaju – Sabina Miller 1754).

    Krzew – roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, która od nasady rozgałęzia się na wiele pędów równorzędnych. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej – pnia.Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Gatunki dziko rosnące w Polsce
  • jałowiec pospolity (Juniperus communis L.)
  • jałowiec sabiński, j. sawina (Juniperus sabina L.)
  • Pozostałe gatunki
  • Juniperus × ambigens (Fassett) R.P.Adams
  • Juniperus angosturana R.P.Adams
  • Juniperus arizonica (R.P.Adams) R.P.Adams
  • Juniperus ashei J.Buchholz
  • Juniperus barbadensis L.
  • Juniperus bermudiana L. – jałowiec bermudzki
  • Juniperus blancoi Martínez
  • Juniperus brevifolia (Seub.) Antoine
  • Juniperus californica Carrière
  • Juniperus cedrus Webb & Berthel.
  • Juniperus chinensis L. – jałowiec chiński
  • Juniperus coahuilensis (Martínez) Gaussen ex R.P.Adams
  • Juniperus comitana Martínez
  • Juniperus compacta (Martínez) R.P.Adams
  • Juniperus convallium Rehder & E.H.Wilson
  • Juniperus coxii A.B.Jacks.
  • Juniperus deltoides R.P.Adams
  • Juniperus deppeana Steud. (syn. J. pachyphlaea Torr.) – jałowiec grubokory
  • Juniperus drupacea Labill. – jałowiec pestkowaty
  • Juniperus durangensis Martínez
  • Juniperus erectopatens (W.C.Cheng & L.K.Fu) R.P.Adams
  • Juniperus excelsa M.Bieb. – jałowiec grecki, j. wyniosły
  • Juniperus × fassettii B.Boivin
  • Juniperus flaccida Schltdl.
  • Juniperus foetidissima Willd.
  • Juniperus formosana Hayata
  • Juniperus gracilior Pilg.
  • Juniperus grandis R.P.Adams
  • Juniperus horizontalis Moench – jałowiec płożący
  • Juniperus indica Bertol.
  • Juniperus jaliscana Martínez
  • Juniperus jarkendensis Kom.
  • Juniperus komarovii Florin
  • Juniperus macrocarpa Sm.
  • Juniperus maritima R.P.Adams
  • Juniperus martinezii Pérez de la Rosa
  • Juniperus × media Dmitr. – jałowiec pośredni
  • Juniperus microsperma (W.C.Cheng & L.K.Fu) R.P.Adams
  • Juniperus monosperma (Engelm.) Sarg.
  • Juniperus monticola Martínez
  • Juniperus morrisonicola Hayata
  • Juniperus mucronata R.P.Adams
  • Juniperus navicularis Gand.
  • Juniperus occidentalis Hook. – jałowiec zachodni
  • Juniperus osteosperma (Torr.) Little
  • Juniperus oxycedrus L. – jałowiec kolczasty
  • Juniperus × palanciana J.M.Aparicio & Uribe-Ech.
  • Juniperus phoenicea L. – jałowiec fenicki
  • Juniperus pinchotii Sudw.
  • Juniperus pingii W.C.Cheng ex Ferré – jałowiec Pinga
  • Juniperus poblana (Martínez) R.P.Adams
  • Juniperus polycarpos K.Koch
  • Juniperus procera Hochst. ex Endl.
  • Juniperus procumbens (Siebold ex Endl.) Miq. – jałowiec rozesłany
  • Juniperus przewalskii Kom.
  • Juniperus pseudosabina Fisch. & C.A.Mey.
  • Juniperus recurva Buch.-Ham. ex D.Don
  • Juniperus rigida Siebold & Zucc. (syn. J. conferta Parl.) – jałowiec sztywny, j. nadbrzeżny
  • Juniperus saltillensis M.T.Hall
  • Juniperus saltuaria Rehder & E.H.Wilson
  • Juniperus saxicola Britton & P.Wilson
  • Juniperus scopulorum Sarg. – jałowiec skalny
  • Juniperus semiglobosa Regel
  • Juniperus squamata Buch.-Ham. ex D.Don – jałowiec łuskowaty
  • Juniperus standleyi Steyerm.
  • Juniperus taxifolia Hook. & Arn.
  • Juniperus thurifera L.
  • Juniperus tibetica Kom.
  • Juniperus virginiana L. – jałowiec wirginijski

  • Jałowiec chiński (Juniperus chinensis) – gatunek zimozielonego krzewu lub drzewa należący do rodziny cyprysowatych (Cupressaceae).Makrosporofil, megasporofil – żeński liść zarodnionośny u roślin naczyniowych. Na takim liściu umieszczone są makrosporangia. U roślin nagonasiennych funkcję megasporofilu pełnią łuski nasienne, a uokrytonasiennych odpowiednikiem megasporofili są owocolistki. Makrosporofile często nie przypominają zielonych liści odżywczych – trofofili.

    Przypisy[]

    1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - Seed Plant Evolution. 2001–.
    2. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
    3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
    4. Juniperus (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2012-11-28].
    5. Juniperus (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2012-11-28].
    6. Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy iglaste. Część I. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 202-206. ISBN 83-01-05225-2.
    7. Mao, K., Hao, G., Liu, J., Adams, R. P. & Milne, R. I.. Diversification and biogeography of Juniperus (Cupressaceae): variable diversification rates and multiple intercontinental dispersals. „New Phytol.”. 188 (1), s. 254-272, 2010 (ang.). 
    8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
    Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew)Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.
    Jałowiec płożący (Juniperus horizontalis Moench.) – gatunek roślin należący do rodziny cyprysowatych. Pochodzi z północnej części Ameryki Północnej, gdzie występuje aż po Alaskę i Jukon. Jest powszechnie uprawiany w wielu krajach, również w Polsce, jako roślina ozdobna.
    Jałowiec wirginijski (Juniperus virginiana) – gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Występuje naturalnie w Ameryce Północnej.
    Jednopienność, jednodomowość, monoecja – występowanie u roślin rozdzielnych męskich i żeńskich (jednopłciowych) narządów rozrodczych na jednym osobniku. W przypadku mszaków i paprotników na tej samej roślinie (na tym samym przedroślu) występują rodnie i plemnie. W przypadku roślin nasiennych jednopiennymi nazywane są te rośliny, na których występują zarówno kwiaty męskie, jak i odrębne kwiaty żeńskie. Rośliny, na których obok kwiatów rozdzielnopłciowych występują także kwiaty obupłciowe, określane są mianem poligamicznych. Rozdzielenie płci organów generatywnych jest jedną z form zapobiegania samozapyleniu.
    Jałowiec grecki, jałowiec wyniosły (Juniperus excelsa M. Bieb.) – gatunek rośliny z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Rośnie dziko w południowo-wschodniej i wschodniej Europie (Albania, Macedonia, Grecja, Rumunia, Krym) oraz niektórych rejonach Azji (Oman, Cypr, Liban, Syria, Turcja, Armenia, Azerbejdżan, Krasnodar, Kazachstan, Kirgistan, Turkiestan, Tadżykistan,Uzbekistan, Pakistan, Indie).
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Jałowiec fenicki (Juniperus phoenicea) – gatunek krzewu lub drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Występuje naturalnie w basenie Morza Śródziemnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.064 sek.