• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • JK-1 Trzmiel

    Przeczytaj także...
    Badania w locie (równoważnie oblot, lot doświadczalny) to szczególna odmiana lotu podczas której pilot doświadczalny (czasami pilot liniowy mający stosowne uprawnienia) bada właściwości i zachowanie się statku powietrznego celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do eksploatacji.Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa – polski, państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie istniejący od 1926 roku.
    Justyn Sandauer (ur. 8 stycznia 1924 r. we Lwowie, zm. 15 lipca 2018 r.) – polski konstruktor szybowcowy w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej oraz w Instytucie Lotnictwa, pilot szybowcowy i samolotowy.

    JK-1 Trzmiel – jednomiejscowy śmigłowiec doświadczalny, w układzie jednowirnikowym, konstrukcji metalowej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Został on opracowany w Instytucie Lotnictwa przez inż. Jerzego Kotlińskiego na zamówienie wojska, jako śmigłowiec obserwacyjny. Miał on do pomocy w opracowaniu prototypowej dokumentacji konstrukcyjnej grupę złożoną z 4 inżynierów i około 4 techników i kreślarzy. Projekt konstrukcyjny śmigłowca był zakończony w lipcu 1956. Obliczenia wytrzymałościowe z zakresu aerosprężystości były wyrywkowo sprawdzane przez inż. Jerzego Kotlińskiego i kier. sekcji obliczeniowej inż. Lipkę. Prototyp przeznaczony do prób został skończony w połowie maja 1957. Napędzany dwoma silnikami strumieniowymi, konstrukcji inż. Wójcickiego, o ciągu 12,5 kG każdy, umiejscowionymi na końcach łopat nośnych. Po rozkręceniu wirnika na ziemi (z osobnego silnika zewnętrznego) uruchamiano silniki strumieniowe, które podejmowały pracę. W roku 1957 rozpoczęto próby naziemne, początkowo bez włączonych silników strumieniowych, następnie po ich uruchomieniu. Odbywało się to na prymitywnym stanowisku badawczym w postaci masywnego kozła z elementów drewnianych o dużym przekroju. Podczas jednej z prób, 21 czerwca 1957, prowadzący próby inż. Antoni Śmigiel usiadł na miejscu pilota. Biorący udział w próbie:

    Antoni Śmigiel ur. 29 marca 1933 w Ostrowie Wielkopolskim, zm. 21 czerwca 1957 w Warszawie, Inżynier, śmigłowcowy pilot doświadczalny Instytutu Lotnictwa, pilot szybowcowy. Był studentem Wydziału Lotniczego Politechniki Wrocławskiej, a po likwidacji Wydziału wrocławskiego studia dokończył w Warszawie.Mgr inż. Bronisław Żurakowski (ur. 26 czerwca 1911 r. w Maciejówce nad Donem, zm. 4 października 2009 r.) - samolotowy i śmigłowcowy konstruktor lotniczy, obliczeniowiec, pilot szybowcowy, szybowcowy pilot doświadczalny.
  • inż. Bajserowicz – obserwacja silników
  • inż. Andrzej Rudiuk – obsługa rozruchu oraz obserwacja ogólna
  • inż. Bronisław Żurakowski – obserwacja ogólna
  • mech. Jerzy Daszkowski – obsługa rozruchu.
  • Z wymienionych osób inż. Śmigiel i mech. Daszkowski mieli hełmy ochronne. Ponadto próbę obserwowali inż. Julian Bojanowski i mech. Hipolit Gołąbek zza stosu cegieł po drugiej stronie głównej drogi. Próbę rozpoczęto o godz. 16.40. Celem próby było sprawdzenie sterowania śmigłowca z siedzenia pilota. Po 10 min pracy na wysokich obrotach nastąpiło urwanie się jednego silnika, co spowodowało powstanie wektora wirującego od niewyważonych sił masowych i w konsekwencji zniszczenie konstrukcji śmigłowca. Zginął pilot doświadczalny inż. Antoni Śmigiel, wiele osób było rannych (uderzonych szczątkami śmigłowca) m.in. Bronisław Żurakowski, mechanik Wacław Gipsiak. 24 czerwca 1957 w Instytucie Lotnictwa została powołana Komisja w celu zbadania tragicznego wypadku w czasie prób prototypu śmigłowca JK-1 Trzmiel. W skład komisji wchodzili:

    Silnik strumieniowy (ang. ramjet) jest specyficzną odmianą silnika odrzutowego - nie ma żadnych części ruchomych. Jego konstrukcja jest pozornie prosta: komora spalania z dyszą, wtryskiwacze paliwa i stabilizatory płomienia.Julian Bojanowski (ur. 27 kwietnia 1922 zm. 26 sierpnia 2014) – mgr inż lotnictwa, docent, szybowcowy pilot doświadczalny I kl, pilot samolotowy I kl. i instruktor.
  • przewodniczący – z-ca dyr. IL inż. Wiktor Roth
  • sekretarz – inż. Justyn Sandauer
  • członkowie:
  • kpt. Z. Kalinowski – przedstawiciel wojska
  • inż. Tadeusz Chyliński – kierownik Zakładu Wytrzymałości (TK)
  • inż. J. Sawisz (TT)
  • inż. Henryk Zatyka
  • inż. Jerzy Zięborak (TL)
  • Po zebraniu i przeanalizowaniu dostępnych materiałów opracowano protokół. Na podstawie ustalonych faktów Komisja stwierdziła, że bezpośrednią przyczyną wypadku było oderwanie się ucha zawieszenia silnika od jego korpusu w okolicy spoiny. Niezrównoważona siła masowa drugiego silnika spowodowała natychmiastowe zniszczenie konstrukcji śmigłowca i śmierć pilota. Analiza pośrednich przyczyn wypadku przeprowadzona przez komisję dostarczyła obszerny materiał, w świetle którego ujawniły się 3 zasadnicze zespoły przyczyn:

    Pilot doświadczalny to pilot statku powietrznego znajdującego się w trakcie badań w locie i odbywającym loty celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do normalnej eksploatacji.Tadeusz Chyliński (ur. 13 października 1911 w Warszawie, zm. 15 lutego 1978 tamże) – polski konstruktor lotniczy, wieloletni pracownik naukowy Instytutu Lotnictwa. Specjalista od wytrzymałości konstrukcji lotniczych.
  • wytrzymałościowo-konstrukcyjne
  • materiałowo-technologiczne
  • organizacyjne.
  • W roku 1958 po następnym wypadku (również urwanie się silnika – tym razem przy sterowaniu zdalnym – bez ofiar), projekt ten został zamknięty. Z tych powodów Trzmiel nie został wprowadzony do użytku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Rafał Chyliński: Moja pasja lotnictwo. Życie i działalność Tadeusza Chylińskiego dla Polskiego Lotnictwa w świetle dokumentów. Warszawa: Agencja Wydawnicza CB, 2017, s. 852.ISBN 978-83-7339-166-6​ oraz Tom 2 ​ISBN 978-83-7339-167-3​.
  • Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.671 sek.