• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Języki germańskie



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Język longobardzki - wymarły język germański, używany przez Longobardów, od VI wieku n.e. na terenie dzisiejszych Włoch.Język wysokoniemiecki (niem. hochdeutsche Sprache, neuhochdeutsche Sprache, Hochdeutsch, Neuhochdeutsch) – język etniczny lub makrojęzyk posiadający co najmniej trzy warianty standardowe, część kontinuum dialektalnego języków zachodniogermańskich. W węższym znaczeniu termin Hochdeutsch odnosi się do standardowego języka literackiego (język ten opisany jest w haśle język niemiecki). W szerszym znaczeniu jest to zespół dialektów, przeciwstawny dialektom dolnoniemieckim, które obecnie uznawane są za odrębny język. Zespół ten jest bardzo zróżnicowany regionalnie i niektóre dialekty – takie jak dialekt używany w niemieckojęzycznej części Szwajcarii (schweizerdeutsch lub schwyzertüütsch, po polsku zwany też językiem alemańskim) – są czasem klasyfikowane jako osobne języki.
    Historia[]
    Ekspansja plemion germańskich od 750 r. p.n.e. do 1 r. n.e.

          Osady przed 750 r. p.n.e.

          Nowe osady do 500 r. p.n.e.

          Nowe osady do 250 r. p.n.e.

          Nowe osady do 1 r. n.e.

    Wszystkie języki grupy germańskiej są uważane za pochodzące od hipotetycznego języka pragermańskiego i poddane przesuwkom spółgłoskowym prawa Grimma i prawa Vernera. Nastąpiły one prawdopodobnie w trakcie epoki żelaza w Europie Północnej około 500 r. p.n.e.. Pragermański w znanej dziś formie był używany po 500 r. p.n.e..

    Gwary szwabskie, język szwabski (Schwäbisch) – język zachodniogermański z grupy alemańskiej, używany przez 800 tysięcy osób (Szwabów) w Badenii-Wirtembergii. Ze względu na fakt, że rzadko bywa zapisywany, a użytkownicy posługują się na piśmie językiem niemieckim, potocznie jest określany jako gwara języka niemieckiego. Różni się jednak od standardowego języka niemieckiego bardziej niż dialekt bawarski.Wandalowie – grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed Wielką wędrówką ludów Europę Środkową (dzielili się na Silingów i Hasdingów, część badaczy jako wandalskie zalicza też plemiona Wiktofalów, Lakringów i Hariów). W noc sylwestrową 406 roku wraz ze Swebami i Alanami przekroczyli zamarznięty Ren w pobliżu Moguncji, po czym przez trzy lata pustoszyli Galię. W trakcie dalszej wędrówki po Cesarstwie dotarli do Północnej Afryki, gdzie po zdobyciu Kartaginy założyli swoje własne państwo (439 r.). Przetrwało ono sto lat i zostało ostatecznie podbite przez Cesarstwo Bizantyńskie w latach 533-534.

    W czasach, z których pochodzą najwcześniejsze świadectwa istnienia, języki germańskie były podzielone na trzy grupy: zachodnią, wschodnią i północną. Dokładna relacja pomiędzy nimi jest trudna do ustalenia z powodu zbyt rzadkich inskrypcji runicznych.

    Grupa zachodnia sformowała się w późnej kulturze jastorfskiej, grupa wschodnia może być wywodzona z I wieku z Gotlandii, a grupę północną uznaje się za pochodzącą z południowej Szwecji. Okres Fuþarku starszego (od II do IV w.) poprzedza podział w regionalnych wariantach tekstu pisanego.

    Najwcześniejszy znany spoisty tekst germański to pochodzące z IV w. tłumaczenie Nowego Testamentu na gocki. Wczesne języki grupy zachodniogermańskiej to starofrankijski, staro-wysoko-niemiecki i staroangielski. Języki północnogermańskie są poświadczone jedynie w drobnych fragmentach tekstów runicznych jako język pranordyjski, który około 800 r. wyewoluował w staronordyjski.

    Język wandalski – wymarły język z wschodniej podgrupy języków germańskich. Blisko spokrewniony z językiem gockim. Używany przez Wandalów w południowej Hiszpanii i Afryce Północnej.Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.

    Języki wschodniogermańskie były marginalizowane od końca okresu migracji. Burgundowie, Goci i Wandalowie byli asymilowani lingwistycznie przez sąsiadów około VII w., jedynie krymsko-gocki przetrwał dłużej, do XVIII. w.

    Klasyfikacja języków germańskich[]

    języki indoeuropejskie > języki germańskie:

  • wschodniogermańskie
  • gocki
  • burgundzki
  • lombardzki
  • wandalski
  • język Skirów †
  • zachodniogermańskie
  • anglo-fryzyjskie
  • staroangielski
  • angielski
  • scots
  • pidgin English
  • fryzyjski
  • kontynentalne
  • starosaksoński
  • dolnoniemiecki (nowo-dolno-niemiecki)
  • dialekt północnodolnosaksoński
  • dialekt westfalski
  • dialekt ostfalski
  • dialekt brandenburski
  • dialekt meklembursko-przedniopomorski
  • mittelpommersch
  • dialekt wschodniopomorski
  • dialekt dolnopruski
  • starofrankijski †
  • niderlandzki
  • afrikaans
  • staro-wysoko-niemiecki
  • niemiecki
  • jidysz
  • luksemburski
  • pensylwański
  • rypuaryjski
  • wilamowski
  • gwary mozelsko-frankońskie
  • dialekt reńsko-frankoński
  • nordhessisch
  • mittelhessisch
  • wschodnioheski
  • dialekt górnosaksoński
  • gwary łużycko-nowomarchijskie
  • dialekt turyngijski
  • dialekt wysokopruski
  • gwary szwabskie
  • gwary dolnoalemańskie
  • najwyższy alemański
  • górnoalemański
  • alemański okolic Jeziora Bodeńskiego
  • gwary północnobawarskie
  • gwary środkowobawarskie
  • gwary południowobawarskie
  • skandynawskie (północnogermańskie, nordyckie)
  • staronordyjski
  • zachodnie
  • islandzki
  • farerski
  • norn
  • norweski
  • wschodnie
  • duński
  • szwedzki
  • Według Ethnologue[]

    Piętnasta edycja Ethnologue podaje następującą klasyfikację

    Język islandzki (isl. íslenska) - język z grupy języków nordyckich, którym posługują się mieszkańcy Islandii. Posługuje się nim około 320 tys. osób., głównie Islandczycy w kraju i na emigracji. Zapisywany jest alfabetem łacińskim.Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:

    języki indoeuropejskie > języki germańskie:

  • wschodnie
  • gocki
  • północne
  • wschodnioskandynawskie
  • duńsko-szwedzkie
  • duńskie-bokmal
  • duńskie-riksmal
  • szwedzkie
  • zachodnioskandynawskie
  • farerski
  • islandzki
  • jamtska
  • norweski, Nynorsk
  • norn
  • zachodnie
  • angielskie
  • angielski
  • scots
  • yinglish
  • fryzyjskie
  • zachodniofryzyjski
  • północnofryzyjski
  • fryzyjski saterlandzki
  • wysokoniemieckie
  • niemiecki
  • frankijski †
  • środkowoniemieckie
  • górnoniemieckie
  • jidysz
  • jidysz, wschodni
  • jidysz, zachodni
  • dolnosaksońsko-dolnofrankońskie
  • wschodniofryzyjski
  • dolnofrankońskie
  • afrikaans
  • holenderski
  • flamandzki
  • zelandzki
  • dolnosaksońskie
  • achterhoeks
  • drents
  • groningski
  • dolnosaksoński
  • plautdietsch
  • sallands
  • stellingwerfs
  • twents
  • veluws
  • westfalski
  • Według Milewskiego[]

    Tadeusz Milewski podaje następującą klasyfikację:

    Język flamandzki (Vlaams) – zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy dialektów języka niderlandzkiego, należących do języków germańskich, używanych przez ok. 6 mln mieszkańców Belgii, głównie w jej północnej części – Flandrii. Mylące określenie język flamandzki w odniesieniu do jednego z trzech języków oficjalnych Belgii prawdopodobnie wzięło się od nazwy Flamandów, grupy etnicznej posługującej się tym zespołem dialektów.Język jamski, jämtlandzki (szw. jamtska, jamska, lub jämtska) to bardzo stary lokalny dialekt północnogermański używany przez około 50 000 osób w szwedzkiej krainie Jämtland oraz w innych miejscach zamieszkanych przez pochodzących stamtąd ludzi. Ma trzy główne różne dialekty: Centraljamska, Offerdalsmål i Bergsmål. Język jämtlandzki wykazuje duże podobieństwo do dialektów zachodnionorweskich.
  • wschodniogermańskie
  • gocki
  • północnogermańskie
  • grupa archaiczna
  • islandzki
  • język Wysp Owczych
  • landsmaal (język ludu norweskiego)
  • szwedzki – pośredni
  • duński – posunięte w rozwoju
  • riksmaal w Norwegii
  • zachodniogermańskie
  • język wysokoniemiecki – podgrupa południowa
  • dialekty bawarskie
  • dialekty szwabskie
  • dialekty alemańskie
  • dialekty południowofrankońskie
  • podgrupa północna
  • język dolnoniemiecki
  • starosaski, dziś Plattdeutsch
  • język holenderski (pochodzi od niego afrikaans)
  • język flamandzki
  • język fryzyjski
  • język angielski
  • Języki uralo-ałtajskie (liga uralo-ałtajska) – liga językowa, w skład której wchodzą rodziny językowe: uralska i ałtajska. Posługuje się nimi około 176 mln mówiących, zamieszkujących tereny od Europy Wschodniej (rodzina ugrofińska - język węgierski, estoński, fiński i inne) poprzez Syberię (z językami samojedzkimi) i Mongolię (z językiem mongolskim) aż po Azję Środkową i Azję Mniejszą (języki tureckie). Języki te łączy szereg wspólnych cech morfologicznych i fonologicznych. Wśród językoznawców trwa spór, czy pochodzą one od wspólnego prajęzyka, czy podobieństwa są wyłącznie wynikiem wzajemnego oddziaływania w zamierzchłej przeszłości. Niektórzy językoznawcy próbują udowodnić przynależność do ligi uralo-ałtajskiej także języka koreańskiego i języka japońskiego.Ethnologue – publikacja, zarówno w formie papierowej jak i online wydawana przez SIL International, chrześcijańską organizację stawiającą sobie za cel badanie rzadziej używanych języków, aby następnie wydać w nich Biblię. Publikacja ta jest regularnie aktualizowana, w obecnym 16. wydaniu (2009) obejmuje listę 6909 języków, podając podstawowe informacje na temat ich liczby użytkowników, zasięgu geograficznego, klasyfikacji, dialektów itd.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Slang także język specjalny, argot, gwara środowiskowa – swoista odmiana potocznego języka ogólnonarodowego oparta na odrębności środowiskowej. Odróżnia się tym od dialektu i gwary, wyodrębnionych terytorialnie. W przeciwieństwie do gwar i dialektów, różni się od języka ogólnego leksyką, frazeologią i zmianami znaczeń słownictwa ogólnego, nie gramatyką.
    Język niemiecki w Pensylwanii, język pensylwański (Pennsilfaani-Deitsch lub Pennsylvania Dutch) - odmiana języka niemieckiego, którą posługują się amisze w stanach Pensylwania, Ohio i Indiana oraz w kanadyjskim Ontario.
    Języki anglofryzyjskie – gałąź językowa zachodnich języków germańskich. W jej skład wchodzą: język angielski oraz język fryzyjski, wraz ze wszystkimi swoimi dialektami.
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Twents - dialekt, należący do języka dolnosaksońskiego, używany w regionie Twente, którego głównym ośrodkiem jest miasto Enschede w Królestwie Niderlandów. Nie jest jednak dialektem jednolitym, można zaobserwować różnice w tym dialekcie pomiędzy wsiami.
    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.
    Język norn – wymarły język skandynawski (wywodzący się ze staronordyjskiego), którym posługiwali się mieszkańcy wysp Szetlandów i Orkadów, aż do zajęcia ich przez Szkocję w XV w.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.